AB ülkelerinin büyükelçileri, Trump'ın 8 Avrupa ülkesine ek tarife uygulama kararının ardından Brüksel'de olağanüstü toplandı. Büyükelçiler, Washington ile yapılacak görüşmelerde uzlaşı sağlanamaması durumunda ABD'ye karşı atılacak somut adımları görüştü.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ve Çin'in Arktik bölgesindeki nüfuzlarını artırmasından duyduğu kaygıyı dile getirerek, Grönland'ın ABD kontrolünde olmasının ulusal güvenlik açısından gerekli olduğunu savundu.
Trump, Danimarka'nın Çin ya da Rusya ile olası bir çatışma halinde Grönland'ı koruyabileceğine güvenmediğini vurguladı. Danimarka'ya ait adanın gelecekte farklı bir statüye sahip olabileceğini kaydeden Trump, "bir şeylerin yoluna gireceğini" dile getirdi.
AB'DEN TRUMP'A KARŞI PLAN
AB'nin ABD'ye karşı uygulayabileceği çeşitli seçeneklerin görüşüldüğü büyükelçiler toplantısında, Trump'ın gümrük vergilerinin yürürlüğe girmesi halinde hangi seçeneklerin kullanılabileceği tartışıldı.
Politico internet sitesinde yer alan habere göre toplantıda, AB'nin geçen yıl hazırladığı ancak ABD ile Temmuz ayında sağlanan ticaret anlaşması ile askıya alınan önlemleri yeniden etkinleştirme fikri de öne çıktı.
Bu kapsamda, ABD'ye misilleme olarak hızla 93 milyar avroluk gümrük vergileri uygulanması da değerlendirildi.
Öne çıkan bir başka karşılık ise AB'nin şimdiye kadar hiç kullanmadığı "ticaret bazukası" olarak bilinen ve ekonomik tehditte bulunan ülkeleri cezalandırmak için tasarlanmış "Zorlama Karşıtı Aracı" oldu.
Diğer ülkelerin ekonomik baskı uygulamasına yanıt vermek için tasarlanmış bir yasal çerçeve olan AB Zorlama Karşıtı Aracı'nın devreye sokulması ile AB, ABD'ye karşı çeşitli ekonomik önlemler alabiliyor.
Bu araç ile ABD şirketlerinin Avrupa pazarına erişimi engellenebiliyor, şirketlerin ticari lisansları ile kamu ihalelerine erişimleri sınırlanabiliyor.
TRUMP'IN EK VERGİ KARARI
ABD Başkanı Trump, 17 Ocak'ta, Grönland ile ilgili tartışmalarda dünya barışının tehlikede olduğunu savunarak, ülkesinin Grönland'ı almasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.
Bu 8 Avrupa ülkesi için 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran 2026'dan sonra vergi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını belirten Trump, Grönland'ın tamamen ve eksiksiz satın alınmasına ilişkin anlaşmaya varılana kadar oranın böyle kalacağını bildirmişti.
Trump'ın açıklamalarına AB liderleri ve Avrupa ülkelerinden tepki gelmişti.
TRUMP'TAN GRÖNLAND PAYLAŞIMI
Trump, sosyal medya hesabından Grönland hakkında paylaşım yaptı. NATO'nun Danimarka'yı Grönland'ı Rus tehdidinden koruması için 20 yıldır uyardığını öne süren Trump, Danimarka'nın bu konuda hiçbir şey yapamadığını öne sürdü.
Trump, paylaşımında "Artık zamanı geldi ve bu yapılacak." dedi.
Adayı ele geçirmenin "farklı yolları olduğunu" belirten Trump, Grönland'ın satın alınmasından askeri müdahale ihtimaline kadar çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini birçok kez ifade etmişti.
'ARTIK SADECE BARIŞI DÜŞÜNMEK ZORUNDA DEĞİLİM'
ABD Başkanı Donald Trump, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store'a Nobel Barış Ödülü'nü kazanamamasının ardından artık "sadece barışı düşünmek zorunda olmadığını" iletti.
Trump, mesajında, "Ülkenizin 8 savaşı durdurduğum halde bana Nobel Barış Ödülü vermemeye karar verdiğini dikkate alarak, bundan sonra yalnızca barışı düşünme yükümlülüğüm olmadığını hissediyorum" ifadelerini kullandı.
Norveç gazetesi VG, Başbakan Store'un söz konusu mesajı aldığını teyit etti.
Store, VG'ye yaptığı açıklamada, Trump'ın mesajının ABD'nin Grönland nedeniyle 8 Avrupa ülkesine ek tarife uygulama kararına gösterdikleri tepkinin ardından geldiğini söyledi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile gerginliğin azaltılması çağrısında bulunduklarını ve Trump ile telefon görüşmesi talep ettiklerini de belirten Store, mesajın telefon görüşmesi talebinden kısa bir süre sonra gönderildiğini belirtti.
Store, "Norveç'in Grönland konusundaki tutumu net. Grönland, Danimarka Krallığı'nın bir parçasıdır ve Norveç bu konuda Danimarka Krallığı'nı desteklemektedir. NATO'nun Arktik'te güvenlik ve istikrar faaliyetlerini güçlendirmesini de destekliyoruz." diye konuştu.
Trump'ın Nobel Barış Ödülü'ne ilişkin sözleriyle ilgili olarak da Store, "Nobel Barış Ödülü'ne gelince, Trump'a defalarca ve açıkça belirttim. Herkesin de bildiği bir gerçek. Ödülü Norveç hükümeti değil, bağımsız bir Nobel Komitesi veriyor." değerlendirmesinde bulundu.
STARMER'DEN İTİDAL ÇAĞRISI
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Grönland konusunda dün akşam Avrupalı liderler, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve ABD Başkanı Donald Trump'la yaptığı telefon görüşmesiyle ilgili Başbakanlık Ofisi 10 Numara'da basın toplantısı düzenledi. Starmer, Grönland konusunda Danimarka'nın tarafında durdukları için "ABD'nin uyguladığı gümrük vergisine karşılık verecek noktaya gelmemeyi" amaçladığını söyledi.
ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'dan yana tavır alan İngiltere dahil 8 Avrupa ülkesine ek gümrük vergisi getirmesiyle ilgili Starmer, İngiltere ile ABD arasındaki ilişkilerin önemini vurguladı. İki ülkenin de birlikte ortak değerleri savunduğunu anlatan Starmer, güvenlikten refaha birçok alanda işbirliğinin etkilerini gördüklerini söyledi.
Starmer, ekonomi ve güvenliği güçlendiren bu ilişkiyi korumak için çalışacağını belirterek, "Olgun ittifaklar, aralarında farklılık yokmuş gibi davranmaz. Bunları çözmek için saygı çerçevesinde doğrudan adımlar atar. Grönland konusunda sorunları çözmenin doğru yolu, müttefiklerle sakin bir şekilde tartışmaktır. Grönland'ın güvenliği önemlidir." dedi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer
GRÖNLAND'IN GELECEĞİ
Starmer, ABD'nin bu çabaların merkezinde yer alması gerektiğini belirterek "Burada bir kenara atamayacağımız, istikrarlı ve güven içinde uluslararası işbirliğinin çalışması için gerekli bir kural var. Grönland'ın geleceğiyle ilgili karar, yalnızca Grönland halkı ve Danimarka Krallığı'na aittir. Bu, temel bir haktır ve biz bunu destekliyoruz." diye konuştu.
KANADA'DAN DANİMARKA'YA DESTEK
Kanada Başbakanı Mark Carney ise ABD merkezli X şirketine ait sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu. Carney, Grönland'ın geleceğinin yalnızca Danimarka ve Grönland tarafından belirlenebileceğini kaydetti.
Ülkesinin egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerini savunduğunu vurgulayan Carney, "Grönland'ın geleceği yalnızca Grönland ve Danimarka tarafından belirlenebilir." mesajını paylaştı.
Carney, Arktik'in güvenliğinin hayati önem taşıdığını vurgulayarak, bunun en etkili şekilde NATO bünyesinde işbirliğiyle sağlanabileceğini belirtti.
Kanada ordusunu güçlendirerek ve yatırımları artırarak Arktik'in güvenliğine katkıda bulunacaklarına değinen Carney, "Bu kritik bölgeyi korumak için müttefiklerimizle işbirliğine devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.
TRUMP GRÖNLAND'I İSTİYOR
Trump, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacı olduğunu" ve bunun "inşa edilen Altın Kubbe için hayati önem taşıdığını" bildirmiştii.
Washington'da bir araya gelen ABD, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının görüşmesi sonrasında da temel anlaşmazlıkların devam ettiği belirtilmiş, ABD'nin Grönland'ı "ele geçirme arzusunun açık" olduğu ifade edilmişti.
Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları kabul etmemişti.
DANİMARKA'DAN AVRUPA'YA ASKERİ İŞBİRLİĞİ ÇAĞRISI
Danimarka, son dönemde müttefiklerle birlikte bölgedeki askeri işbirliğini artırma çağrısı yapmıştı. Bu kapsamda Avrupa ülkeleri küçük askeri birlikler ve subayları Grönland'a göndereceklerini söylemişti.
Trump bunun üzerine, Grönland ile ilgili tartışmalarda dünya barışının tehlikede olduğunu savunarak, ABD'nin Grönland'ı almasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergileri getireceğini duyurmuştu.
Grönland'a giden söz konusu 8 Avrupa ülkesi için 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran 2026'dan sonra vergi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını belirten Trump, Grönland'ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar oranın bu şekilde kalacağını açıklamıştı.