ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un Hamas ile Tel Aviv arasında esir takası ve Gazze Şeridi'nde geçici ateşkes için sunduğu son öneri için Hamas'tan açıklama geldi.
Hamas tarafından, "Witkoff'un teklifine ilişkin yanıtımızı arabuluculara sunduk." denildi.
Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada,cevabın kalıcı bir ateşkesin sağlanmasını, Gazze Şeridi’nden tam bir geri çekilmeyi ve Filistinlilere yönelik insani yardımların kesintisiz akışını temin etmeyi amaçladığı belirtildi.
Bu anlaşma çerçevesinde, ellerindeki hayatta olan 10 rehinenin serbest bırakılacağı ve buna ek olarak 18 cenazenin teslim edileceği aktarıldı.
Buna karşılık, üzerinde mutabık kalınacak sayıda Filistinli esirin de serbest bırakılacağı açıklandı.
Reuters haber ajansına konuşan Hamas yetkilisi, teklife olumlu yaklaştıklarını ancak bazı düzenlemeler talep ettiklerini iletti.
Talep edilen düzenlemeler arasında İsrail’in ateşkese bağlılığını netleştirmek ve Gazze’nin tüm bölgelerine insani yardımların ulaşmasını garanti altına almak bulunuyor.
"WİTKOFF ADİL DEĞİL"
Hamas, İsrail ve Witkoff'tan gelen tepkiler üzerine yeni bir açıklama yaptı. Hamas'tan yapılan son açıklamada, "Witkoff'un teklifin reddetmedik. İsrail'in teklife verdiği yanıt, Hamas'ın üzerinde uzlaştığı çerçeveyle uyumlu değil." denildi.
Witkoff'un Hamas'a yönelik tutumunun adil olmadığı belirtilirken, "Özel temsilci İsrail'in tarafında bir tutum sergiliyor." ifadeleri kullanıldı.
WİTKOFF VE İSRAİL'DEN TEPKİ
Ancak Hamas'ın teklifte değişiklik talebi, Witkoff ve İsrail'in tepkisini çekti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, esmi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Hamas'ın ABD'nin önerisine verdiği cevabı aldım. Hiç bir şekilde kabul edilemez ve bizi sadece geriye götürüyor." ifadelerine yer verdi.
Özel Temsilci Witkoff, Hamas'a yeni bir mesaj gönderdiği paylaşımında, "Hamas, önümüzdeki hafta hemen başlayabileceğimiz dolaylı (arabulucu) görüşmelerin temeli olarak sunduğumuz çerçeve önerisini kabul etmeli." ifadelerini kullandı.
Witkoff, ölen ve hayatta kalan esirlerin yarısının ailelerine döneceği dolaylı görüşmelerin kalıcı olması için 60 günlük bir ateşkes sağlanmasının tek yolunun bu önerinin kabul edilmesinden geçtiğini vurguladı.
İsrail Başbakanı Netanyahu'ysa Hamas'ı suçladı ve "Gazze'de operasyonlara devam" mesajı verdi.
İSRAİL KABUL ETTİ
Witkoff'un ateşkes teklifi İsrail tarafından kabul edilmişti.
ARAP BASINI, TASLAĞIN TAM METNİNE ULAŞTIĞINI İDDİA ETTİ
Suudi Arabistan'ın Al Arabiya televizyonu, ateşkesin bizzat ABD Başkanı Trump tarafından açıklanacağı ve ABD'nin kalıcı bir ateşkes için kararlı olduğunu ileri sürdü.
Hamas'ın İsrail'in savaşı tekrar başlatmasını önlemek için ABD'nin "kalıcı ateşkes" garantisi vermesi konusunda ısrarcı olduğu belirtiliyordu.
Metinde, "kalıcı ateşkes" için müzakerelerin "geçici ateşkes" süresince devam edeceği belirtilmesine karşın savaşın bitirilmesi ve "ateşkesin kalıcı hale getirilmesi" konusunda bir garanti verilmemesi dikkati çekti.
Al Arabiya'nın haberine göre, söz konusu teklifin maddeleri şu şekilde:
1. Ateşkes süresi: Ateşkes 60 gün süreyle uygulanacak. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in bu süreye uyacağını garanti edecek.
2. Esirlerin serbest bırakılması: İsrailli 58 esirden, 10 canlı ve 18 ölmüş İsrailli esir 2 aşamada serbest bırakılacak. Birinci gün, canlı 5 ve ölü 9 esir teslim edilecek. Kalan 5 canlı ve 9 ölü ise 7'nci gün serbest bırakılacak.
3. İnsani yardım erişimi: Hamas'ın ateşkesi kabul etmesinin hemen ardından Gazze'ye insani yardım akışı başlayacak. Sivillere yönelik tüm yardım taahhütleri ateşkes boyunca yerine getirilecek, Birleşmiş Milletler (BM) ve Kızılay gibi yerleşik kanallar aracılığıyla ulaştırılacak.
4. İsrail askeri saldırıları durdurulacak: İsrail, anlaşma yürürlüğe girdiğinde Gazze'deki tüm saldırıları durduracak. Gazze üzerindeki askeri ve gözetleme uçuşlarına günde 10 saat ara verilecek, bu süre esir değişimi günlerinde 12 saate çıkarılacak.
5. İsrail ordusu yeniden konuşlanacak:
a) 1. gün: İlk grup esirlerin serbest bırakılmasının ardından İsrail ordusu, insani yardım planları ve önceden kararlaştırılmış haritalar doğrultusunda Gazze'nin kuzeyinde ve Netzarim Koridoru'nda yeniden konumlanacak.
b) 7. gün: İkinci grubun (esirlerin) serbest bırakılmasının ardından Gazze'nin güneyinde benzer bir yeniden konuşlanma gerçekleşecek.
c) Nihai Sınırlar: Teknik ekipler görüşerek yeniden konuşlanma bölgelerine son şeklini verecek.
6. Kalıcı ateşkes görüşmelerinin başlaması:
Görüşmeler ilk gün garantör arabulucuların gözetiminde başlayacak ve aşağıdaki konular ele alınacak:
a) Filistinli tutuklular karşılığında kalan esirlerin serbest bırakılması için şartlar.
b) Gazze'deki İsrail askerlerinin geri çekilmesi ve uzun vadeli güvenlik düzenlemeleri.
c) Gazze'de çatışma sonrası yönetim ve düzenlemelere ilişkin öneriler.
d) Kalıcı ateşkesin resmi olarak ilan edilmesi.
7. Başkanlık taahhüdü: Başkan (Trump), anlaşmaya tam olarak bağlı ve 60 günlük sürede yapılacak başarılı müzakerelerin kalıcı bir çözüme yol açmasını bekliyor.
8. Filistinli esirlerin serbest bırakılması: Gazze'de tutulan İsrailli 10 sağ esirin serbest bırakılması karşılığında İsrail, müebbet hapis cezası almış 125 Filistinli esir ve 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze'de alıkonulan bin 111 kişiyi serbest bırakacak.
Ayrıca, 18 İsrailli esirin cenazesine karşılık İsrail, Gazze'den 180 Filistinlinin naaşını teslim edecek. Söz konusu takaslar, ateşkesin yürürlüğe girdiği ilk ve onu izleyen 7'nci gün iki seferde gerçekleştirilecek, törensiz yapılacak.
9. Bilgi paylaşımı ve kalan esirler:
a) Hamas, 10. gün kalan tüm esirlerin durumu hakkında ayrıntılı bilgi verecek, sağlık durumu veya ölüm teyitlerini sağlayacak.
b) Buna karşılık İsrail, 7 Ekim'den bu yana alıkonulan Gazzeli esirlere ve gözaltında ölen Filistinlilere dair bilgileri paylaşacak.
c) Hamas, ateşkes boyunca esirlerin güvenliğini ve sağlık durumlarını garanti edecek.
10. Eğer 60 gün içinde kalıcı bir ateşkes üzerinde anlaşmaya varılırsa, hayatta olan İsrailli esirler serbest bırakılacak ve yaşamını yitirmiş tüm esirlerin cenazesi teslim edilecek.
Aksi halde, yapıcı müzakereler devam ettiği sürece, tarafların karşılıklı mutabakatı ile ateşkes süresi uzatılabilecek.
11. ABD, Mısır ve Katar, 60 gün boyunca ve muhtemel uzatmada ateşkesi sağlamak üzere garantör olarak görev alacak.
12. Bu ülkeler, kalıcı ateşkes anlaşmasına yönelik ciddi müzakerelerin sürdürülmesini denetleyecek ve gerekli düzenlemelerin tamamlanmasına yardımcı olacak.
13. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, sahada yürütülecek müzakerelere liderlik edecek ve anlaşmayı sonuçlandıracak.
