ABD'de konut piyasası düşük arz ve artan faizler sonucu zorluklarla karşı karşıya

WASHINGTON (AA) - ABD Merkez Bankası'nın (Fed) Kovid-19 salgını sonrası yüksek enflasyona karşı sürdürdüğü para politikası sıkılaşması, ülkede artan faiz oranlarıyla konut piyasasını önemli ölçüde zayıflattı.

Fed'in Mart 2022'den bu yana gerçekleştirdiği 'agresif' faiz artışları, mortgage faiz oranlarının 23 yılın en yüksek seviyesine çıkmasına neden oldu.

Mortgage Bankalar Birliği (MBA) verilerine göre, 30 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı, ağustos ayının son haftalarında yüzde 7,31 ile Aralık 2000'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Ülkede 30 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranının geçen hafta 23 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 7,31'den yüzde 7,21'e gerilemesine karşın mortgage başvuruları, Aralık 1996'dan bu yana en düşük seviyeye indi.

Analistler, muhtemel yatırımcıların düşük konut stoku ve yüksek mortgage oranları sebebiyle piyasanın dışında kaldığını, bu durumun hem satın alma hem de yeniden finansman başvurularında düşüşe neden olduğunu aktardı.

ABD'de Kovid-19 salgınının ardından yükselen konut fiyatları, düşük konut arzı nedeniyle faiz artışlarındaki yükseliş kadar hızlı bir düşüş gösteremedi.

Ulusal Emlakçılar Birliği'nin (NAR) verilerine göre, ikinci el konut piyasasında medyan konut fiyatları, temmuzda geçen yıla kıyasla yüzde 1,9 artarak 406 bin 700 dolara yükseldi.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın son verilerine göre ise ülkede temmuz ayında satışa çıkan yeni konutların medyan satış fiyatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 9 azalarak 436 bin 700 dolara geriledi. Yeni konutların medyan satış fiyatı, söz konusu dönemde aylık bazda ise yaklaşık yüzde 5 arttı.

S&P CoreLogic Case-Shiller'ın son verileri de ulusal konut fiyat endeksinin haziranda aylık bazda mevsim etkilerinden arındırılmış olarak yüzde 0,7 arttığını gösterdi. ABD'nin 20 kentindeki konut fiyatlarına ilişkin endeks ise aylık bazda mevsim etkilerinden arındırılmış olarak yüzde 0,9 ile üst üste 5. ayda artış kaydederken, yıllık bazda yüzde 1,2 düştü.

Analistler, konut fiyatlarının aylık bazda artmaya devam ettiğini ve bölgesel farklılıkların dikkat çekici olduğunu belirtti.

Güçlü kalmaya devam eden konut fiyatlarındaki artış, satışa sunulan konut stokunun sınırlı olması ve yüksek mortgage faiz oranları nedeniyle konut satın almanın zorlu olmaya devam ettiğine işaret eden analistler, mevcut konut satışları ile satın alma başvurularının yavaşladığını aktardı.

ABD'de yüksek konut fiyatları, düşük konut stoku ve artan mortgage faiz oranlarının bir araya gelmesi konut satın almayı zorlaştırdı. Bu durum, konut almak isteyenler, hatta gayrimenkul yatırımcıları üzerinde de baskı oluşturuyor.

Böyle bir ortamda ev sahibi olmak isteyen Amerikalıların yanı sıra yatırımcıların da piyasaya girmesi zorlaştı.

Dijital emlak şirketi Redfin'in verilerine göre, ABD'de gayrimenkul yatırımcılarının konut alımları bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 45 ile 2008'den bu yana en büyük düşüşü kaydetti, genel konut satışları da yüzde 31 azaldı.

NAR'ın son verileri de ABD'de ikinci el konut satışlarının, temmuzda aylık bazda yüzde 2,2 azalarak ocak ayından bu yana en düşük seviyeye indiğini gösterdi. İkinci el konut satışları, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 16,6 azaldı.

ABD'de ikinci el konutlarda yaşanan stok sıkıntısı alıcıları yeni konutlara yöneltti. ABD Ticaret Bakanlığı'nın verilerine göre, yeni konut satışları, temmuzda aylık bazda yüzde 4,4, yıllık bazda yüzde 31,5'lik artış kaydetti.

Analistler, yeni konut inşaatlarının arz açığını doldurana kadar artan mortgage oranlarına rağmen konut fiyatlarının önemli ölçüde düşmesinin muhtemel olmadığını vurguluyor.

ABD'nin bir diğer dijital emlak şirketi Zillow'un son yayımladığı analizde, konut fiyatlarının 2024'e kadar yüzde 6,5 daha artabileceğinin tahmin edildiği aktarıldı. Analizde, sıkı konut stokunun ve yüksek mortgage oranlarının devam etmesinin de gelecek aylarda satış hacmini sınırlamaya devam edeceği belirtildi.

Realtor.com da ağustosta ev ilanlarında art arda 4. ay düşüş yaşandığını bildirdi. Bu durum 'yüksek fiyatların devam edeceği' şeklinde yorumlandı.

NAR Başekonomist Yardımcısı ve Araştırma Başkan Yardımcısı Jessica Lautz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ABD'de konut fiyatlarının yeniden yükselişe geçtiğini ve konut stokunun inanılmaz derecede sınırlı olduğunu söyledi.

Konut yapımı hızlanırken yeni yapıların tamamlanmasının zaman aldığını aktaran Lautz, satışa çıkarılan evlerin istenen fiyatın üçte biri oranında daha fazla fiyat teklifi aldığını kaydetti.

Lautz, piyasada satılabilecek daha fazla ev olsaydı konut satışlarının daha yüksek olacağını belirterek, mevcut konut sıkıntısı nedeniyle ev satışlarının büyük ölçüde sınırlı olduğunu vurguladı.

Mortgage faiz oranlarının yüzde 7'nin üzerinde olduğuna dikkati çeken Lautz, 'Mortgage faiz oranlarının 2024'te beklendiği gibi düşmesi halinde piyasanın dışında kalan alıcılar, piyasaya girme fırsatına sahip olacak.' dedi.

Muhabir: Dilara Zengin Okay