[22:43, 22.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: İSLAM HUKUKUNDA HAK VE SORUMLULUKLAR 55
İslam, bir kimsenin en yakınlarından başlayarak tüm insan-
lığa ve tüm varlığa karşı hak ve sorumluluklarını açık ve net bir
biçimde ortaya koymuştur.
İnsan için ilk hak ve sorumluluk âile çevresinde gelişir.
Ana-baba ve çocukların birbirine karşı bir takım hak ve sorum-
lulukları vardır. Ana-babaların çocuklarına yönelik sorumluluk-
ları onların maddî ihtiyaçlarını temin etmek, helal kazançlarla
beslemek, kendilerine güzel isim koymak, temel dinî bilgileri
öğretmek, ahlakî erdemleri kazandırmak, onlara şefkat, mer-
hamet ve adaletle muamele etmek, hayata hazırlanmaları ve
düzgün bir yuva kurmaları konusunda kendilerine rehberlik
etmektir. Çocukların da ana-babalarına karşı sorumlulukları
onlara saygılı davranmak, dine aykırı olmayan isteklerine itaat
etmek, muhtaç durumda bulunuyorlarsa ihtiyaçlarını gider-
mek, hizmete ihtiyaç duyduklarında hizmetlerini yapmaktır.
Aile içinde eşler arasında da karşılıklı hak ve sorumluluklar
söz konusudur. Erkek ailenin geçimini temin etmek, eşine say-
gı, sevgi ve merhametle davranmak, onun meşru ihtiyaçlarını
karşılamaya çalışmakla yükümlüdür. Kadın da kocası ile iyi
geçinmek, evin sevk ve idaresi konusunda kendisine yardım
etmekle yükümlüdür.
Kişinin ailesinden sonra en büyük sorumluluğu akraba-
larına karşıdır. İslam akrabalarla ilgilenmeyi emretmiş (sıla-i
rahim), akrabayla ilgilenmenin dünya ve âhirette kişiye kazan-
dıracağı olumlu özellikleri zikretmiş, akraba ile ilgi ve alakayı
kesmeyi kesin bir biçimde yasaklamıştır.
İslam’da önem verilen bir başka husus da komşu hakla-
rıdır. Bu kapsamda komşuya iyi davranılması, söz ve davra-
nışlarla komşulara rahatsızlık verilmemesi, komşunun ihtiyaç
duyduğu şeylerin onlardan men edilmemesi, bir sıkıntısı olan
komşunun sıkıntısını gidermek için gayret gösterilmesi emre-
dilerek komşulara karşılıklı hak ve yükümlülükler getirilmiştir.
[22:43, 22.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: “Güneş katlanıp dürüldüğünde, yıldızlar döküldüğünde, dağlar yürütüldüğünde, gebe develer salıverildiğinde, vahşi hayvanlar topla-
nıp bir araya getirildiğinde, denizler kaynatıldığında, ruhlar bedenlerle eşleştirildiğinde, diri diri gömülen kız çocuğunun hangi günahtan
ötürü öldürüldüğü sorulduğunda, amel defterleri açıldığında, gökyüzü yerinden sıyrılıp koparıldığında, cehennem alevlendirildiğinde ve
cennet yaklaştırıldığında herkes önceden hazırlayıp getirdiği amelleri bilecektir.”[868]
“Yürekleri hoplatan büyük felâket! Nedir yürekleri hoplatan o büyük felâket? Yürekleri hoplatan büyük felâketin ne olduğunu sen
nereden bileceksin? O gün insanlar, her biri bir tarafa uçuşan küçük kelebekler gibi olacaktır. Dağlar da atılmış renkli yünler haline
gelecektir.”[869]
Kıyametin kopmasına yönelik Kur’an’da yer alan tasvirlere benzer beyanlar çeşitli hadis rivayetlerinde de görülmektedir. Meselâ bazı
rivayetlerde dünyanın şimdiye kadar geçirdiği ömre nispetle geride kalan ömrünün güne nazaran ikindi ile akşam arasındaki süre kadar
olduğu,[870] insanlar yeni doğmuş devesini sağmak, alışveriş yapmak, havuzunu sıvamak gibi günlük işlerini yürütürken kıyametin âniden
kopacağı,[871] bu esnada yerin yarılması,[872] ayın ikiye bölünmesi[873] gibi kevnî hadiselerin vuku bulacağı bildirilmektedir.
ÂHİRET HAYATI
Sözlükte âhiret “son, sonra olan ve son gün” anlamlarına gelir. İslâm akaidinin ulûhiyyet, nübüvvet ve meaddan oluşan üç ana esa-
sından (usûl-i selâse) birini teşkil eder. Âhiret kelimesi Kur’ân-ı Kerim’de 110 yerde geçmektedir. Tek başına kullanıldığı gibi “el-yevmü’l-
âhir” (son gün), “ed-dârü’l-âhire, dârü’l-âhire” (son ikamet mahalli) ve “en-neş’etü’l-âhire” (son yaratılış) şekillerinde de kullanılır. Ayrıca
yevmü’l-kıyâme” (kıyamet günü), “yevmü’d-dîn” (ceza ve mükâfat günü), “yevmü’l-hesâb” (hesap günü), “yevmü’t-telâk” (kavuşma günü),
“yevmü’l-hulûd” (ebedîlik günü), “yevmü’l-hasre” (pişmanlık günü) gibi terkipler vardır. Terim olarak, dünya hayatını takip eden, ona
benzer fakat daha değişik ve ölümsüz bir hayattan, ebediyet âlemine ait çeşitli merhaleler ve hallerden ibarettir.[874]
Kur’an’da Hz. Nûh,[875] İbrâhim,[876] Yûsuf[877], Mûsâ[878] ve diğer peygamberlerin âhiret inancını telkin ettikleri haber verilir. İlâhî dinin
son halkasını teşkil eden İslâmiyet’te de iman esasları tespit edilirken âhiret inancı önemle vurgulanmıştır. Örnek olarak Nisâ sûresinin
136. âyeti gösterilebilir:
“Allah’ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve âhiret gününü inkâr eden kimse tam mânasıyla sapıtmıştır.”
Kur’ân-ı Kerim’in beyanlarına göre dünya hayatı fâni, âhiret hayatı ise bâki ve ölümsüzdür. Âhiretin imkân dahilinde, hatta gerekli
olduğu akılla, kıyametin nasıl kopacağı, nasıl başlayıp devam edeceği ise nasslarla bilinebilir. Âhiret hayatını gerekli kılan, bu dünya haya-
tının bir imtihan yeri olmasıdır.[879] Bu imtihan çerçevesinde kimi zengin kimi fakir, kimi âmir kimi memur, kimi sağlam kimi hasta olarak
[868] et-Tekvîr 81/1-14.
[869] el-Kâria 101/1-5.
[870] Tirmizî, “Fiten”, 26; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, II, 132;
III, 119.
[871] Müslim, “Fiten”, 140.
[872] Müslim, “Fiten”, 39-40; Tirmizî, “Fiten”, 21.
[873] Tirmizî, “Fiten”, 20.
[874] Bekir Topaloğlu, “Âhiret”, DİA, I, 543.
[875] Nûh 71/17-18
[876] eş-Şuarâ 26/81-102.
[877] Yûsuf 12/101.
[878] Tâhâ 20/55.
[879] el-Mûlk 67/2.
[22:43, 22.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: GÖZYAŞLARIYLA GELEN ŞIFÂ
Mısırlı bir adamın kalp hastalığı vardı. Doktorlar hastalığının çok ağır olduğunu, ameliyatın yalnız yurt dışında yapılabileceğini söylediler. Adam, zaman kaybetmeden Londra'ya gitti ve kendine iyi bir doktor buldu.Doktoru, hastalığının ağır olduğunu ve ameliyat olsa da yaşama şansının %1 olduğunu söyledi. Adam ne yapacağını bilemedi. Düşündü taşındı ve doktora ameliyattan önce memleketine dönerek vasiyetini yazacağını, işlerini yoluna koyarak on gün içinde geri geleceğini söyledi.Adam memleketine geldi, on gün içinde düzene koydu her şeyi, yakınlarıyla helalleşip evden ayrıldı. Yolu pazarın karşısından geçiyordu. Pazarda bir kasap, etlerin kötü yerlerini ayırıp çöpe atıyordu. Bir taraftan da genç bir kadın, kasabın çöpe attığı etleri topluyordu. Kadına yaklaştı, etlerin kötü kısımlarını neden çöpten topladığını sordu.Kadın utanarak beş çocuğu olduğunu, çocuklarının yılda yalnız bir kez Kurban Bayramı’nda et yediklerini söyledi. Adam, duyduklarına çok üzülmüştü. Kasaptan 5 kilo et alıp kadına verdi, sonra da kasabın her ay bu kadına 5 kilo et vermesi için 5 yıllık et parasını önceden ödedi.Kadın, gözleri yaşlı ve sevinç içinde ellerini göğe açarak; Allah'ım, dedi. Sen bu adamın bütün zorluklarını kolaylaştır.Kadın öyle içten dua etmişti ki duası bütün Arş'ı salladı.Adam Londra’daki hastaneye gelmişti. Ameliyat öncesi yeniden muayene olunması gerekiyordu. Muayene eden doktor şaşırmış durumdaydı, adamı üç kez daha muayene etti; sonra adama bakarak: 'Bu bir mucize, kalbin tamamen sağlam.' dedi.Adam, kadının onun için ettiği duayı hatırladı ve doktora;- Mucize değil, bir kadının gözyaşları sebebi ile Allah'ın verdiği şifadır bu, dedi.Ve Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurdular:''Mallarınızı zekâtla koruyunuz. Hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz. Belaları da dua ile karşılayıp savınız.'Ayşe Gül Pınar / Somuncu Baba Dergisi, Aile / 271
Nasihat Takvimi
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.nasihattakvim
[22:43, 22.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: ❝Ot çekilir, köküne bakılır. Tarihini bilmeyen, onu yaşatıp koruyamayan geleceğini de kuramaz ve koruyamaz.❞
▪ Osman Hulûsi Efendi
