[22:52, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: Ravi: Ebu Musa (ra)
Resulullah (sav): 'Velisiz nikah yoktur!' dedi.
Bu hadisin yer aldığı kitaplar: Tirmizi, Nikah 14, (1101), Ebu Davud, Nikah 20, (2085)
Hadisin Açıklaması:
1- Veli, Hanefîlere göre, hür ve mükellef olmak şartıyla, tertibe göre asabedir, sonra anne, sonra zevil-erham -yakınlık tertibiyle- sonra mevla'lmüvalat, en sonda da kadı gelir.
Bunların herbiri teferruatı gerektiren ayrı bir mevzu teşkil eder. Sadece baba tarafından akrabayı ifade eden ve birinci derecede velayet hakkına sahip olan asabeyi açıklayacağız.[3]
Asabe veraset ve hacb tertibi üzere şu dört mertebeye ayrılır:
1) Fürû, yani oğullar ve ilanihaye oğulların oğulları ve bunların erkek torunları.
2) Usul, yani babalar, babaların ilanihaye babaları, dedeleri.
3) Cüz'i eb yani anababa bir erkek kardeşler, baba bir erkek kardeşler ve bunların bu tertib üzere ilanihaye oğulları.
4) Cüz'i ced yani anababa bir amcalar, baba bir amcalar ve bunların bu tertip üzere ilanihaye oğulları.
2- Hadis, nikahta kadın için velinin iznini şart koşarken, 'hangi kadın olursa...' diyerek bütün kadınları buna dahil etmiş, hiçbirini müstesna kılmamıştır.
3- Hadiste, velilerin nikaha izin verip vermeme hususundaki ihtilaf durumlarına temas edilmektedir. Yani buradaki ihtilaf eşit seviyedeki velilerden birinin daha önce akde izin vermesinden gelen ihtilaf değildir. Çünkü bu durumda önceki akid esas alınır. Ayrıca, dereceleri farklı olan velilerin ihtilafı da mevzubahis olamaz. Çünkü kim akdemse söz onundur, yetki onundur.
4- Sultan, velisi olmayanın velisidir ibaresi hukuken veliye muhtaç olanların himayesinde mühim bir prensiptir. Hadiste, velilerin ihtilafı sebebiyle kadının evlenmeme durumunda veya kadının evlenmesini önleyecek bir ihtilaf durumunda o velilerin kadın üzerindeki velayetleri yok sayılır ve velayet hakkı sultana -ve onun temsilcisi kadıya- geçer demektir. Alimler: 'Veli, kadını evlendirmekten imtina ederse, kadının velisi yok hükmündedir. Böylece sultan onun velisi olur' derler. Bu açıklama, normal şartlarda velisi olan kadına devletin müdahale edemeyeceğini, kişilerin velayet hakkını elinden alamayacağını ifade eder.
5- Nikahın sıhhati için veli şart mıdır, değil midir mevzuunda ulema ihtilaf etmiştir. Cumhur, şart olduğunu söylemiştir. İbnu'l-Münzir'in: 'Bu meselede sahabeden tek kişinin farklı düşündüğünü bilmiyorum' dediği nakledilmiştir. Ancak Hanefîler, veliyi şart koşmamıştır. Onlar İbnu Abbas'tan gelen 'Dul kendi nefsine velisinden ehaktır' hadisi ile 'Kız kendi nefsine velisinden ehaktır' gibi rivayetlere dayanmışlardır.
Bazı alimler, hadisin kadına hak tanıyıp kendi meselesinde ehak kıldığını, kadının izin ve rızası olmadan velinin onu evlendirme hakkı olmadığını söylemiştir .
En doğrusu, evlenme hadisesini sadece kadını ilgilendiren bir hadise olarak görmeyip, kadının yakınlarını da ilgilendiren bir hadise olduğunu kabul etmektir. Nitekim -mevzuun başında belirttiğimiz üzere- velinin izni meselesi sadece hadislerde gelmemiş, bizzat ayet-i kerimede de yerini almıştır. Cumhur da bunun gereğinde ısrar etmiştir. Velinin rızası, ilerde çıkacak problemlerde kadının himaye bulmasında avantajlar sağlar
[22:52, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: Hiçbir günahkâr, başkasının günah yükünü yüklenmez. (Necm, 53/38)
[22:52, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: İman edip salih ameller işleyenler cennetliklerdir. Onlar orada ebedî kalacaklardır. (Bakara, 2/82)
[22:52, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: Şeytan insana damarlardaki kan gibi nüfuz eder. Ben, onun kalplerinize bir kötülük atmasından korkarım. Ravi: Müslim, Selam 23-25; Ebu Davud, Sıyam 79
[22:53, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: Biriniz dua ederken, Allah'u Teala'ya hamd'u sena ederek başlasın, sonra Rasulullah (S.A.V.)'e salat okusun, sonrada dileğini istesin. Ravi: Tirmizi, Da'avat 66 - Ebu Davud, Salat 358
[22:54, 29.05.2023] Ömer Tarık Yılmaz: Hadis-i Şerifte Buyuruldu ki:
Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in: 'Ot satmak maksadıyla suyun fazlası satılmaz' dediğini rivayet etmiştir.
Kaynak : Buhari, Şürb 2, Hiyel 5, Müslim, Musakat 38, (1566), İbnu Mace, Ruhun 19, (2478)
( Sen de oku : bit.ly/Hadisiserif )
