15 Temmuz'da ilk selanın okunduğu Kocatepe Camisi, ibadete açılalı 38 yıl oldu

ANKARA (AA) - Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) tarafından yapımı tamamlanan ve 28 Ağustos 1987'de ibadete açılan Kocatepe Camisi, başkentin önemli sembollerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Caminin inşasına ilişkin çalışmalar 1940'da başladı. 8 Aralık 1944'te Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Ahmed Hamdi Akseki başkanlığında 72 kişilik kurucu heyet tarafından "Ankara Yenişehir'de Bir Cami Yaptırma Kurumu" adlı dernek kuruldu. Derneğin 1947'de açtığı proje yarışmasında birinciliğe layık eser bulunamadı.

Daha sonra 1956'da eski Başbakan Adnan Menderes'in müdahalesiyle Kocatepe semti, cami arsası olarak tahsis edildi. Ardından "Türkiye Diyanet Vakfı Sitesi Yaptırma ve Yaşatma Derneği" adını alan dernek, 1957'de yeni bir proje yarışması yaptı.

Başbakanlık, üniversiteler ve Mimarlar Odası temsilcilerinden oluşan jüri, 36 eseri inceleyerek, projelerin hiçbirinin "arzu edilen neticeye tam olarak erişemediği"ne karar verdi.

Ancak Vedat Dalokay ve Nejat Tekelioğlu'nun müşterek projelerinin uygulanabilir olduğu kabul edildi.

Bu kapsamda, "kabuk çatı" sistemiyle yapılacak cami ve külliyeyi oluşturacak diğer bölümlerin tatbikat projeleri üzerinde çalışmalar sürdürüldü. Mimaride "kabuk çatı" sistemi, yeni ve denenmemiş bir sistem olması nedeniyle tatbikinin uygun olmadığı raporlarla belirtilerek, projeden vazgeçildi.

Caminin temeli 30 Ekim 1967'de atıldı

Caminin inşası için 1967'de üçüncü kez açılan yarışmayı mimar Hüsrev Tayla ve Fatin Birleşik Uluengin'in projesi kazandı. Yeni projenin temeli 30 Ekim 1967'de Miraç Kandili'nde atıldı.

Artan mali güçlükler nedeniyle 15 Mart 1981'de toplanan cami derneği, cami inşaatı dahil bütün mal varlığının alacak ve borçlarıyla TDV'ye devredilmesine karar verdi.

TDV tarafından caminin konferans salonu, otopark, mağaza, idari bürolar, gasilhane gibi külliyeyi oluşturan diğer kısımlarının da inşaatı başlatıldı.

Caminin resmi açılışı ise 28 Ağustos 1987'de dönemin Başbakanı Turgut Özal ve Diyanet İşleri Başkanı Said Yazıcıoğlu tarafından yapıldı.

Kocatepe Camisi, Selimiye ve Sultanahmet'in izlerini taşıyor

Osmanlı dönemi mimari estetiğini ve modern teknolojinin imkanlarını bütünleştiren cami, dört minaresiyle Selimiye, merkezi kubbe ve yarım kubbeleriyle ise Sultanahmet Camisi'ni andırıyor.

Caminin kaba inşaatı ve sıva dışındaki ince inşaat işlerinde geleneksel yapı unsurları ve Türk-İslam sanatları kullanıldı.

Camiye klasik selatin camilerinden farklı olarak doğu-batı ve kuzey cephelerinde iki mahfil kat yapılarak, haremdeki kapalı mekanın genişletilmesi ve özel bir görünüm alması sağlandı.

Kubbeler kurşunla kaplandı

Kubbelerin geleneksel tarzda kurşunla kaplandığı camide, revaklı avluyu çevreleyen kubbeler ile caminin yan giriş kapı kubbelerinin alemleri mermerden, ana ve yan kubbe alemleri altın varakla kaplı bakırdan imal edildi.

Caminin mihrap, minber ve kürsüsü beyaz Marmara mermerinden yapıldı.

Camide gelişmiş tekniklerin kullanıldığı ve bilinen klasik sistemlerin aşıldığı iç aydınlatma sistemi de dikkati çekiyor.

Öte yandan caminin müezzin mahfilinin altında 1993'te Suudi Kralı Fahd bin Abdülaziz tarafından dönemin Başbakanı Süleyman Demirel'e hediye edilen Mescid-i Nebevi maketi de yer alıyor.

Kocatepe Camisi imam hatibi Mehmet Atıcı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, caminin Cumhuriyet dönemiyle özdeşleşmiş yapılardan biri olduğunu söyledi.

Caminin yapımının 20 yıl sürdüğünü anımsatan Atıcı, "Cami dört büyük fil ayağı üzerine kurulmuş. Dört minaresi olan ve 25 bin insanın aynı anda namaz kılacağı bir mabet burası. Camiyle özdeşlemiş avizemiz Kayserili ustamız tarafından yapıldı. Ortadaki büyük avizeyi Peygamberimize ithaf etmiş, çevresine 32 küçük avizelerden koymuş. Onlar da 32 farzı ifade ediyor. Çevresine 4 orta avize koymuş. Onlar da dört büyük halifeyi temsil ediyor." ifadelerini kullandı.

Hem ibadet edenlerin hem de turistlerin Kocatepe Camisi'ne yönelik büyük bir ilgisinin olduğunu dile getiren Atıcı, cuma namazlarında caminin dolduğunu kaydetti.

"15 Temmuz'da selalar okunurken minare ele geçirilmeye çalışıldı"

Kocatepe Camisi'nde Ankara'nın geneline merkezi sistemle ezan okunduğunu bildiren Atıcı, şu bilgileri paylaştı:

"15 Temmuz gecesindeki kalkışma neticesinde ilk selalar müezzin arkadaşlarımız tarafından Kocatepe Camisi'nde okundu. O gece selalar okunurken sivil dört kişi tarafından minare ele geçirilmeye çalışıldı, anahtarı istendi. Ancak biz direndik, 'Siz görevli değilsiniz, neden size anahtarı veriyoruz.' dedik. Daha sonra vatandaşlarla ortam biraz daha kalabalık olunca kayboldular. Ancak bunun farkında oldukları için camiyi sürekli taciz ettiler. Alçak uçuşlarla caminin civarında gezdiler. O gün elhamdülillah camimizdeki kalkışmayı da önlemiş olduk."

Muhabir: Fırat Taşdemir