AB liderleri Orta Doğu'daki gelişmeleri ve ekonomik etkilerini görüşecek

BRÜKSEL (AA) - Belçika'nın başkenti Brüksel'de 19 Mart'ta AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet başkanlarının katılımıyla AB Liderler Zirvesi yapılacak.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın başkanlık edeceği toplantıya, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılacak.

Zirvede liderler ilk olarak Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola ile görüş alışverişinde bulunacak.

Metsola'nın ardından zirveye Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres iştirak edecek.

AB Konseyi Başkanı Costa'nın daveti üzerine, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de zirveye video konferansla bağlanacak. Zelenskiy, alandaki son gelişmeler konusunda bilgilendirme yapacak.

Liderler daha sonra Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve Avro Grubu Başkanı Kiryakos Pierrakakis'in katılımıyla "Avro Zirvesi" adlı ekonomi odaklı bir oturum düzenleyecek.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nda beşinci yıla girilirken, Macaristan hariç 26 ülke liderinin Kiev'e güçlü destek mesajı vermesi öngörülüyor.

Savaşın başlangıcından bu yana AB ve üye ülkeleri, Ukrayna'ya 69,7 milyar avrosu askeri olmak üzere toplam 194,9 milyar avro destek sağladı. Liderler, Aralık 2025'te Ukrayna'ya 2026 ve 2027 yılları için 90 milyar avroluk kredi verilmesi konusunda anlaşmaya varmıştı.

Ancak Macaristan ve Slovakya açısından kritik öneme sahip Drujba petrol boru hattının 27 Ocak'ta saldırıya uğraması ile petrol sevkiyatı sekteye uğradı. Bu aşamada, Budapeşte ve Bratislava yönetimleri, Ukrayna'yı sevkiyatın devamı için yeterli çabayı göstermemekle suçluyor.

Macaristan, Drujba hattı üzerinden petrol akışı yeniden başlayana kadar Ukrayna'ya sağlanacak 90 milyar avroluk AB kredisini veto ediyor. Macaristan ve Slovakya ayrıca Rusya'ya yönelik 20. yaptırım paketinin yürürlüğe girmesini de engelliyor. Liderlerin bu blokajın aşılmasına yönelik olası adımları da görüşmesi bekleniyor.

Zirvenin diğer ana gündem maddesini ise Orta Doğu'daki son gelişmelerin oluşturması öngörülüyor.

Liderlerin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına ilişkin tutumlarını koordine etmesi, saldırıların etkisinin en aza indirgenmesi için ne çaba sarf edileceğinin görüşülmesi bekleniyor.

AB liderlerinin, İran ve bölgedeki gelişmelerin enerji fiyatları ve güvenliği açısından AB üzerindeki etkilerini de masaya yatırmaları beklenirken, gerilimin düşürülmesi çağrılarının yoğun olacağı düşünülüyor.

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları bağlamında Lübnan hükümetine destek mesajı vermesi beklenen liderlerin, aynı zamanda Gazze ve Batı Şeria'daki gelişmeleri de ele alması öngörülüyor.

Hürmüz Boğazı'nın açık tutulmasının öneminin BM Genel Sekreteri Guterres ile ele alınması beklenen zirvede, bu çerçevede Karadeniz Tahıl Girişimi'ne benzer bir çözümün mümkün olup olmadığının görüşülmesi bekleniyor.

Zirvede, Guterres ile birlikte çok taraflılığın öneminin vurgulanması öngörülürken, uluslararası hukuk üzerindeki baskının da gündeme geleceği düşünülüyor.

Liderler, "Avro Zirvesi"nde ise Avro Bölgesi ekonomisinin durumunu ele alması, bu kapsamda ekonomik ve parasal birlik, avronun uluslararası rolü, tasarruf ve yatırım birliği ile dijital avro gibi konularda ilerlemenin değerlendirilmesi öngörülüyor.

Mevcut küresel ortamda Avrupa'nın rekabet gücünün, dayanıklılığının ve stratejik özerkliğinin artırılmasının da ele alınacağı zirvede, tek pazarın derinleştirilmesi ve entegrasyonunun güçlendirilmesi, kuralların sadeleştirilmesi ve idari yüklerin azaltılması, uygun fiyatlı enerji sağlanması ve enerji dönüşümünün gerçekleştirilmesi, Avrupa’nın sanayi yenilenmesi ve inovasyonunun teşvik edilmesi, bağımlılıkların azaltılması ile yatırımların harekete geçirilmesi gibi başlıkların ele alınması bekleniyor.

Liderlerin aynı zamanda zirve kapsamında gelecekteki bütçe, güvenlik, savunma ve göç konularını da görüşmesi planlanıyor.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker,Şerife Çetin