AB, Rusya'dan gaz ithalatına 2028'de son verecek

BRÜKSEL/MOSKOVA (AA) - AB Konseyi, üye ülkelerin enerji bakanlarının Lüksemburg'da düzenlediği toplantıda, Rusya'dan gaz ithalatının aşamalı olarak durdurulmasına ilişkin kurallar konusunda görüş birliğine vardıklarını açıkladı.

Açıklamada, üye ülkelerin Rusya'dan doğal gazı ithalatının aşamalı olarak kaldırılmasına yönelik taslak yönetmelik konusunda Avrupa Parlamentosu (AP) ile yapılacak müzakerelere ilişkin pozisyonlarını belirledikleri kaydedildi.

Rusya'ya enerjide bağımlılığı sona erdirmek için hazırlanan plan doğrultusunda hareket edildiği anımsatılan açıklamada, "Teklif edilen yönetmelik, Rusya'dan boru hattı gazı ve LNG ithalatına yasal olarak bağlayıcı biçimde kademeli bir yasak getiriyor. Bu kapsamda 1 Ocak 2028'den itibaren Rus gazına tam bir yasak uygulanacak." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, plan kapsamında 1 Ocak 2026'dan itibaren yeni sözleşmeler, 17 Haziran 2026'dan itibaren mevcut kısa vadeli sözleşmeler ve 1 Ocak 2028'den itibaren uzun vadeli sözleşmeler kapsamında Rusya'dan gaz ithalatının aşamalı biçimde sonlandırılacağı belirtildi.

Mevcut sözleşmelerde yapılacak değişikliklere yalnızca dar kapsamlı biçimde izin verileceğine işaret edilen açıklamada, tedarikteki sorun yaşayacak denize kıyısı olmayan AB ülkelerine bir miktar esneklik sunulabileceği bildirildi.

Söz konusu yasa teklifi AB Konseyi ve AP tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek.

AB, 2021 yılı itibarıyla kullandığı doğal gazın yüzde 45'ini Rusya'dan tedarik ediyordu. AB'nin Rusya'dan gaz tedarik oranı geçen yıl yüzde 19'a kadar geriledi.

Pek çok AB ülkesi halen Rusya'dan LNG ve boru hattı gazı almayı sürdürüyor.

Rus enerji şirketi Gazprom'un Başkanı Aleksey Miller, Avrupa enerji piyasasının zorlu bir dönemden geçtiğini belirterek, "Kışın nasıl geçeceğini bilmiyoruz. Ancak eğer soğuk bir kış dönemi geçerse, Avrupa doğal gaz pazarında sorunlar yaşanabilir." dedi.

Miller, Rus devlet kanalı Rossiya-24'e verdiği mülakatta, Sibirya'nın Gücü 1 boru hattı üzerinden Çin'e bu yıl 38 milyar metreküpten daha fazla sevkiyat yapacaklarını söyledi.

Çin ve Rusya'nın, doğal gaz pazarının en önemli oyuncuları arasında yer aldığını vurgulayan Miller, "Bölgesel açıdan konuşursak, şüphesiz, çok yakın gelecekte gaz piyasasının mimarisi, en büyük gaz üreticisi Rusya ve en büyük gaz tüketicisi Çin tarafından belirlenecektir." ifadesini kullandı.

Aleksey Miller, Avrupa doğal gaz piyasasındaki gelişmelere ilişkin de "Avrupa'daki durum hakkında konuşursak, oldukça zor bir durumdalar. Önce yenilenebilir enerji konusuna güçlü bir şekilde eğildiler ve bazı açılardan da başarılı oldular. Bazı ülkeler tüm elektrik ihtiyacını yenilenebilir kaynaklar üzerinden tedarik ettiklerini duyurdular." açıklamasında bulundu.

Yaşanan "doğal bir olay" neticesinde durumun değiştiğine işaret eden Miller, "Arktik antisiklonu nedeniyle güneş ve rüzgar yoktu ve yenilenebilir kaynakların enerji karışımına katkısı sıfıra geriledi. Avrupa, geleneksel hidrokarbon kaynaklara ulaşma savaşını kaybetti." diye konuştu.

Miller, kış döneminin nasıl geçeceğine dair tahminlerde bulunmanın mümkün olmadığını belirterek, "Kışın nasıl geçeceğini bilmiyoruz. Ancak eğer soğuk bir kış dönemi geçerse, Avrupa doğal gaz pazarında sorunlar yaşanabilir. Bu durum, kimsenin saklamadığı verilerden anlaşılıyor. Kışın Avrupa doğal gaz piyasasında dalgalanmalar olacaktır." bilgisini paylaştı.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker,Emre Gürkan Abay