ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile TikTok'un satın alınmasını görüşüyor

WASHINGTON (AA) - Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi arasındaki telefon görüşmesinin devam ettiği belirtildi.

Görüşmenin sona erip ermediğine ilişkin bir açıklama yapılmazken, Trump'ın Truth Social hesabından Şi ile görüşmesine ilişkin bir açıklama yapacağı bildirildi.

ABD Başkanı Trump, iki gün önce yaptığı açıklamada, TikTok'un satın alınması konusunda Çin'le anlaşmaya vardıklarını ve büyük şirketlerden oluşan bir grubun TikTok'u satın almak istediğini açıklamıştı.

Trump, cuma günü Çin Devlet Başkanı Şi ile son detayları görüşeceğini belirtmişti.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde, veri güvenliği endişeleri nedeniyle devredilmesi veya kapatılması gündemde olan sosyal medya platformu TikTok'un ABD'li ortaklara olası devrine yeşil ışık yaktı.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi, görüşmede Çinli ByteDance firmasının ana ortağı olduğu kısa video paylaşım uygulamasının durumuna ilişkin değerlendirmede bulundu.

Çin hükümetinin TikTok konusundaki tutumunun net olduğunu vurgulayan Şi, "Çin hükümeti, söz konusu şirketin (ByteDance) isteklerine saygı duyuyor. Çin yasalarına ve düzenlemelerine uygun, her iki tarafın da çıkarlarını hesaba katan bir çözüm için piyasa kurallarına uyum doğrultusunda verimli ticari müzakereler yürütüldüğünü görmekten memnun oluruz." ifadesini kullandı.

Görüşmede Şi, ABD'nin Çinli yatırımcılara açık, adil ve ayrımcı olamayan bir ortam sağlamasının gereğine işaret etti.

Şi, Çin ve ABD heyetlerinin, iki ülkenin karşılıklı gümrük tarifesi artışlarıyla tırmanan ticaret gerilimini çözmek amacıyla son aylarda yürüttüğü istişarelerin eşitlik, karşılıklı saygı ve fayda ruhunu yansıttığını vurguladı.

Heyetlerin ikili ilişkilerdeki belli başlı sorunları uygun şekilde ele almayı ve kazan-kazan sonuçlarına ulaşma çabasını sürdürmesi gerektiğini belirten Şi, "ABD, ticareti kısıtlayıcı tek taraflı tedbirler almayı bırakmalı ve iki taraf arasında çok sayıda turda yapılan müzakerelerin sonuçlarına zarar vermemeli." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da görüşmenin ardından ABD merkezli sosyal medya platformu Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Çin lideri ile aralarında ticaret ve TikTok'un devrinin de olduğu konularda verimli bir görüşme yaptıklarını belirterek, TikTok devrine onayı için muhatabına teşekkür etti.

Trump, 2 gün önce yaptığı açıklamada, TikTok'un satın alınması konusunda Çin'le anlaşmaya vardıklarını ve anlaşmanın onaylanması konusunda Çin Devlet Başkanı Şi ile son detayları görüşeceklerini açıklamıştı.

ABD Temsilciler Meclisi, 13 Mart 2024'te yaptığı oylamada, "Amerikalıları Yabancı Düşmanlarca Kontrol Edilen Uygulamalardan Koruma Yasası" başlıklı tasarıyı büyük çoğunlukla kabul etmişti. ABD Senatosu'ndan da geçen tasarı 24 Nisan 2024'te dönemin ABD Başkanı Joe Biden'ın imzasıyla yürürlüğe girmişti.

"Ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğu" gerekçesiyle TikTok'un yasaklanmasının önünü açan yasa, ana ortak konumundaki ByteDance firmasının, platformu ABD'li bir şirkete devretmesini, aksi halde uygulamanın ABD'de yasaklanmasını öngörüyor.

ABD Kongresi, ByteDance'in 19 Ocak 2025'e kadar kontrol hissesini devretmemesi halinde uygulamanın tüm ülkede yasaklanmasına yönelik kararı ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onanmış, ancak 20 Ocak'ta göreve başlayan yeni Başkan Donald Trump, son tarihin süresini, sonuncusu 17 Eylül 2025'te olmak üzere, başkanlık kararnameleriyle 4 kez uzatmıştı.

Son olarak, bu hafta başında ticaret görüşmeleri için İspanya'nın başkenti Madrid'de bir araya gelen ABD ve Çin heyetleri, TikTok ile bağlantılı sorunun işbirliği içinde çözümü konusunda "temel çerçeve mutabakata" vardıklarını bildirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 2 Nisan'da aralarında Çin'in de olduğu ticaret ortaklarına ek gümrük vergileri açıklamıştı. Çin'in karşılık vermesiyle iki ülke arasında başlayan tarife restleşmesi sonunda ABD, Çin'e uyguladığı tarifeyi yüzde 145'e, Çin de ABD'ye uyguladığı tarifeyi yüzde 125'e çıkarmıştı.

Tırmanan ticari gerilim sonrasında ABD'li ve Çinli yetkililer, 10-11 Mayıs'ta tarife müzakereleri için İsviçre'nin Cenevre kentinde bir araya gelerek, gümrük vergilerini 90 gün karşılıklı düşürme kararı almıştı.

Görüşmenin ardından 14 Mayıs itibarıyla ABD'nin, Çin mallarına uyguladığı gümrük vergisini 90 gün için yüzde 145'ten 30'a, Çin'in de ABD mallarına uyguladığı vergiyi yüzde 125'ten 10'a düşürmesi kararlaştırılmıştı.

İki ülke heyetleri müzakerelerin ikinci turu için 9-10 Haziran'da İngiltere'nin başkenti Londra'da bir araya gelerek, önceki görüşmelerde varılan mutabakatın uygulanmasına yönelik tedbirlerin çerçevesi konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

Heyetler, 28-29 Temmuz'da da İsveç'in Stockholm şehrinde yürüttükleri üçüncü tur müzakerelerde tarifeler konusunda varılan geçici uzlaşmanın 12 Ağustos'tan itibaren 90 gün daha uzatılması konusunda anlaşmıştı.

En son 14-15 Eylül’de İspanya’nın başkenti Madrid’de müzakere yürüten heyetlerin, geçici uzlaşmanın süresinin dolacağı 10 Kasım öncesinde gelecek ay yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.

Muhabir: Hakan Çopur,Emre Aytekin