ABD-Çin müzakereleri küresel ticaret için önemli bir fırsat olabilir

İSTANBUL (AA) - ABD ve Çin, son dönemde karşılıklı olarak uyguladıkları yüksek gümrük tarifeleriyle tırmanan ticaret gerilimini azaltmak amacıyla İsviçre'de üst düzey görüşmelere başlıyor.

Nisan ayında ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin mallarına yüzde 145 gümrük vergisi uygulamasının ardından iki ülke arasında gerçekleşecek ilk resmi yüz yüze temas olacak.

ABD heyetine Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer liderlik ederken, Çin tarafını Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı He Lifeng temsil edecek.

Görüşmelerin ana gündem maddesi, karşılıklı olarak uygulanan yüksek gümrük tarifelerinin azaltılması ve ticaret ilişkilerinin yeniden dengelenmesi olacak.

Çin Dışişleri Bakanlığı, görüşmelerin ABD'nin talebiyle gerçekleşeceğini belirterek, Washington'un somut ve adil öneriler sunması gerektiğini vurguladı.

Pekin yönetimi, ABD'nin tek taraflı tarifelerinin küresel ticaret düzenine zarar verdiğini ve bu durumun düzeltilmesi gerektiğini ifade etti.

Analistler, dünyanın en büyük iki ekonomisi Çin ve ABD'in bu hafta resmi olarak anlaşma zemini arayacak olmasının ticaret gerilimlerini yumuşayabileceğini ve riskli varlıklara alımlar getirebileceğini belirtti.

Konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan İncekara, ABD Başkanı Trump'ın ülkelere kapsamlı vergiler getirme kararının tedarik zincirlerini ve finans piyasalarını altüst ettiğini kaydederek, küresel büyümede sert bir düşüş yaşanacağı yönündeki korkuları körüklediğini dile getirdi.

İncekara, Trump'ın uygulamaya koyduğu ek vergilerden en çok etkilenen ülkenin dünyanın en büyük ihracatçısı ve ikinci büyük ekonomisi konumundaki Çin olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

"Trump 2 Nisan'da 'Kurtuluş Günü' tarifelerini duyurduğunda Çin kendi tarifeleriyle karşılık verdi. O zamandan beri birbirlerinin mallarına uygulanan tarifeler arttı ve ABD'nin Çin'e uyguladığı tarifeler şu anda yüzde 145 ve Çin'in ABD'ye uyguladığı tarifeler yüzde 125. Gümrük savaşları nedeniyle Amerikan firmaları Çin'e verdikleri siparişleri iptal etmeye, genişleme planlarını ertelemeye ve tedbir almaya başladı. Kuşkusuz, tarifelerin maliyetinin tüketicilere otomobil, tarım, konut ve diğer mallar için daha yüksek fiyatlar şeklinde yansıtılacağını söylemek mümkün ve daha yüksek fiyatlar, Kovid-19 salgınından bu yana en büyük ekonomik durgunluğun içinde olan ABD tüketicileri için zaten bir yük haline geliyor."

Çin ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 5,4 büyüdüğüne dikkati çeken İncekara, buna rağmen Çin ekonomisine Trump'ın gümrük vergisi şokları getireceğine ifade etti.

İncekara, "Rakamlar beklentileri aştı ancak bu veriler ABD'nin Çin malı ürünlere uyguladığı tarifelerin yüzde 10'dan yüzde 145'e çıkmasından önceki dönemi kapsıyor. Büyümenin bir kısmı, tarifeler artmadan önce fabrikaların ihracatı artırmasına bağlı olabileceği, tarifelerin etkisiyle buna 'ön yükleme' olduğunu belirtmek gerekir." dedi.

Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi İncekara, ABD tarafından yapılan açıklamaların görüşme öncesinde "ılımlı" olduğunu söyledi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'in "Tarifeler, Çin'i kuşatmak için bir plan değil. Amerikan ekonomisini düzeltmek, GSYH olarak daha fazla üretim payına sahip olmak, gerçek ücretleri artırmak, hükümet tarafından finanse edilen bir ekonomiye sahip olmak yerine bir şeyler üretmek için bir plan" açıklamasını anımsatan İncekara, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Trump'ın göreve başlamasından bu yana üst düzey ABD ve Çin yetkilileri arasındaki ilk yüz yüze görüşme olacak. Bazı tarifelerin kaldırılması, ileriye yönelik bir yol haritasının çizilmesi ve endişelerin dile getirilmesi konusunda ilk görüşmelerin yapılması önemli bir fırsat. Görüşmelerin belirli ürünlere uygulanan vergileri, ihracat kontrollerini ve Trump'ın düşük değerli ithalatlarda asgari muafiyetleri sona erdirme kararını da kapsaması bekleniyor. Küresel beklentiler, Çin'in çıkarlarını ve ABD sanayisi ile tüketicilerinin taleplerini tam olarak göz önünde bulundurarak, Çin ile ABD'nin yeniden 'diplomasi' demesi oldukça önemli bir gelişme ancak tarife savaşlarının bitmesi konusunda çabuk bir sonuç beklememeliyiz, bu zaman alacak bir süreç olacak."

Muhabir: Emirhan Yılmaz