AR-GE, yenilik ve kritik araştırmaların rotası "yol haritaları" ile çizilecek

ANKARA (AA) - AA muhabirinin 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan derlediği bilgiye göre, Türkiye'de bilgi üretme, araştırma, öğrenme ve geliştirme isteğini tüm düzeylerde yaygınlaştıran, katma değeri yüksek ürün ve hizmet geliştirme kapasitesini artıran, ikiz dönüşümü destekleyen, işbirliğine dayalı, etkin işleyen bir bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemi oluşturmak için çalışmalar sürdürülecek.

Bu kapsamda, başta AR-GE insan kaynağı kapasitesi ve niteliğini güçlendirmek olmak üzere üniversitelerin bilimsel araştırma kapasitesi artırılacak. Üniversitelerin AR-GE ve yenilik faaliyetlerindeki rollerini ve temel bilimlerde nitelikli araştırmacı kapasitesini artırıcı faaliyetler devreye alınacak.

Kritik teknoloji alanlarında araştırma altyapısı projelerinin kurulumuna ve geliştirilmesine devam edilecek. Uygulama ve araştırma merkezlerinin gruplandırılması ve yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.

Araştırma altyapılarının, alanlarına göre kendi aralarında ve sanayi ile ulusal ve bölgesel düzeyde işbirliği yapmasına imkan verecek AR-GE platformlarının oluşturulması sağlanacak.

Kritik ve öncü araştırma altyapılarına yönelik "Türkiye Araştırma Altyapıları Yol Haritası" belgesi hazırlanacak.

Başta yeşil dönüşüm olmak üzere ihtiyaç duyulan teknolojilerin yerli imkanlarla geliştirilmesi amacıyla hedef odaklı, platform bazlı teknoloji tabanlı ulusal girişimler başlatılacak.

Üniversite, özel sektör ve kamu işbirliğinde geliştirilen platformlara yönelik, temel araştırmadan nihai ürüne kadarki süreci kapsayan destek modelleri geliştirilecek. Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında özel sektör, üniversite ve kamu işbirliğiyle ihtisaslaşmış AR-GE ve yenilik platformları oluşturulacak. Bu platformlar aracılığıyla "Ürünleştirme Yol Haritaları" hazırlanarak yeşil dönüşüme yönelik ürün veya ürün grubu geliştirilmesi için "Ürünleştirme Programları" desteklenecek.

Türkiye'de yenilikçi girişimciliğin desteklenmesi için de adımlar atılacak. Büyük işletmelerle girişimciler arasındaki AR-GE işbirlikleri artırılacak ve büyük firmaların sektörlerindeki yeni girişimlerin kurulma ve büyüme aşamalarında destek olması sağlanacak. Yenilikçi, teknoloji düzeyi yüksek ürün ve hizmetleri geliştirebilen ilk aşama firmalarının kurulumu ve ölçeklenmesine yönelik destekler sağlanacak ve girişim sermayesi fon kaynakları çeşitlendirilecek.

Yatırım Tabanlı Girişimcilik Destek Programı kapsamında çağrılar açılarak başvuru, destek ve izleme süreçleri yürütülecek.

Türkiye'de faaliyet gösteren, teknoloji ve yenilik odaklı iş modelleri geliştiren girişimlerin belirlenmesi, kamu desteklerinden ve yatırım ekosisteminden etkin şekilde yararlanabilmeleri için Teknogirişim Rozeti verilecek.

Yenilikçi şirket kuruluş süreçlerini kolaylaştıran dijital bir uygulama hayata geçirilecek.

Girişim sermayesi fonlarının ölçeği ve etkinliğinin artırılması için "Fonların Fonu"nun kaynak kapasitesi artırılacak. Türkiye Kalkınma Fonu kaynakları çeşitlendirilerek yaratılan ek kaynakla teknoloji odaklı girişimlere yatırım yapılması sağlanacak.

Sağlık, uzay ve yarı iletken teknolojileri, nadir toprak elementleri ve kutup araştırmaları gibi stratejik alanlarda AR-GE ve yenilik faaliyetleri geliştirilecek.

Aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti gibi sağlık teknolojilerinde AR-GE projeleriyle katma değer yaratabilecek ürünlerin geliştirilmesi sağlanacak. Ulusal sağlık sisteminin ihtiyaç duyduğu öncelikli tıbbı ürün ve teknolojilere yönelik fizibilite ve tarama çalışmaları yapılarak aşı, ilaç, tıbbi cihaz ve tanı kiti gibi ürün odaklı projeler desteklenecek.

Yapay zeka tabanlı sistemler ve bilgisayar destekli tanı sistemleri kapsamındaki tıbbi cihaz alanında katma değer yaratabilecek ürünlerin geliştirilmesinde ulusal kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak ortak projeler üretilecek.

Çip endüstrisinde AR-GE, tasarım, üretim ve ticarileştirme kabiliyetleri geliştirilecek. TÜBİTAK BİLGEM bünyesindeki mevcut altyapı geliştirilerek Türkiye'nin bu alandaki kapasitesi artırılacak.

Başta Ay araştırma ile yerli ve milli uydu geliştirme projeleri olmak üzere ülkenin uzay alanında teknoloji üretme kabiliyeti artırılacak. Ay Görevi Projesi kapsamında geliştirilen uzay aracı, fırlatmaya hazır hale getirilecek.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesinde anten, elektrikli itki ve otonom ömür test altyapıları geliştirilmesine devam edilecek. Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında İMECE-2 Uydusu entegrasyon faaliyetleri yürütülecek.

AR-GE ve yenilik destekleri, öncelikli sektörlerde yoğunlaşacak, yapay zeka, hidrojen teknolojileri, batarya teknolojileri gibi kritik teknoloji alanlarını öncelikli olarak kapsayacak.

Yüksek teknoloji alanlarında açılacak çağrılarla, ihtiyaç duyulan kritik bileşenlerin, cihazların, malzemelerin ve modellerin geliştirileceği projeler desteklenecek.

Muhabir: Zeynep Duyar