ANKARA (AA) - Cumhuriyet tarihinin en büyük felaketlerinden biri olan 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yürütülen kalıcı konut seferberliği kapsamında 455 bin ev ve iş yeri hak sahiplerine teslim edilerek, yeniden inşa sürecinde tarihi bir eşik geride bırakıldı.
AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Türkiye, 6 Şubat 2023'te "asrın felaketi" olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin acısıyla sarsıldı.
Merkez üssü Pazarcık olan ve yaklaşık 14 milyon vatandaşı doğrudan etkileyen deprem nedeniyle Türkiye, uluslararası yardımı da içeren 4. seviye alarm verdi ve ülke genelinde 7 gün milli yas ilan edildi.
Afetin etkili olduğu 11 ilde, çadır ve konteyner kent alanları belirlendi. Geçici barınma alanları oluşturularak 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kuruldu. Yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.
Geçici barınma hizmeti verilen Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952 kişi, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında 710 bin 266 kişi olmak üzere tesislerde toplam 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi.
Ayrıca 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kuruldu. 707 bin afetzede bu konteynerlerde misafir edildi. Konteyner kentlerde barınmanın yanı sıra beslenme, eğitim, sağlık ve diğer sosyal donatı alanları vatandaşların hizmetine sunuldu. Kurulan konteynerlere vatandaşların ihtiyacı üzerine ayrıca 105 bin vantilatör ve 149 bin 305 klima takıldı.
Hak sahipliği süreci 211 günde tamamlandıDeprem bölgesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları kapsamında, 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız bölümde hasar tespiti yapıldı.
Acil, ağır, yıkık, orta hasarlı 311 bin 440 bina ve 810 bin 902 bağımsız bölüm tespit edildi. Acil yıkılacak ve yıkık 60 bin 763 binanın enkazı 68 günde tamamen kaldırıldı.
Yıkımı yapılacak ağır hasarlı bina sayısı 200 bin 167 olarak tespit edildi. Bugüne kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı. 18 ilde hacme göre yüzde 97, bina sayısına göre yüzde 91 enkaz kaldırma işlemi gerçekleştirildi.
18 il, 179 ilçe, 8 bin 474 mahalle, 2 bin 472 köy için 30 Mayıs 2023'te başlayan hak sahipliği süreci 211 günde tamamlandı.
Hak sahipliği sürecinde, 845 bin 371 talep değerlendirildi. 85 milyon evraktan oluşan taleplerin tümü ilgili komisyonlar tarafından incelendi. 15 milyon sayfalık 70 bin komisyon kararı alındı. Başvuruların yüzde 65'i e-Devlet, yüzde 35'i Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi (AYDES) üzerinden alındı.
Saatte 23, günde 550 konut inşa edildiBakanlık koordinasyonunda TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve İller Bankası işbirliğinde, deprem bölgesindeki ev ve iş yerlerinin yeniden inşa süreci için hemen çalışma başlatıldı.
Depremden etkilenen 11 ilde 174 ayrı alandaki 3 bin 481 şantiyede, 200 bin mimar, mühendis ve işçi asrın inşa seferberliği için harekete geçti. Bu kapsamda saatte 23, günde 550 konut inşa edildi.
İlk temel, depremin 15'inci gününde Gaziantep Nurdağı'nda atıldı, 45'inci günde ilk köy evleri teslim edildi.
Asrın inşa seferberliğiyle deprem bölgesinde 367 bin 995'i konut, 65 bin 672'si köy evi, 21 bin 690'ı iş yeri olmak üzere 455 bin 357 bağımsız bölüm inşa edildi.
Deprem bölgesinde yapımı tamamlanarak hak sahibine teslim edilen konut sayısı şöyle:
"Adana 11 bin 334'ü konutu, 739'u köy evi olmak üzere 12 bin 73 bağımsız bölüm, Adıyaman 31 bin 423'ü konut, 9 bin 88'i köy evi olmak üzere 43 bin 366 bağımsız bölüm, Diyarbakır 16 bin 50'si konut, 1150'si köy evi, 6'sı iş yeri olmak üzere 17 bin 206 bağımsız bölüm, Elazığ 11 bin 912'si konut, 2 bin 959'u köy evi, 23'ü iş yeri olmak üzere 14 bin 894 bağımsız bölüm, Gaziantep 25 bin 237'si konut, 4 bin 463'ü köy evi, 1353'ü iş yeri olmak üzere 31 bin 53 bağımsız bölüm, Hatay 133 bin 685'i konut, 12 bin 868'si köy evi, 7 bin 202'si iş yeri olmak üzere 153 bin 755 bağımsız bölüm, Kahramanmaraş 52 bin 575'i konut, 15 bin 615'i köy evi olmak üzere 73 bin 956 bağımsız bölüm, Kilis 1713'ü konut, 852'si köy evi, 4'ü iş yeri olmak üzere 2 bin 569 bağımsız bölüm, Malatya 62 bin 540'ı konut, 13 bin 32'si köy evi, 4 bin 88'i iş yeri olmak üzere 79 bin 660 bağımsız bölüm, Osmaniye 10 bin 377'si konut, 1807'i köy evi, 373'ü iş yeri olmak üzere 12 bin 557 bağımsız birim, Şanlıurfa 10 bin 914'ü konut, 2 bin 495'i köy evi, 20'si iş yeri olmak üzere 13 bin 429 bağımsız bölüm, Kayseri 9'u konut, 279'u köy evi olmak üzere 288'i bağımsız bölüm, Sivas 164 konut, Tunceli 298 köy evi ve Bingöl 62'si konut, 27'si köy evi olmak üzere 89 bağımsız bölüm."
Son bir yılda 254 bin konut daha tamamlandıSon bir yılda 254 bin konut daha tamamlandı. 27 Aralık'ta toplam 455 bin konut ve iş yerinin teslim edilmesiyle deprem bölgesinde inşa çalışmaları tamamlanmış oldu.
Öte yandan, deprem bölgesinde Yerinde Dönüşüm Projesi ile bugüne kadar 124 bin bağımsız bölümün inşası için destek sağlandı.
Muhabir: Fatma Sevinç Çetin
