Avanos'ta binlerce yıllık Hitit testi formu, modern enstrümanlara dönüşüyor

NEVŞEHIR (AA) - Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) tarafından desteklenen "Bir Kültür Mirası: Topraktan Kulağa Projesi" kapsamında, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (NEVÜ) öğretim görevlilerinden kurulan kooperatif üyeleri, seramik çamuruna kalıplarda şekil verdi.

Ürettikleri testilerin farklı bir alanda kullanımını sağlayan akademisyenler, bölgenin köklü geleneklerinden biri olan seramik ve çömlekçiliğe yeni bir boyut katarak kültürel mirasın korunması ve yaşatılmasına katkı sunuyor.

Atölyede ürettikleri testileri el emeğiyle işleyen kooperatif üyeleri, üzerine nota delikleri açıp fırında pişirerek enstrümanları hazır hale getiriyor.

Ebadı ve deliklerin yerlerine göre melodi sesleri çıkaran enstrümanlara, akademisyenlerce "Efdal" adı verildi.

Kooperatif Başkanı Ferda Üstün, AA muhabirine, yöre ve kültürel mirasa katkı sunabilmek için kooperatif olarak bir süredir hayalini kurdukları projeyi hayata geçirerek halkalı Hitit testisini enstrümana dönüştürdüklerini söyledi.

Çalışmalarının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde hayata geçirilen "Anadoludakiler Projesi"ne dahil edilmesinin mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Üstün, şöyle konuştu:

"Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ahiler Kalkınma Ajansı desteğiyle yapılan proje çok beğenildi. Bir kültür öğesi olan halkalı Hitit testisiyle günümüzü birleştirerek tarih ve müziği bir araya getirdik. Bunları kadın eliyle yapmak temel amacımız. Bu kapsamda gençlere ve kadınlara istihdam olanağı sağlamak adına projemizi hazırlamış bulunuyoruz. Şu anda yapımı devam eden bir yerimiz var. İnşallah projenin sonunda orada bu enstrümanlarla gençlere, dezavantajlı gruplara ve kadınlara iş fırsatı sunmuş olacağız. 'Efdal' ismini verdiğimiz bu enstrümanların marka ve patent çalışmalarını yürütüyoruz. Yan flütün patent çalışması bitti. Bununla birlikte klarnet, lir, cura gibi farklı ürünler üzerine de çalışıyoruz."

Özel dinletilere katıldıklarını belirten Üstün, "Konser verecek kıvama gelindi. Enstrümanlarımız iki oktavlık bir sese sahip. Çeşitli dinletiler ve mini konserlerle toplumla buluşmaya devam edeceğiz. Bu inovasyonel ürünlerin turizm potansiyeli yüksek olan bölgede hediyelik eşya olarak satışa sunulacağına ilişkin beklentimiz çok yüksek." diye konuştu.

Üstün, çalışmayla farklı çanak formlarının nesilden nesle farklı alanlarda kullanılabileceğini göstermek istediklerini de kaydetti.

Kooperatif üyesi Burcu Özer ise uzun süredir toprağı hammadde olarak kullanarak enstrümana dönüştürmek istediklerini dile getirdi.

Hitit halkalı testisi üzerindeki testlerin başarılı sonuçlanmasıyla üretime devam ettiklerini vurgulayan Özer, "Hitit halkalısı bu bölgede çok eski yüzyıllardan beri oluşan bir form. Hititler döneminden kalan bir çanak olarak kullanılıyor. Kadınlar genelde bu çanağı kollarına asarak sunum yaparlarmış. Bu topraklarda doğmuş ve günümüze kadar da gelmiş. Biz bu ürünü farklı şekilde geliştirmiş olduk." değerlendirmesinde bulundu.

Emre Üstün ise "Hitit halkalı testisi üzerinden üflemeli çalgı yapmayı planladık. Devamında ise ritim aleti geldi. Süreç içinde büyük boyutlardan küçük boyutlara birçok deneme yaptık. Testinin oval kısmını nasıl değerlendirebiliriz diye düşündük. Uzun bir süreç oldu fakat sonunda ortaya güzel bir şey çıkardığımızı düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Behçet Alkan