BM, Sudan'ın Faşir kentindeki katliamların bağımsız ve hızlı şekilde soruşturulmasını istedi

CENEVRE (AA) - Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Seif Magango, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısına çevrim içi katılarak değerlendirmelerde bulundu.

• Sudan Doktorlar Sendikası: Faşir'de 177 bin sivil hala mahsur, ölü sayısı binlerce

Sudan'da ordu ile çatışan Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) Faşir'i ele geçirmesi sırasında ve sonrasında işlenen vahşetlere dair daha fazla ayrıntının ortaya çıktığını belirten Magango, HDK'nin 23 Ekim'de şehre büyük baskın düzenlemesinden bu yana toplu katliamlar, tecavüzler, insani yardım çalışanlarına yönelik saldırılar, yağmalama, kaçırma ve zorla yerinden etme gibi korkunç olaylarla ilgili bilgi aldıklarını kaydetti.

Magango, BM İnsan Hakları Ofisi yetkililerinin Faşir'den korku içinde Tavila kasabasına kaçanlarla görüştüğünü belirterek, "Uluslararası insancıl hukukun ve insan hakları hukukunun ağır ihlallerini gösteren şok edici videoların yanı sıra başka görüntüler de aldık. Telekomünikasyon hizmetleri kesik ve sahadaki durum kaotik, bu da şehir içinden doğrudan bilgi edinmeyi zorlaştırıyor. HDK'nin şehre ve çıkış yollarına düzenlediği saldırıda ve ele geçirmeden sonraki günlerde sivillerin ve çatışma dışı kalanların ölüm sayısının yüzlerce kişiye ulaşabileceğini tahmin ediyoruz." dedi.

Faşir'deki Suudi Hastanesi ve diğer sağlık merkezlerine yönelik saldırılara dair üzücü raporlar aldıklarının altını çizen Magango, cinsel şiddet ve HDK mensuplarının toplu tecavüz gerçekleştirdiğine dair raporlar da edindiklerini söyledi.

Magango, Faşir'de insani yardım görevlilerinin öldürüldüğünün de belgelendiğini belirterek, "Bu son ciddi ihlal raporları, Faşir ve çevresi ile Bara'da uluslararası hukuk kapsamında çok sayıda suçu teşkil ediyor olabilir. Uluslararası hukukun bu tür ihlallerinin tamamına ilişkin bağımsız, hızlı, şeffaf ve kapsamlı soruşturmalar yapılmalı ve sorumlular hesap vermeli. Mağdurların ve ailelerinin gerçeğe, adalete ve tazminata erişim hakları sağlanmalı." dedi.

AA muhabirinin, "Faşir ve çevresinde yaşananlara ilişkin soruşturmanın gerekli olduğunu söylediniz. Bu konuda BM ve İnsan Hakları Ofisi bir soruşturma başlatmayı planlıyor mu?" şeklindeki sorusunu yanıtlayan Magango, ilk olarak yetkili kişiler ve Sudan yetkililerinin soruşturma yapması gerektiğini belirtti.

Magango, "(Yetkililer tarafından) Soruşturma yapılmaması durumunda soruşturmalar dışarıdan yürütülebilir. HDK'nin soruşturma sözü verdiğine dair bilgi aldık. Bu vahşetlerle ilgili yürütülen soruşturmanın bağımsız, şeffaf ve hızlı olması gerektiğini vurgulamak istiyoruz ki adalet mümkün olduğunca yerine getirilebilsin ancak ilk etapta soruşturma başlatma sorumluluğu Sudan'daki yetkililere ait." dedi.

Güney Afrika Cumhuriyeti de Sudan'da 30 ayı aşkın süredir orduyla çatışan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) tarafından sivillere yönelik düzenlenen saldırıları kınayarak, "düşmanlıkların sona erdirilmesi" çağrısında bulundu.

Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Güney Afrika, (Sudan'da) siviller ve hastaneler de dahil olmak üzere temel altyapıyı kasıtlı hedef alan iğrenç saldırıları kınıyor. Uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası insan hakları hukukunun ciddi ihlallerinin cezasız kalmaması gerektiğini kesin bir dille savunuyoruz." ifadeleri yer aldı.

Sudan'da süregelen şiddet olaylarının, ülke nüfusunun yarısından fazlasının insani yardıma muhtaç hale gelmesine yol açan yıkıcı bir insani felakete yol açtığına dikkati çekilen açıklamada, Afrika Birliği Barış ve Güvenlik Konseyinin Sudan gündemiyle düzenlediği acil toplantının memnuniyetle karşılandığı belirtildi.

Güney Afrika'nın, çatışmanın taraflarını derhal ve koşulsuz olarak düşmanlıkları sona erdirmeye, sağlık personelini koruma önlemleri almaya ve insani yardımların hızlı ve güvenli şekilde akışını sağlama çağrısının yinelendiği açıklamada, "Bu krize dahil olan tüm dış aktörleri ve ülkeleri uluslararası hukuka uymaya çağırıyoruz." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, Güney Afrika'nın sivillerin önderliğindeki siyasi geçişin yeniden tesis edilmesine öncülük edecek, adil ve kapsayıcı barışa yol açacak güvenilir bir süreci desteklemeye hazır olduğu vurgulandı.

Sudan, 15 Nisan 2023'ten beri ordu ile dış destekli HDK arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor.

Ülkenin batısındaki Darfur bölgesinin en büyük kenti Faşir, şiddetli çatışmaların ardından büyük ölçüde HDK'nin kontrolüne girdi.

On binlerce kişinin çatışmalardan kaçtığı kentte HDK'nin sivilleri zorla yerinden çıkardığı ve çok sayıda silahsız kişiyi öldürüp işkence ettiği anlar HDK mensuplarının paylaştığı videolara yansımıştı.

Muhabir: Muhammet İkbal Arslan