Bulgaristan, son 40 yılda yaklaşık yüzde 30'unu kaybettiği nüfusunu korumanın yollarını arıyor

ANKARA (AA) - Bulgaristan Ulusal İstatistik Enstitüsünün (NSİ) verilerine göre ülkede 1985'te 8 milyon 948 bin olan nüfus, aradan geçen sürede yaklaşık yüzde 30 kayıpla 2023 yılı itibarıyla 6 milyon 445 bine geriledi.

NSİ verileri ışığında 2023’te ülkede 57 bin bebek dünyaya geldi, 101 bin kişi hayatını kaybetti. Son 25 yıldır ölümlerin doğumlardan fazla olması, ülkedeki nüfusun azalmasında en etkili faktör olarak öne çıktı.

Ayrıca Bulgaristan'dan diğer ülkelere göç, ülkenin 2007 başındaki Avrupa Birliği üyeliği sonrası hızlanarak son yıllardaki nüfus kaybının etkenlerinden oldu.

Bulgaristan, nüfus kaybını azaltmak ve tersine çevirmek için birçok önlem alsa da arzuladığı neticeyi elde edemedi.

Bu kapsamda 2012-2030 dönemini kapsayan "Nüfusun Demografik Gelişimi İçin Güncellenmiş Ulusal Strateji", 2012'de hükümet tarafından kabul edildi.

55 yaş ve üzeri bireylerin aktif sosyal yaşama daha fazla dahil olmalarını amaçlayan strateji 2019'da kabul edildi.

Son yıllarda hükümet, nüfusun azaldığı kırsal alanlara daha fazla kaynak aktararak sanayileşmeyi ve konut politikalarını geliştirmeyi, göçmenlerin geri dönüşünü teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bulgaristan, 1960'lardan bu yana aileler ve çocuklar için devlet destek sistemi uyguluyor ancak diğer AB ülkeleriyle karşılaştırıldığında bu programa ayrılan kaynaklar yetersiz kalıyor.

Bulgaristan Bilimler Akademisinden Prof. Dr. Nadejda İlieva, AA muhabirine ülke nüfusunun azalmasının nedenlerini ve buna karşı alınabilecek önlemleri anlattı.

İlieva, son 10 senede yıllık ortalama 84 bin kişi azalan Bulgaristan nüfusunun 2050'de 5 milyonun altına düşeceğini öngördüğünü söyledi.

Nüfus azalmasının, doğum oranlarının ölüm oranlarından düşük olmasından kaynaklandığını belirten İlieva, düşük doğum oranlarının yalnızca Bulgaristan'da değil gelişmiş tüm dünyada gözlendiğini ifade etti.

İlieva, hükümetin doğurganlık oranını artırmak için çeşitli önlemler aldığını ve Bulgaristan'ın 2 yıl ile en uzun doğum iznine sahip ülkelerden biri olduğunu fakat nüfus artışını sağlamak için Avrupa çapında uygulanan tüm politikaların genel olarak çok büyük sonuçlar vermediğini kaydetti.

Avrupa ülkelerinde nüfus artışının, başka bölgelerden göçmen çekerek sağlandığını ifade eden İlieva, "İnsanlar, her zaman daha iyi finansal ve sosyal güvenlik elde edebilecekleri yerlere göç ederler." dedi.

İlieva, ülkeden dışarıya göçün, içeriye göçten daha fazla olduğunu belirterek, "1989'dan sonra politik ve ekonomik nedenlerden dolayı çok büyük bir göç dalgası başladı. 1989-1992 yıllarında Bulgaristan'ı 467 bin kişi terk etti. 1993-2000 yıllarında bu sayı 231 bin kişiye, 2001-2010 yıllarında 219 bin kişiye, 2010-2020 yıllarında ise 300 bin kişiye ulaştı yani 1989 ile 2021 yılları arasında Bulgaristan'dan yaklaşık 1 milyon 200 bin kişi göç etti." dedi.

Öte yandan, son yıllarda ülkeye yerleşenlerin sayısında artış gözlendiğini ve bunun yurt dışında yaşayan Bulgarların ve Türkiye'den gelen Bulgaristan kökenli Türklerin geri dönüşünden kaynaklandığını belirten İlieva, özellikle Türklerin yoğun yaşadığı Kırcaali bölgesinde kentselleşmenin arttığını dile getirdi.

Nüfus yoğunluğunun Bulgaristan'ın kuzeybatı bölgesinde en az olduğuna işaret eden İlieva, son yıllarda Batı Rodoplar bölgesinde de ciddi azalmanın gözlendiğini söyledi.

İlieva, başkent Sofya ve büyük şehirlerden Plovdiv, Varna, Burgaz, Ruse ve Stara Zagora'da nüfus artışının sürdüğünü ve bu eğilimin gelecek yıllarda da devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Dzhanan Mehmed Ismail