Cammu-Keşmir'de yapılacak seçimlerin ilk aşaması yarın başlıyor

İSTANBUL (AA) - Hint basınındaki haberlere göre, Cammu-Keşmir'deki milletvekili seçimleri 18 Eylül, 25 Eylül ve 1 Ekim'de olmak üzere 3 aşamada yapılacak.

Bölgenin 2019'da özel statüsünün kaldırılmasından bu yana ilk olacak seçimlerin sonuçları 4 Ekim'de halka duyurulacak.

8,7 milyonun üzerinde seçmen 90 sandalye için düzenlenecek milletvekili seçimlerinde oy kullanacak. Cammu-Keşmir Meclisindeki 90 sandalyenin 47’si Keşmir, 43’ü ise Cammu’yu temsil edecek.

Seçimlerde 46 ve üzerinde sandalye kazanan parti çoğunluğu sağlayacak.

Seçimlerin birinci aşaması kapsamında yarın Cammu-Keşmirli seçmenler oy vermeye başlayacak. Bölge genelinde 9 bin 169 noktada 11 bin 383 oy kullanma merkezi kurulacak.

Bölge sakinleri, bir başbakan ve bakanlar kurulu tarafından yönetilen meclisi seçmek için tercihlerini yapacak.

Cammu-Keşmir'deki seçimlere 13 büyük siyasi parti katılacak ve 908 milletvekili adayı yarışacak. Bu adayların 365'i seçimlerde bağımsız olarak yer alacak.

Muhalefet partilerinin neredeyse tamamı seçimlerden önce eyalet statüsünü ve bölgenin özel statüsünü geri getirme sözü verdi. Ancak Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Bharatiya Janata Partisi (BJP) Cammu-Keşmir'in özel statüsünü geri getirmeyi reddediyor.

Bununla birlikte Modi’nin partisi “seçimlerden sonra uygun bir zamanda” Cammu-Keşmir'e eyalet statüsünü geri getireceğini açıkladı.

Seçimlerde Mehbuba Müfti liderliğindeki Halkların Demokratik Partisi (PDP) ile Ömer Abdullah liderliğindeki Cammu-Keşmir Ulusal Konferans Partisi iki güçlü bölgesel parti olarak öne çıkıyor. Ömer Abdullah, Rahul Gandi liderliğindeki Hindistan Ulusal Kongresi (INC) ile ittifak yaptı.

Awami İttehad Partisi (AIP) lideri Şeyh Abdul Raşid ile bölgede yasaklı olan Cemaat-i İslami Partisi (JeI) üyeleri arasında da ittifak yapıldı. Cemaat-i İslami Partisi yasaklı olduğu için adayları seçimlere bağımsız olarak katılacak. Bu ittifak da seçimlerde öne çıkanlardan.

Cemaat-i İslami, Şubat 2019'da militan örgütlerle yakın temasta olduğu iddiasıyla 5 yıl süreyle yasaklanmıştı. Bu yasak Şubat 2024'te 5 yıl uzatıldı.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin partisi BJP'nin bölgede nispeten zayıf kalacağı öngörülüyor.

Hindistan'ın bağımsızlığını kazandığı 1947'den bu yana Cammu-Keşmir'de 12 defa meclis seçimleri yapıldı.

Cammu-Keşmir sakinleri ve bölgedeki "ayrılıkçı" liderler, seçimleri Yeni Delhi'nin buradaki kontrolünü meşrulaştırma girişimi olarak gördükleri için seçimlere katılım genelde düşük oldu ve şiddet olayları yaşandı.

Hindistan'ın egemenliğini reddeden Cemaat-i İslami Partisi, on yıllarca seçimleri boykot etti ve seçmenlerden de boykot etmelerini istedi. Ancak bu seçimlerde Cemaat-i İslami Partisinin yasaklı olmasına rağmen en az 10 bağımsız adayla seçimlere katılması, önemli bir gelişme olarak görülüyor. Parti en son 1987 milletvekili seçimlerinde yarışmıştı.

Cammu-Keşmir Meclisi, Yeni Delhi yönetimi altında sınırlı yetkilere sahip olacak. Fakat uzun aranın ardından seçimlerin düzenlenmesinin bölgede siyasi bir değişim için umutları artırdığı belirtiliyor.

Hindistan güvenlik güçleri, seçimler dolayısıyla Cammu-Keşmir'de önlemleri artırdı. Bölgenin birçok noktasında güvenlik noktaları kurulurken seçimlerin ilk aşaması için çok sayıda emniyet personeli görevlendirildi.

Cammu-Keşmir'de son milletvekili seçimleri Kasım-Aralık 2014'te yapılmıştı. O dönem eyalet olan Cammu-Keşmir'de Modi'nin BJP’si ile Cammu-Keşmir'in eski Başbakanı ve PDP Başkanı Mehbuba Müfti, koalisyon hükümeti kurmuştu.

Ancak Modi'nin BJP'si Mufti'ye olan desteğini çekmiş ve 19 Haziran 2018'de koalisyon dağılmıştı. O tarihten bu yana Cammu-Keşmir doğrudan Yeni Delhi tarafından yönetilmeye başlanmıştı.

5 Ağustos 2019’dan sonra da bölgenin özel statüsü kaldırılmış ve eyalet merkeze bağlı iki birlik toprağına dönüştürülmüştü.

Hindistan yönetimi, anayasanın yarım asırdan uzun süredir Cammu-Keşmir'e özel statü tanıyan hükümlerini 5 Ağustos 2019'da iptal ederek bölgeyi merkezi yönetimin doğrudan hükmettiği "Birlik Toprağı" statüsüne indirmişti.

Ardından bölge toprakları, 31 Ekim 2019'da resmen merkeze bağlı Cammu-Keşmir ve Ladakh olmak üzere ikiye ayrılmıştı.

Cammu-Keşmir'in 1947'den bu yana yabancıların bölgeye yerleşmesine ve mülk edinmesine izin vermeyen vatandaşlık yasası da kaldırılmıştı. Müslümanlar, bu nedenle merkezi yönetimin bölgeye Hindu çoğunluğu yerleştirerek bölgenin demografisini değiştirmesinden endişe duyuyor.

İngiltere, 1947'de sömürge olarak yönettiği Hindistan'dan çekilirken o dönemde prenslik olan Keşmir, bağımsızlıklarını yeni kazanan Hindistan ya da Pakistan ile birleşme konusunda tercih yapma zorunluluğuyla karşı karşıya kaldı.

Nüfusunun yüzde 90'ı Müslüman olan Keşmir halkı 1947'de Pakistan'a katılmaktan yana tavır alsa da dönemin prensi, Hindistan ile birleşmeye karar verdi. Müslüman Keşmir halkı karara karşı çıktı.

Pakistan ve Hindistan'ın bölgeye asker göndermesiyle taraflar 1947'de ilk kez savaştı. İki ülke arasında yine aynı nedenle 1965 ve 1999'da savaş çıktı.

Savaşların ardından sağlanan geçici ateşkes sonucunda Keşmir'in yüzde 45'i Hindistan'ın, yüzde 35'i Pakistan'ın idaresinde kaldı.

Bölgenin doğusundaki yüzde 20'lik kısım ise sınırdaş Çin'in hakimiyetine verildi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 1948'den itibaren aldığı kararlarla Keşmir'in askerden arındırılmasını ve geleceğinin halk oylamasıyla belirlenmesini öngörüyor.

Hindistan yönetimi, halk oylamasına karşı tutum benimserken Pakistan, BMGK kararlarının uygulanmasını istiyor.

Muhabir: Muhammet Nazım Taşcı