Çanakkale Deniz Müzesi, ziyaretçilerini tarihi yolculuğa çıkarıyor

ÇANAKKALE (AA) - Çanakkale Deniz Müzesi'nde, Çimenlik Kalesi, Piri Reis Galerisi, Binbaşı Nazmi Bey Resim ve Sergi Salonu, TCG Nusret Müze Gemisi, Uluçalireis Denizaltı Müzesi, Acar Botu ve Kartal İstimbotu gibi açık ve kapalı sergi alanları ile objeler yer alıyor.

Müzenin Çimenlik Kalesi bölümü, Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'nin bir bölümünü yazdığı yer olması itibariyle büyük önem taşıyor. Buradaki sergileme alanında Fatih Sultan Mehmet ile Piri Reis'in balmumu heykeli bulunuyor.

Sergide, Çanakkale muharebeleri sırasında yoğun çatışmalar nedeniyle başlarını siperden çıkaramayan askerlere çözüm olması nedeniyle geliştirilen aynalı tüfek periskoplarının bir örneğinin yanı sıra dünyanın en eski silahlarından biri olduğu bilinen ve İtilaf Kuvvetleri adına savaşan Gurkaların ve Hintlerin kullandığı kukri (bir tür kama) yer alıyor.

Atatürk'ün fotoğrafının çekildiği makine de müzede

Çanakkale muharebelerinde binbaşı rütbesi ile 1'inci Kolordu Komutanlığına bağlı Kurmay Başkanı olarak görev yapan Haydar Mehmet Alganer tarafından çekilen Mustafa Kemal Atatürk'ün Düztepe'deki fotoğrafı ve fotoğrafın çekildiği makine serginin en önemli eserleri arasında yer buluyor.

Çanakkale'de görev yaptığı savaşın en yoğun zamanlarında tuttuğu günlüğü çektiği fotoğraflarla destekleyen Alganer'in özellikle 17 Haziran 1915'te ziyaret ettiği 19'uncu Tümen Komutanı Mustafa Kemal ile olan diyaloğu da dikkati çekiyor.

Bugün müzede sergilenen fotoğrafta, Atatürk'ün kararlı duruşu ve keskin bakışlarının etkisi hissediliyor. Fotoğraftaki sahne, Atatürk'ün gerçekçi heykeli ile kale içinde tasarlanmış bir canlandırma yardımıyla bir kez daha ziyaretçilerin gözleri önüne seriliyor.

Gazilerin kendi sesinden savaş anıları

Savaş sırasında İngiliz siperlerinden ele geçirilen şapka ise Çanakkale muharebelerinin önemli tanıklarından. Şapkanın üzerinde Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün el yazısı ile düştüğü bir de not yer alıyor.

Sergi alanında balmumu heykelleri bulunan Çanakkale Savaşları gazileri Yenice'nin Akça köyünden Mehmet Oral ve Karabey köyünden İsmail Ovalıçavuş, kendi seslerinden o günleri anlatıyor.

Kalenin ikinci katında Emir Çaka Bey'in 1081'de ilk Türk donanmasını oluşturmasından, Cumhuriyet'in ilanına kadar olan sürede Türk deniz tarihinden safhalar aktarılıyor.

Türk deniz tarihinin en büyük denizcisi Kaptan-ı Derya Barbaros Hayrettin Paşa'nın ziyaretçiler tarafından daha yakından tanınması için ayrı bir salon bulunuyor. Müfreze Komutanı Binbaşı Nazmi Bey'in yaşananları günü gününe aktardığı dört ajandasında savaşa dair önemli bilgiler yer alıyor.

Çanakkale'de muharebelerin şiddetinin ve yoğunluğunun tarifi, döneme ait yazılı kaynaklardan öğreniliyor ancak savaşın şiddeti en yoğun şekilde, 160 milyonda bir kez karşılaşılabilecek havada çarpışan mermi örneklerinden görülebiliyor. Kalede yer alan bu mermilerden iki örnek, camekana yerleştirilen büyüteç aracılığıyla farklı bir açıyla sergileniyor.

18 Mart 1915'te savaşın en ateşli anlarında İngiliz Zırhlısı Kraliçe Elizabeth'ten atılan ve Çimenlik Kalesi'ne isabet eden top mermisi, kalenin dış bahçesinde bulunuyor.

Savaş dönemi ressamı Yüzbaşı Laga'nın 97 parça eseri sergileniyor

Çanakkale Deniz Müzesi'nde 1927 yılında inşa edilen Binbaşı Nazmi Bey Resim ve Sergi Salonu'nda "Cumhuriyet Donanması" temalı sergi de ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.

Türkiye Cumhuriyeti Donanmasının temeli Hamidiye Kruvazörü'nde atıldığından, galeri binasının ilk odası Hamidiye Kruvazörü ve Atatürk adına düzenlendi. Bu katta bulunan diğer sergi alanlarında donanmanın seçkin unsurları yer alıyor.

Binanın 2. katında 1914-1918 arasında Çanakkale Mevki-i Müstahkem Ressamlığı görevini yürüten Yüzbaşı Mehmet Ali Laga'ya ait 97 parçadan oluşan resim koleksiyonu sergileniyor. Bu katın Uluçalireis Denizaltısı Odası olarak düzenlen bir odasında, denizaltıya ait çeşitli objeler, gemi modeli ve isim levhası bulunuyor.

Kahraman Nusret Mayın Gemisi'ni yaşatmak amacıyla, 2009-2010 yılları arasında Gölcük Tersanesi Komutanlığında inşa edilen TCG Nusret N-16 Gemisi, Türkiye'nin ilk denizaltı müzesi Uluçalireis Denizaltı ve Acar Botu ile Kartal İstimbotu da Çanakkale Deniz Müzesi'nin en önemli uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu da beraberindeki heyetle Deniz Müzesi Komutanlığını ziyaret etti.

Tatlıoğlu, Çanakkale Boğazı'nda, 4 Nisan 1953'te Nara Burnu önlerinde İsveç bayraklı gemiyle çarpıştıktan sonra batan Dumlupınar denizaltısında şehit olan 81 denizci ile 14 Temmuz 1942'de Çanakkale Morto Koyu'nda batan Atılay denizaltısındaki 39 denizci anısına yarın düzenlenecek anma töreni öncesinde incelemelerde bulunup 12 denizaltının geçiş provasını izledi.

Çanakkale Deniz Müzesi Komutanı Albay Serhan Aras, gazetecilere yaptığı açıklamada, 72 dönüm arazi üzerindeki Çanakkale Deniz Müzesi'nin 1982 yılında Askeri Müze Müdürlüğü adıyla kurulduğunu, 2002 yılında 1'inci sınıf askeri müze olarak tescil edildiğini aktardı.

Aras, müzenin çok zengin bir koleksiyona sahip olduğunu aktaran Aras, şöyle konuştu:

"Her yaşta ziyaretçiye hitap edebilen, herkesin kendine bir anı yaratabileceği, içerisinde Nusret Mayın Gemisi, Acar Müze Gemisi, Kartal İstim Botu ve Fatih Sultan Mehmet Han'ın kendi talimatıyla yaptırmış olduğu boğazın anahtarlarından birisi olan Çimenlik Kalesi ile yılda 450 bin kişi civarında bir ziyaretçiye kapılarını açmakta ve ziyaretçilerini ağırlamaktadır."

Albay Serhan Aras, Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığının zengin envanterinde ecdadın kıymetli emanetlerini gelecek nesillere en güzel haliyle, en yakışır haliyle iletmeyi hedeflediğini kaydederek, "Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığına tüm halkımızı, çocuklarımızı, gençlerimizi bekliyoruz. Şehit mekanı olan Çanakkale Deniz Müzesi aynı zamanda gazi bir kaledir. Çanakkale Savaşlarında yoğun ateş altında kalmış gerçek bir savaş alanıdır. Tüm halkımızı Çanakkale Deniz Müzesi'ne bekliyoruz." diye konuştu.

Muhabir: Burak Akay