Çanakkaleli Fatma usta, kına gecelerinin vazgeçilmezi bindallılara geleneksel desenleri nakşediyor

ÇANAKKALE (AA) - Biga ilçesinde yaşayan 53 yaşındaki Fatma Arslan, 27 yıldır kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturan bindallıyı, lale, gül, karanfil gibi çiçeklerin kıvrımlı dallarından ve yapraklarından ilham alarak çizdiği geleneksel motiflerle zenginleştiriyor.

Arslan, nişan veya düğün hazırlığında olan genç kızlardan kendisine gelen talepler doğrultusunda bindallıları kırmızı, bordo, lacivert kadife kumaşlara gümüş veya altın rengi ipliklerle işliyor.

Sandıklarda özenle saklanan ancak yıpranmaya yüz tutmuş asırlık bindallıların desenlerini yeni kumaşlara nakşeden Arslan, bu geleneğin geleceğe aktarılmasını sağlıyor.

Arslan, AA muhabirine, halk eğitimi merkezinde makinede nakış işlemeyi, ardından özel ders alarak bütün nakış sitillerini öğrendiğini anlattı.

Bir kurs için gittiği Bursa'da bindallı ile ilgili yapılan çalışmaların dikkatini çektiğini belirten Arslan, sözlerine şöyle devam etti:

"Bindallı Osmanlı'dan günümüze uzanan, saraylardan gelen eşsiz, güzel bir kıyafettir. Bunu Biga'da işlemeye karar verdim. Daha önceleri bindallıyı hanımlar evlerinde 1,5-2 yılda işliyorlarmış. Gördüm ki ben bunu 1,5 ayda yapıp, teslim edebilirim. Hemen özel makinesini aldım ve Bursa'da işi yapanlardan ders alarak, işin tekniğini öğrendim. Önce evimde bu işi başlattım. Başladığım gibi herkesin dikkatini çekti. Daha çok kitleye ulaşmak için 27 yıl önce dükkan açmaya karar verdim. Böylece herkese ulaşmış oldum."

Arslan, bu geleneksel giysiden edinmek ve uzun yıllar sandıklarında saklamak isteyenlerin, kumaşlarını getirip bindallı diktirdiğini ifade ederek, "Bugüne kadar 350-400 bindallı işlemişimdir. Genellikle Manav köyleri dediğimiz köylerde bu kıyafet çok tutulur. Bir düğün olduğunda sadece akrabalar değil bütün köy bu giysiyi giyerek düğün alayına çıkar, herkes kıyafetini ve oyununu sergiler." diye konuştu.

Bu yıl düğünü olacak kişilere ürünlerini 1,5 ayda teslim ettiğini belirten Arslan, "İnsanlar ellerinde bulunan kadife ve atlas kumaşlarını getiriyor ya da ben temin ediyorum. Eski bindallısını getiren de oluyor. Çizim yapıp, deseni tasarlayıp yeni kadifenin üzerinde yeni bir bindallı ortaya çıkıyor. Bu da müşterimi çok memnun ediyor. Eskisini canlandırmış oluyor bir nevi." dedi.

Arslan, bindallı üzerine genellikle gümüş ve sim sarma şeklinde lale, karanfil ve gül işlendiğini ve her motifin bir hikayesinin olduğunu dile getirerek, "Bindallı, adı üzerinde bir cepken ve şalvarda bin tane daldan oluşan bir kıyafettir. Her bindallıda bin tane dal vardır. Lale Osmanlı'dan gelen desenimiz, karanfil yine öyle. Eskiden sadece Manavların giydiği bu kıyafet günümüzde Pomak, Muhacir ve Boşnaklar tarafından da giyiliyor." ifadesini kullandı

Bindallı elbisesinin "tek parça", "çift parça" ve "üç parça" olmak üzere üç ayrı modelde dikildiğini belirten Arslan, şunları kaydetti:

"Kumaşların önce makinede işlemesi yapılıyor, ardından elle pulları dikiliyor. Son olarak dikim aşamasına geçiliyor. Sandıktan çıkan modellerden de esinleniyorum. Yeni motifler kullanmak istersem 'Maraş işi' desen kalıplarını kullanıyorum. Müşterilerim genellikle eski bindallıların üzerindeki desenleri istiyor. Böyle bir sanatı sürdürmekten haz duyuyorum. 27 yıldır yapıyorum ve bıkmadan da işliyorum çünkü teslim ettiğim anda kişiye özel işlediğim için o kişinin mutluluğunu ben de hissediyorum. "

Arslan, müşterilerinin bindallıları genellikle sandıklarında saklamak için diktirdiğini, evladiyelik olarak gördüklerini, torunlarına da bırakmak istediklerini dile getirdi.

Bindallı çalışmalarına kış aylarında başladığını anlatan Arslan, bir sezonda 20 bindallı işlediğini, bir bindallının fiyatı özelliğine göre 15-30 bin lira arasında değiştiğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Çiğdem Münibe Alyanak