"Cihan pehlivanı" Koca Yusuf

ANKARA (AA) - Osmanlı Devleti zamanında Bulgaristan'ın Şumnu kasabasının Karalar köyünde 1857 yılında dünyaya gelen Koca Yusuf'un, minderde grekoromen güreş yapan ilk Türk pehlivan olduğu sanılmaktadır.

"Sırtı yere getirilemeyen pehlivan" olarak bilinen Koca Yusuf, dönemin ünlü güreşçilerinden Şumnulu Dursun Pehlivan, Nasuhçulu Kel İsmail Pehlivan ve Pomak Osman tarafından yetiştirildi.

Koca Yusuf'un, Kırkpınar tarihinde 26 yıl boyunca üst üste başpehlivanlığı elinde bulunduran Kel Aliço ile 1885 yılında güreştiği, müsabakanın sabahtan akşama kadar sürdüğü ve iki pehlivanın da yenişemediği rivayet edilmektedir. Buna göre mücadele sırasında güreşi bırakan Kel Aliço, başpehlivanlığı Koca Yusuf'a verdi.

Türk güreşinde o günden sonra Koca Yusuf dönemi başladı. Başpehlivan ünvanını alan Koca Yusuf, Kel Aliço'nun çırağı Adalı Halil'i üst üste iki kez yendi.

Doğduğu köy nedeniyle önce "Karalarlı" sonra da "Şumnulu" isimleriyle tanınan güreşin efsanesi; iri gövdesi, becerisi ve yiğitliğiyle "Koca" lakabını aldı.

Rıza Tevfik, 1900 yılında "Güreşte Avrupa ile Türk usulü arasındaki fark ve müşahebet" başlıklı yazısında kendisinden "Koca Yusuf" diye bahsedince de lakabı kalıcı oldu.

Yaptığı güreşlerde yenilmemesi ve heybeti nedeniyle dünyada "Terrible Turk (Korkunç Türk)" olarak tanındı.

Koca Yusuf, 1894'ten itibaren Avrupa ve ABD'de dönemin ünlü güreşçileriyle müsabakalar yaptı.

Fransa'da 3 sene hiç yenilmeyen ve rakipsiz kalan Koca Yusuf, aldığı teklifle ABD'ye gitti.

ABD'de çıktığı 33 müsabakayı da kazanarak minderi rakiplerine dar eden efsane pehlivan, dünyaya "Türk gibi güçlü" sözünü söyletti.

Koca Yusuf, ABD'den 1898 yılında yurda dönerken Atlantik Okyanusu'ndaki gemi kazasında hayatını kaybetti.

"Cihan pehlivanı"nın mezarının Portekiz'in Azor Adaları'ndaki bir kilisenin bahçesinde olduğu iddia edildi. Türkiye Güreş Federasyonu, bu iddianın gerçekliğini araştırmak üzere komisyon kurdu.

Muhabir: Halil İbrahim Avşar