Çocukluğundaki su kesintilerinden etkilenip yapay zeka tabanlı su yönetimi sistemi geliştirdi

İZMIR (AA) - Üniversite öğrenimine kadar Hatay'ın Antakya ilçesinde yaşayan Tomak (28), 2016'da Ege Üniversitesi Biyokimya Bölümü'nü kazandı.

Tomak, üniversite yıllarında su, iklim, çevre ve teknoloji alanlarında faaliyet gösteren kulüplerde yer aldı, çeşitli çalışmalar yürüttü.

Küçükken yaşadığı su kesintilerinden yola çıkan Tomak, su krizinin önüne geçebilmek amacıyla su yönetimini verimli hale getirmek için dijital su yönetim platformu fikri üzerinde yoğunlaştı.

Fikriyle kapılarını çaldığı büyük şirketlerin yatırım programlarına katılan ve TÜBİTAK'tan destek alan Tomak, 2021'de Ege Teknopark'ta şirket kurdu.

Genç girişimci, başlangıçta tek başına yürüttüğü sürece 11 arkadaşını dahil etti, su kullanımını izleme ve verimliliği artırmaya yönelik çok aşamalı bir modelle çalışan "Blueit" sistemini geliştirdi.

Sistemde ilk aşamada tesislerdeki su akışları haritalandırılarak kullanım noktaları belirleniyor. Sensörler ve farklı veri kaynaklarından elde edilen veriler sistemde toplanıyor.

Yapay zeka algoritmaları, bu verileri analiz ederek tüketim eğilimlerini, riskleri ve verimsizlikleri ortaya koyuyor. Elde edilen sonuçlar raporlanırken işletmelere su tasarrufu ve verimlilik artışı için öneriler sunuluyor.

Biyokimyager Hülya Tomak, AA muhabirine, çocukluk yıllarında Antakya'da sık sık su kesintileri yaşandığını, günlük hayatı olumsuz etkileyen bu durumun bilincinde yer ettiğini söyledi.

Üniversite yıllarında iklim, çevre bilimleri ve teknoloji alanındaki topluluklarla tanışmasıyla girişimcilikle ilgilenmeye başladığını dile getiren Tomak, su krizine odaklanmaya karar verdiğini anlattı.

Tomak, kendisine "Suyun etkin takibi ve yönetilmesiyle su krizinin önüne geçebilir miyiz?" sorusunu sorduğunu kaydederek, İş Bankası, Koç Üniversitesi, Sabancı Holding ve TÜBİTAK'tan aldıkları nakdi ve mentörlük desteğiyle fikrini geliştirdiğini belirtti.

Tomak, yatırım aldıktan sonra sorumluluğunun büyüdüğünü ifade ederek, "Bir yandan da ekip büyüdü. Ürünümüz altyapısı oturmuş bir hale geldi ve farklı firmalara yayılma imkanı elde ettik. Şu anda 40'tan fazla tesiste çalışıyoruz. Şu ana kadar 720 bin dolarlık bir yatırım aldık. Türkiye'de doğrudan bir rakibimiz yok. Globalde benzer olduğumuz farklı firmalar var ama onlarla da farklılaştırdığımız teknolojilerle birlikte aslında güçlü bir rekabet içerisindeyiz. Yurt dışına açılma süreci içerisindeyiz." diye konuştu.

Müşterilerinden olumlu geri dönüş aldıklarını dile getiren Tomak, şöyle devam etti:

"Dünya çapında pek çok ülkede şu anda kuraklık alarmı çalıyor. Biz de suyun daha iyi yönetilmesi konusunda teknolojiler geliştiriyoruz. Sanayi tesisleri, alışveriş merkezleri, oteller gibi yerlerde suyun aslında girdi noktasından atık su deşarjı noktasına ulaşana kadar her noktasını, sensörlerle, yazılım teknolojileriyle takip ederek suyun verimsiz noktalarını, kayıp kaçaklarını, normal tüketimden daha fazla tüketildiği alanları tespit ediyoruz. Öteki taraftan da su envanteri oluşturuyoruz. Suyun daha verimli kullanılması için yol haritaları oluşturuyoruz. Kullanıcı en çok hangi saatte, nerede, ne kadar tüketim yapıyor, bunu nasıl azaltabilir? Buna yönelik iyileştirme önerileri verirken kendilerine hedeflerini belirlemesine, maliyetlerini hesaplamasına ve bunun finansal karşılığının ne olduğunu görmelerine tek bir platformda olanak sağlıyoruz."

Muhabir: Fırat Özdemir