ANKARA (AA) - AA muhabirinin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu"ndan derlediği bilgilere göre, deprem hasarlarının giderilmesine yönelik enerji sektöründe yapılan harcamalar ağırlıklı olarak elektrik dağıtım şebekesinin iyileştirilmesi kapsamında gerçekleştirildi.
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından geçen 3 yılda kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları (STK) ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde yapılan ihtiyaç değerlendirmeleri sonucu deprem hasarlarının telafisine yönelik çalışmalar yoğun şekilde sürdürülüyor.
Zarar gören içmesuyu, kanalizasyon, enerji, haberleşme ve ulaşım altyapısının yeniden yapımı veya güçlendirilmesine ilişkin çalışmalar sonucunda toparlanma sürecinde önemli ilerleme sağlandı.
Elektrik ve doğal gaz altyapısında onarım faaliyetleri sürüyorDepremlerin ardından yapılan çalışmalar kapsamında, kamu ve özel sektöre ait elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri, doğal gaz iletim ve dağıtım tesisleri, petrol iletim ve depolama tesisleri ile akaryakıt tesislerinde toplam 53,9 milyar lira hasar tespit edildi.
Hasarların büyük çoğunluğunun Hatay, Gaziantep, Malatya ve Kahramanmaraş'ta meydana geldiği belirlendi.
Elektrik dağıtım şebekesi ağırlıklı olmak üzere enerji altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik yatırımlar, geçen yıl sonu itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Yoğunlukla şehir içinde bulunan ve daha fazla hasar alan elektrik ve doğal gaz dağıtım tesislerinin onarım faaliyetleri yürütüldü ancak bazı yerlerdeki can ve mal emniyeti açısından elektrik ve doğal gaz arzında kesinti uygulamasına bir süre daha devam edildi.
Depremden etkilenen ve devlet tarafından işletilen elektrik üretim santrallerinden Karakaya HES kesintisiz olarak elektrik üretimine devam ederken, Afşin Elbistan B Termik Santrali'nde meydana gelen hasarlar hızla giderildi. Santraller mevcut durumda üretim faaliyetlerini kesintisiz şekilde sürdürüyor.
Deprem bölgesinde faaliyet yapan elektrik şirketlerine kolaylık sağlandıÖte yandan, deprem bölgesinde 2023'te devreye giren tüketim tesisleri ile ilişkilendirilen lisanssız elektrik üretim tesisleri için satış sınırında aktif tüketimin yanı sıra benzer tüketim noktaları dikkate alınabilecekken 2024 mahsuplaşmalarında 2022-2024 dönemi tüketim değerlerinden yüksek olana göre ihtiyaç fazlası enerjinin satışının gerçekleştirilmesine imkan verildi.
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü tarafından iletim sistemlerinin güçlendirilmesine ve geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımları yürütüldü.
Elektrik dağıtım şirketlerine ait mevcut dağıtım merkezi, transformatör merkezi ve indirici merkezlerinin deprem performans kontrollerinin yapılması veya güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapıldı.
Deprem bölgesinde ikamet eden tüketiciler, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında belirtilen güvence bedeli ile kesme-bağlama bedelinin alınmasından 15 Şubat 2023-09 Mayıs 2023 döneminde muaf tutuldu.
Enerji ticareti ve tedarik işlemleri olumsuz olarak etkilenen toptan ve perakende satış piyasasında satış yapan şirketler de Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında yer alan avans ödeme yükümlülüğünden 31 Mart 2024'e kadar muaf tutuldu.
Bahse konu avans ödeme yükümlülüğü muafiyeti, kapsamı daraltılarak önce 31 Aralık 2025'e, daha sonraki süreçte ise 31 Aralık 2026'e kadar uzatıldı.
Muhabir: Gülşen Çağatay
