ANKARA (AA) - Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu" yayımlandı.
AA muhabirinin raporda yer alan bilgilerden yaptığı derlemeye göre, depremler sonrasında kara yollarında çatlak, çöküntü ve toprak kaymaları meydana geldi, otoyollar, tünel ve köprülerde de hasar oluştu.
Tarihi köprüler de afetlerde zarar görürken, Karayolları Genel Müdürlüğüne (KGM) ait bakımevleri ve diğer hizmet binaları da hasar gören yapılar arasında yer aldı.
Yolların onarımı ve bu yollardaki sinyalizasyon ve otokorkuluk ile yatay ve düşey işaretlemelerin yenilenerek trafik güvenliği tedbirlerinin artırılması çalışmaları sürdürülüyor. Ayrıca köprülerin bakım ve onarımı ile deprem sismik takviye izolatörlerinin değişimi, tünellerin yapısal olmayan hasarlarının giderilmesi, hasar gören tarihi köprülerin onarımı ile hizmet tesisleri, bakımevleri ve diğer hizmet binalarında oluşan hasarların onarımı için kalıcı onarım faaliyetlerine de devam ediliyor.
Depremlerin ardından kara yolu ve otoyollarda meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik 31,1 milyar liralık yatırım öngörülürken, 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 19,8 milyar lira harcandı.
Öte yandan depremlerin ardından inşa edilen yeni yerleşim yerleri ile konut ve sosyal tesis alanlarına erişimi sağlamak üzere yapılması düşünülen imar ve bağlantı yolları için toplam 57,8 milyar liralık yatırım planlandı, bu kapsamda geçen yıl yaklaşık 40 milyar lira harcama gerçekleştirildi.
"Madenli Yat Limanı ve Su Sporları Merkezi"nin yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyorDeprem bölgesindeki kıyı tesislerinde oluşan hasar tespiti ve onarımı için ön projelendirilme yoluna gidildi.
Hatay'da yer alan trafik gözetleme istasyonunun güçlendirilmesi işine de başlanırken, kentteki fener ve tarihi gardiyan binasının hasarının giderilmesine dair 26 milyon liralık yatırıma bu yıl içinde başlanması bekleniyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yürütülen "Madenli Yat Limanı ve Su Sporları Merkezi Projesi"nin de yıl sonuna kadar tamamlanacağı öngörülüyor.
Hasar gören havalimanlarının son durumuDeprem nedeniyle Hatay Havalimanı'nın zemininde önemli ölçüde çökme, pistinde de kırılma meydana gelmişti. Depremin hemen ardından yardım ve tahliye amaçlı uçuşlar için pist geçici hizmet verecek şekilde onarılmış ancak havalimanı bu süreçte sivil uçuşlara kapatılmıştı.
Söz konusu havalimanının onarım ihalesi 2023'te gerçekleştirilirken, 2025 yılı sonu itibarıyla anılan işte yüzde 90 civarında fiziki gerçekleşme sağlandı. Bu kapsamda birinci etap çalışmaları tamamlanarak 2 bin 720 metre uzunluk ve 45 metre genişliğinde yardımcı pistle toplam 10 uçak park pozisyonlu apron ve taksi yolları hizmete açıldı, 2 Eylül 2025'te de ilk ticari uçuş gerçekleştirildi.
Ayrıca Adana, Adıyaman, Gaziantep ve Kahramanmaraş havalimanlarında küçük ölçekli hasarlar oluşurken, bu hasarların büyük kısmı 2023 yılı sonu itibarıyla onarılmıştı.
Malatya Havalimanı'nda ise deprem öncesi devam eden yeni terminal binası ve mütemmim tesisler yapım işi deprem sonrasında kısmi olarak zarar görürken, güçlendirme ihtiyacı ortaya çıktı. Bu kapsamda kalan işlerin ikmaline yönelik ihale yapıldı. Projenin bu yıl içinde tamamlanması öngörülüyor.
Deprem sonrası havalimanlarında meydana gelen hasarların giderilmesine yönelik olarak 24,2 milyar liralık yatırım planlandı, bu çerçevede geçen yıl sonu itibarıyla 19,5 milyar lira harcandı.
Demir yolu yatırımlarının 2027'de tamamlanması öngörülüyor
Depremler nedeniyle yük ve yolcu taşımacılığı yapılan demir yolu hatlarında da hasarlar meydana geldi.
Yük taşımacılığının yoğun olarak yapıldığı Sivas, Malatya, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay'da bulunan demir yolu altyapısı deprem dolayısıyla büyük hasar gördü. Sivas'a gelen ulusal ve uluslararası yükler Malatya-Narlı hattı üzerinden limanlara ulaştırılamadığı için Kayseri güzergahı kullanıldı.
Malatya-Narlı-Nurdağı hat kesimindeki altyapı ve üstyapı çalışmaları tamamlanarak 15 Ekim 2025'te dizel tren işletmeciliğine açıldı, Divriği-İskenderun arasındaki yük taşımacılığı tekrar bu koridor üzerinden yapılmaya başlandı. Hat kesimindeki elektrifikasyon ve sinyalizasyon çalışmaları devam ederken, çalışmaların 2027'de tamamlanması hedefleniyor.
Deprem sonrası demir yolu hatları için toplam 31,5 milyar lira civarında yatırım planlandı. Bu kapsamda 2025 yılı sonu itibarıyla 26,4 milyar lira harcama yapıldı. Yatırımların 2027 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor.
Muhabir: Arife Yıldız Ünal
