Dünyanın ormanları yangın tehdidi altında

LONDRA (AA) - Dünyanın birçok bölgesinde etkili olan, küresel ısınmanın da tetiklediği yangınlar giderek daha fazla ormanlık alan kaybına yol açıyor.

"Dünyanın akciğerleri" olan ormanlar, küresel ısınmayla artan sıcaklıklar ve ağırlıklı olarak insan kaynaklı ihmaller nedeniyle büyük zarar görüyor. Son dönemde Güney Avrupa ülkeleri başta olmak üzere özellikle geniş alana yayılan orman yangınlarının hızı ve kapsamı, iklim değişikliği nedeniyle riskli boyutlara ulaştı.

AA muhabirinin Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi verilerinden derlediği bilgilere göre, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde yılın başından bu yana çıkan orman yangınlarında 29 Temmuz itibarıyla 292 bin 855 hektar büyüklüğünde alan yandı. Söz konusu kayıp bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre 2 katın üzerinde artış gösterdi.

AB ülkelerinde 1 Ocak-29 Temmuz döneminde 1339 yangın çıktı. Yangın sayısı, 2006-2024 döneminde ortalama 597 oldu. 2024'te ise 900 orman yangını çıktı.

AB ülkeleri arasında orman yangınları kaynaklı alan kaybının en fazla arttığı ülkelerden biri Romanya oldu. Ülkede "yangın sezonu" bu yıl "olağanüstü yoğun ve yıkıcı" şekilde yaşanırken, bu yılki orman yangınlarında zarar gören alanın büyüklüğü geçen yıla göre 5 kattan fazla artarak 123 bin hektarı aştı.

İtalya'da yılın başından bu yana orman yangınlarında zarar gören alan büyüklüğü, geçen yılın aynı dönemine göre 2 kata yakın artışla 34 bin 18 hektara çıktı.

Fransa'da da orman yangınlarında bu dönemde yanan alan büyüklüğü geçen yıla göre 2 kat artarak 23 bin 471 hektara ulaştı.

Almanya'da geçen yılın aynı döneminde orman yangınları 280 hektarlık alanın zarar görmesine yol açarken, bu yıl 4 bin 969 hektar alan yangınlardan etkilendi.

İspanya'da bu yılki yangınlarda 35 bin 923 hektar, Yunanistan'da 18 bin 360 hektar ve Portekiz'de 10 bin hektar alan yandı.

İrlanda, Avusturya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Macaristan, İsveç ve Hollanda'da yangınlar, giderek daha fazla alanın zarar görmesine yol açıyor.

AB dışındaki Avrupa ülkelerinde 29 Temmuz itibarıyla orman yangınlarında 536 bin hektar alan zarar gördü.

Bu dönemde Birleşik Krallık'ta 45 bin 748, Bosna Hersek'te 23 bin 454, Sırbistan'da 16 bin 706, Karadağ'da 14 bin 88, Kosova'da 4 bin 926 ve Norveç'te 2 bin 412 hektar alan orman yangınlarından etkilendi.

Rusya ve Kanada'da da yangınların zarar verdiği ormanlık alanların büyüklüğü artıyor

Orman yangınları ve artan sıcaklıklar tüm dünyada tehdit oluşturmaya devam ederken, geniş ormanlık alanlara sahip Rusya, Brezilya, Kanada, Avustralya ve ABD gibi ülkeler de en çok zarar gören bölgeler arasında yer alıyor.

Tüm dünyada 2001 ile 2024 yılları arasında toplam 152 milyon hektarlık ormanlık alan yangınlar nedeniyle kaybedildi.

Dünyanın en fazla ormanlık alana sahip ülkesi Rusya, her yıl başta Sibirya olmak üzere geniş alanları kaplayan ve aylarca süren orman yangınlarıyla mücadele ediyor.

Global Forest Watch verilerine göre, dünyanın coğrafi açıdan en büyük ülkesi Rusya'da orman yangınlarında 2001-2024 döneminde her yıl ortalama 2,6 milyon hektar ormanlık alan yok oldu. Yangınlardan 2001'de 1,16 milyon hektar ormanlık alanın etkilendiği ülkede geçen yıl 4,11 milyon hektar ormanlık alan yandı.

Kanada'da ise yılda ortalama 1,86 milyon hektar ormanlık alan yangınlardan zarar görüyor. Ülkede özellikle son 3 yılda orman yangınlarında önemli artış görülürken, 2024'te yangınlardan etkilenen alanın büyüklüğü 4,35 milyon hektara yükseldi.

ABD'de yılda ortalama 551 bin hektar ormanlık alan yangınlar nedeniyle zarar görüyor

Yılda ortalama 551 bin hektar ormanlık alanın yangınlar nedeniyle zarar gördüğü ABD'de ise 2001'de 309 bin hektarlık alan yanarken, geçen yıl bu büyüklük 504 bin hektar oldu.

Geniş Amazon yağmur ormanlarına sahip Brezilya da küresel ısınma ve iklim değişikliğinden etkilenen ülkeler arasında üst sıralarda yer alıyor.

Yılda ortalama 538 bin hektarlık alanın yangınlar nedeniyle zarar gördüğü Brezilya'da, orman yangınlarının etkilediği alan 2001'de 127 bin hektarken geçen yıl 2,33 milyon hektar oldu.

Avustralya ise yılda ortalama 275 bin hektarlık orman alanını yangınlarda kaybediyor. Ülkede 2001'de 154 bin hektar ormanlık alan yangınlardan etkilendi. Yangınlar nedeniyle zarar gören ormanlık alanların büyüklüğü 2024'te 125 bin hektara geriledi. Avustralya'nın Eylül 2019 ile Mart 2020 arasında çıkan yoğun yangınlarda kaybettiği ormanlık alan büyüklüğü 3,49 milyon hektar olmuştu.

Muhabir: Nuran Erkul Kaya,Emre Gürkan Abay