Ekonominin uluslararası kurumlarına kadınlar liderlik ediyor

BERLIN (AA) - Dünya Bankası'nın Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk Raporu'na göre, ekonomiler kadınları siyaset, liderlik ve iş dünyasındaki kilit rollerden uzak tutarak büyük bir büyümeye engel teşkil ediyor.

Hiçbir ülke kadın ve erkek arasında tam bir ekonomik eşitlik sağlayamazken Kovid-19 salgını sonrası ekonomik ve jeopolitik krizlere kadar bir dizi zorluk, dünya genelinde toplumsal cinsiyet uçurumuna yönelik ilerlemeyi yavaşlatmış durumda.

Dünya Bankası'na göre, kadınların işgücüne erkeklerle aynı düzeyde katılmasına izin verilmesi durumunda küresel ekonominin 20 trilyon dolarlık bir artış sağlayabileceği hesaplanıyor.

Dünya Bankası, çocuk bakım yasalarının çıkarılması, aile içi şiddete karşı koruma, finansal kaynaklara erişim ve başta kız çocukları olmak üzere gelecek nesil çalışanları hazırlamaya yönelik eğitim reformları gibi yasal reformların kadınların ekonomiye katılımını artırabileceğini öngörüyor.

IMF'nin araştırmasına göre, üst düzey pozisyonlarda cinsiyet dengesinin sağlanması, düşünce çeşitliliğinin ve denetleme mekanizmalarının artmasına yardımcı olarak ekonomik ve finansal istikrarın artmasına katkıda bulunabilir.

Bunun yanı sıra erkeklerin yoğunlukta olduğu kamu ekonomisi, teknoloji ve finans sektöründe kadınların liderliği artarken, uluslararası ekonominin güçlü kurumlarıyla finans şirketlerinde kadın yöneticilerin çoğalması dikkati çekiyor.

16 ülkede maliye bakanlıklarını ve merkez bankalarının 14'ünü kadınlar yönetiyor.

IMF, ECB ve DTÖ'nün liderlik koltuğunda oturmaya devam eden kadınlar dünya ekonomisine yön veriyor.

ECB'nin ilk kadın Başkanı Christine Lagarde da Avro Bölgesi'nde uygulanacak para politikasını şekillendiren ve piyasaların odağındaki bir diğer kadın lider olarak öne çıkıyor. Bankanın başkanlığını 1 Kasım 2019'da Mario Draghi'den devralan Lagarde'ın kariyer geçmişinde 2011-2019 döneminde yürüttüğü IMF Başkanlığı görevi de bulunuyor.

Fransız kökenli avukat ve iş kadını Lagarde'ın 2007'den 2011'e kadar Fransa hükümetinde Ekonomi ve Maliye Bakanı olarak görev yaptığı biliniyor. Göreve başladığında selefi İtalyan Draghi'nin son dönem uyguladığı para politikalarında ciddi bir değişiklik yapmayan Lagarde, Kovid-19 salgınının neden olduğu ekonomik krizle politika değişikliğine gitmek zorunda kalmıştı.

Jeopolitik belirsizlikler, artan korumacılık tehdidi, küresel piyasalardaki kırılganlıklar ve ekonomik yavaşlama gibi devam eden sorunlarla uğraşan Lagarde, bir anda ortaya çıkan Kovid-19 krizinin ekonomik etkileriyle de mücadele etmek zorunda kaldı.

Lagarde liderliğindeki ECB, bu dönemde faizleri düşük seviyelerde tutarken, 1 trilyon 850 milyar avroluk Pandemi Acil Varlık Alım Programı'nı açıkladı.

Salgının ardından Rusya'nın Ukrayna'da başlattığı savaş ve yüksek enflasyonla karşı karşıya kalan Avrupa ekonomisinde, Lagarde'ın attığı "şahin" adımlarla 2022'de enflasyonla mücadele süreci başladı.

Enflasyonun gerilemesiyle Lagarde'ın liderliğindeki banka, refinansman faizi ve marjinal fonlama faizi için Mart 2016'dan, mevduat faizi için de Eylül 2019'dan bu yana altıncı indirim yaparak, Avro Bölgesi genelinde büyümenin durgun olmasına ve enflasyonun düşmesine tepki verdi.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva ise Lagarde'ın ardından Fon'un liderlik koltuğuna oturan ikinci kadın başkan olma özelliğini taşıyor. Özellikle Kovid-19 krizi sürecindeki aktif tutumuyla adından söz ettiren Georgieva, IMF'ye 2019 yılından bu yana liderlik ediyor.

Bulgar ekonomist, 2017-2019 döneminde Dünya Bankası'nda üst yöneticilik görevinde bulundu. Jim Yong Kim'in istifasının ardından 2019'da kısa bir süre Dünya Bankası Grubu Başkan Vekili olarak da görev yapan Georgieva, 2014-2016'da Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü.

Gelişmekte olan bir ülkeden IMF Başkanlığı görevine gelen ilk isim olan Georgieva, uluslararası para sisteminin istikrarını sağlamaya ve krizleri önlemeye yönelik politikalara yön veriyor.

Son dönemde Kovid-19 salgınının neden olduğu krizin etkilerini hafifletmeye yönelik yoğun bir mesai harcayan Georgieva, özellikle yoksul ülkelere likidite sağlanması için çaba sarf ediyor.

Georgieva'nın ardından IMF'nin iki numaralı isminin de bir kadın olması dikkati çekiyor.

2019-2022 yılları arasında IMF'de başekonomist olarak görev yapan Gita Gopinath, 2022'den bu yana kurumun başkan yardımcılığı pozisyonunda bulunuyor.

Dünya ekonomisinin bir diğer önemli kuruluşlarından DTÖ'ne Nijeryalı Ngozi Okonjo Iweala liderlik ediyor.

Küresel ticareti düzenleyen tek uluslararası kurum konumunda bulunan DTÖ'nün genel direktörlüğü görevini 1 Mart 2021'de devralan Iweala, aynı zamanda örgütün ilk Afrikalı genel direktörü olma özelliğini taşıyor. Iweala'nın Asya, Afrika, Avrupa, Latin Amerika ve Kuzey Amerika'da 40 yılı aşkın deneyime sahip küresel bir finans uzmanı, ekonomist ve uluslararası kalkınma uzmanı olduğu biliniyor.

Dünya Bankası'ndaki kariyerine iki kez ara vererek Nijerya'da iki dönem Maliye Bakanlığı görevinde bulunan Iweala kısa bir süre de Nijerya Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi.

Iweala'nın, Nijerya'da Maliye Bakanı olduğu dönemde ülkenin finansal istikrarını iyileştirmek ve yolsuzlukla mücadele için hayata geçirdiği ekonomik reformlarla takdir topladığı belirtiliyor. Iweala, DTÖ Direktörlüğü görevi öncesi Küresel Aşı İttifakı'nın başında idi.

Hem müzakere gündemindeki tıkanma hem de ABD'nin çok taraflı sisteme itirazları ve almış olduğu tek taraflı önlemler nedeniyle uzun zamandır sorunlarla boğuşan DTÖ için Iweala'nın yönetimde olması küresel ticarette sıkıntıların giderilmesi açısından önem taşıyor.

Küresel ekonomiye yön veren kadın liderlerin yanında, iş dünyasında kadın yönetici sayısı artıyor.

Fortune dergisi tarafından hazırlanan ve yayınlanan ABD'deki en yüksek net ciroya sahip 500 kurumun sıralandığı listede, 2025'te kadınların yönettiği 58 şirket yer aldı.

Listede kadın CEO oranı da ilk kez yüzde 11'i aşarak 11,6'ya çıktı.

Muhabir: Bahattin Gönültaş