Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifinin yasalaşmasıyla oluşacak mali etki analiz edildi

TBMM (AA) - TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bugün görüşmelerine başlanacak teklifle, 2024 yılı Temmuz ayında 12 bin 500 lira olarak uygulanan en düşük emekli aylığı ödeme tutarının, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel endeksindeki değişim oranı olan yüzde 15,75 oranı dikkate alınarak 14 bin 469 liraya yükseltilmesi amaçlanıyor.

Teklifin yasalaşması halinde meydana gelebilecek mali etkileri ortaya koyan analize göre, mevcut durumda gelir ve aylık ödenen 16,6 milyon kişi bulunurken, 2024 yılı Aralık dönemi itibarıyla 3,8 milyon olan 12 bin 500 liranın altında aylık ödenen kişi sayısı, 2025 yılı Ocak dönemi emekli aylıklarındaki artış sonrası 1,98 milyon olarak gerçekleşti.

En düşük emekli aylığı ödeme tutarının 14 bin 469 liraya çıkarılmasıyla aylıkları bu tutara yükseltilerek ödenecek kişi sayısının 3 milyon 870 bin olacağı öngörülüyor.

En düşük emekli aylığı ödeme tutarının yükseltilmesinin yıllık yaklaşık 47,7 milyar liralık maliyet oluşturması tahmin ediliyor.

Düzenlemenin yasalaşması halinde uygulama, 2025 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren dosya aylıklarına uygulanacak.

Teklifin yasalaşması halinde işverene asgari ücret için verilecek destek tutarı 1000 liraya yükseltilecek.

2016 yılında başlatılan işverene asgari ücret desteği uygulaması, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında da devam ettirildi.

Bu destek, işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilirken, 2016 ve 2017 yıllarında Hazine tarafından; 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında ise İşsizlik Sigortası Fonundan SGK'ye aktarılarak finanse edilmişti.

2024 yılının 9 ayında asgari ücret desteğinden yararlanan aylık ortalama 1 milyon 469 bin 965 işyerine toplam 38,12 milyar lira destek sağlandı.

Uygulamanın hayata geçirildiği 2016 yılından bugüne kadar ise toplam 123,55 milyar lira destek verildi.

Teklifin yasalaşmasıyla asgari ücret desteğinin, 2025 yılında sigortalı başına günlük 33,33 lira, aylık 1000 lira olarak uygulanmasına devam edilecek ve bu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak.

İşverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamın korunması ve kayıtlı istihdamın desteklenmesini amaçlayan asgari ücret desteği uygulamasının maliyetinin, aylık 5,26 milyar lira, yıllık 63,13 milyar lira olacağı öngörülüyor.

Öte yandan teklifte Devlet Denetleme Kurulu (DDK), Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.

Muhabir: Ahmet Buğra Olaç