Emtia piyasaları tarife haftasında karışık seyretti

İSTANBUL (AA) - Emtia piyasalarında tamamlanan haftada yatırımcıların odağı ABD'nin ticaret müzakerelerine çevrilirken, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın faiz indirimi konusunda "aceleci davranılmayacağı" yönündeki mesajı, varlık fiyatları üzerinde etkili oldu.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından Fed, politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit bıraktı.

Bankadan yapılan açıklamada, ekonomik görünüme ilişkin belirsizliklerin arttığı vurgulanarak, daha yüksek işsizlik ve enflasyon risklerinin güç kazandığı ifade edildi.

Fed Başkanı Jerome Powell, faiz kararının ardından düzenlediği basın toplantısında, büyük tarife artışlarının sürdürülmesi halinde enflasyon ve işsizliğin artabileceği, ekonomik büyümenin yavaşlayabileceği uyarısında bulundu.

ABD'nin İngiltere ile imzaladığı ilk ticaret anlaşması, teknoloji ve ilaç gibi stratejik sektörlere ilişkin belirsizlikleri gidermedi. Bu durum, küresel piyasalarda risk iştahının sınırlı kalmasına neden oldu.

Analistler, ABD yönetiminin uzlaşmacı yaklaşımının diğer ülkelerle anlaşma ihtimalini artırdığını ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın öngörülemeyen kararlarının yatırımcıları temkinli hareket etmeye ittiğini ifade etti.

Trump'ın, İsviçre'deki ABD-Çin görüşmeleri öncesinde Çin'e uygulanan tarifeleri yüzde 145'ten yüzde 80'e düşürmeyi teklif etmesi ve "Scott Bessent'e kalmış" şeklindeki paylaşımı da piyasalarda politika belirsizliğini artıran unsurlar arasında yer aldı.

Öte yandan, gelecek hafta açıklanacak enflasyon verilerinin, ABD ekonomisinin gidişatına ilişkin daha fazla ipucu sunması bekleniyor. Verinin alt kalemlerinde tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerine yönelik sinyaller aranacak.

Değerli metaller, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı tarife açıklamalarının yarattığı belirsizlik, Fed'in açıklamaları ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle ABD ile Çin arasındaki ticaret görüşmelerine yönelik iyimserliğe rağmen güvenli liman talebinin artmasıyla değer kazandı.

Jeopolitik tarafta ise Rusya-Ukrayna çatışmaları sürerken, Pakistan-Hindistan geriliminin de artması ve sıcak çatışmaların yaşanması piyasalar üzerinde sınırlı bir etki yarattı.

Bu gelişmelerin etkisiyle değerli metallerin tümü değer kazanırken, ons bazında fiyatlar, altında yüzde 2,6, platinde yüzde 3,6, gümüşte yüzde 2,3 ve paladyumda yüzde 2,7 arttı.

Baz metaller, ABD'nin tarife görüşmelerine ilişkin gelişmelerin yatırımcıların odağında yer almasıyla haftayı karışık bir seyirle tamamladı.

Analistler, görüşmelerin olumlu sonuçlanması halinde baz metallerde talep görünümünün iyileşebileceğine işaret ederek, özellikle Çin ile yürütülen müzakerelerden çıkacak sonuçların fiyatlar üzerinde belirleyici olabileceğinin altını çizdi.

Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında kurşunda yüzde 2,4, çinkoda yüzde 1,7 ve nikelde yüzde 2,6 artarken, bakırda ve alüminyumda yüzde 0,8 azaldı.

Petrol fiyatları, ABD'nin tarife görüşmelerine ilişkin gelişmelerin etkisiyle yükselişe geçti. Petrol arzında daralma beklentileri de fiyatları destekleyen bir diğer unsur oldu.

Hafta başında, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC grubu üyesi 8 ülkenin üretim artışını hızlandırma kararı almasının ardından Şubat 2021'den bu yana en düşük seviyesine gerileyen petrol fiyatları, ABD'nin tarife adımlarının küresel piyasaları rahatlatacağı beklentisiyle yeniden yükselişe geçti.

Öte yandan, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), 2025 için Brent petrolün ortalama varil fiyatı tahminini yaklaşık 8 dolar düşürerek 65,85 dolara indirdi. Batı Teksas türü (WTI) içinse bu rakam 61,81 dolar olarak güncellendi.

EIA'nın "Mayıs 2025 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre, OPEC 'ın üretim artışı kararı ve OPEC dışı ülkelerdeki üretim artışı, küresel stokların yükselmesine neden oldu. Bu durumun yılın geri kalanında petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturması bekleniyor.

Petrol arzında sıkıntı beklenmemesi ve stok artışı nedeniyle Brent petrolün fiyatının yıl sonunda 61 dolara, 2026 boyunca ise ortalama 59 dolara düşeceği tahmin ediliyor.

Bu gelişmelerle bu hafta Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4 artarken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 4,4 değer kazandı.

Tarım emtia, tamamlanan haftada arz fazlası beklentileri ve hava koşullarının etkisiyle karışık seyir izledi.

Buğday, Avrupa ile Karadeniz bölgesinde ekin koşullarının iyileşmesiyle haftayı düşüşle tamamlarken, fiyatlamalarda ABD‑Çin tarifelerine ilişkin belirsizliklerin alıcıları beklemeye itmesi ve yüksek küresel stok tahminlerinin fiyatlar üzerindeki baskıyı artırması etkili oldu.

Soya fasulyesi, ABD'de ekim sezonunun hızla ilerlemesi ve Brezilya'da ikinci ürün tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesiyle arz fazlası beklentisinin güçlenmesi sonucu gerilerken, etanol üretimindeki zayıf talep de fiyatlar üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle söz konusu hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar, soya fasulyesinde yüzde 0,5, pirinçte yüzde 1,7, mısırda yüzde 4,1 ve buğdayda yüzde 4 azaldı.

Pamuk, küresel talep zayıflığı ve ABD'den gelen düşük ihracat verilerinin etkisiyle değer kaybederken, Brezilya'nın kahve kuşağında devam eden kuraklık riskinin 2025-2026 mahsulünü olumsuz etkileyeceği beklentisi, kahve fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Analistler, arz kaynaklı endişelerin yılın geri kalanında da kahve fiyatlarını desteklemeye devam edebileceğini ifade etti.

Kakao, Batı Afrika'da süregelen tedarik sıkıntıları ve ikinci sezon mahsulünün zayıf olacağına yönelik raporların etkisiyle prim yaptı. Fildişi Sahili ve Gana'da kuraklık nedeniyle yaşanan rekolte düşüşleri ise uzun süredir devam eden arz açığı beklentisini canlı tutuyor.

Bu gelişmelerle ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 3,6 ve kahvede yüzde 0,6 artarken, pamukta yüzde 2,5 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 3,6 artışla tamamladı.

Muhabir: Tunahan Kükürt