Emtia piyasasında Trump belirsizliği

İSTANBUL (AA) - Geçen hafta Donald Trump'ın ABD'nin 47. başkanı seçilmesi, emtia piyasasını etkileyen en önemli unsur oldu.

Trump'ın uygulayacağı ekonomi politikalarının gelecek dönem içerisinde enflasyondaki düşüşü nispeten sınırlayabileceği öngörülüyor.

Faizlerin, beklentilerin üzerinde kalabileceği beklentileri de öne çıkarken, seçim sonucunda dolar endeksinde yukarı yönlü bir hareketin görülmesi sonucunda genel olarak varlık fiyatları baskı altında kaldı. Daha güçlü bir dolar beklentisiyle emtia fiyatlarında gerilemeler öne çıktı.

Analistler, ABD'de başkan seçilen Trump'ın özellikle tarifeleri öne çıkarması nedeniyle uluslararası ticaretin etkilenebileceğini belirterek, bu durumun varlık fiyatları ve emtia piyasası üzerinde baskıyı artıran unsurlardan bir tanesi olduğunu kaydetti.

Trump'ın başkan seçilmesiyle güçlenen doların emtia piyasasında risk iştahını olumsuz etkilediğini aktaran analistler, bu durumun ekonomik ve dış politikalardaki belirsizlik nedeniyle daha da kötüleşebileceğini kaydetti.

Trump'ın izlemesi beklenen politikaların enflasyonist etkilerinin daha güçlü olabileceği endişesinin öne çıktığını dile getiren analistler, bu durumun Fed'i faiz indirimlerinde daha yavaş adım atmaya yönlendirebileceğini de ifade etti.

Öte yandan ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini beklentiler dahilinde bu yıl ikinci kez indirerek 4,50-4,75 aralığına çekti. Fed'den yapılan açıklamada, son göstergelerin ekonomik faaliyetin sağlam ve hızla genişlemeyi sürdürdüğü, enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru ilerleme kaydetse de bir miktar yüksek kalmaya devam ettiği kaydedilerek, "Komite, istihdam ve enflasyon hedeflerine ulaşılmasına yönelik risklerin kabaca dengede olduğunu değerlendirmektedir." ifadesine yer verildi.

Fed Başkanı Jerome Powell, ABD'deki başkanlık seçiminin yakın vadede politika kararları üzerinde hiçbir etkisinin olmayacağını kaydetti.

Altının ons fiyatı ABD'deki seçim sonuçları sonrasında haftayı yüzde 1,8 kayıpla tamamlarken, 20 Mayıs haftasından bu yana en hızlı haftalık düşüşünü yaşadı.

Ons bazında gümüş yüzde 3,7, platin yüzde 2,5, paladyum yüzde 8 değer kaybetti.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta fiyatlar libre bazında bakırda ve kurşunda yüzde 0,7, çinkoda yüzde 1,6 azalırken, nikelde yüzde 2,1, alüminyumda yüzde 1 arttı.

Çin hükümetinin olası yaptırımların etkilerini azaltmak için ekonomiyi destekleyici adımlarına karşın Trump’ın Çin'e yeni yaptırımlar uygulayabileceği endişeleri baz metalleri olumsuz etkiledi.

Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 1,4, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 0,1 artış kaydetti.

Donald Trump yönetiminin ülkenin petrol üreticilerine karşı daha olumlu olması beklenirken, bu durum enerji grubunu pozitif etkiledi.

Uygulanması planlanan politikaların dünyanın en çok petrol tüketen ülkesinde ekonomik hareketliliği artıracağına ilişkin beklentileri beslemesi, fiyatların yukarı yönlü hareketini destekledi.

Bununla birlikte, uluslararası medya kuruluşlarının haberlerine göre, Çinli düzenleyicilerin ülkede ekonomiyi canlandırmak amacıyla bankalara Interbank mevduat faizlerini düşürme çağrısı yaptığı ifade edildi.

Dünyanın en büyük petrol ithal eden ülkesinde ekonomik hareketliliği artırmaya yönelik çalışmaların petrol talebini olumlu etkileyeceği öngörüleri de fiyatları yükseltti.

Brent petrol fiyatlarındaki artışta ayrıca OPEC grubunun petrol üretimlerini artırmak için biraz daha bekleyeceklerini duyurması ve Orta Doğu'da devam eden gerginlik de etkili oldu.

Ayrıca, ABD'nin günlük ham petrol üretiminin azaldığını gösteren veriler, piyasa oyuncularının arz endişelerini artırarak fiyatların artmasını destekledi.

Analistler, Trump'ın, tarifeler ve halka verdiği düşük enflasyon hedefi arasında bir ikilemle karşı karşıya olduğuna dikkati çekerek, bu ikilemi çözmek için enerji maliyetlerini düşürmeyi planladığını dile getirdi.

Buna karşın Trump'ın başkanlığında İran'a karşı daha şahin bir ABD duruşu sergilenebileceğini belirten, analistler, petrol yaptırımlarının daha sıkı uygulanabileceğini söyledi.

Öte yandan, ABD Meksika Körfezi'ndeki Rafael Kasırgası da petrol ve gaz arzını riske atmaya devam ederken, Güvenlik ve Çevre Uygulama Bürosuna (BSEE) göre, kasırga nedeniyle ABD Meksika Körfezi'ndeki günlük petrol üretiminin yaklaşık 304 bin varili durduruldu. Bu durum da Brent petrol ve doğal gazda arz endişelerini meydana getirdi.

Geçen hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 0,7, mısırda yüzde 4, soya fasulyesinde yüzde 3,8 artarken, pirinçte yüzde 3,1 azalış kaydetti.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'de ise libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 1,3 azalırken, pamukta yüzde 1,3, kahvede yüzde 4,5 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 0,7 yükselişle tamamladı.

Hindistan'da pirinç stoklarının arttığına dair haberler pirinç fiyatlarının düşmesine neden oldu.

Brezilya'da kurak hava koşullarının devam etmesi ve Vietnam'da yoğun yağışların kahve yetiştirilen alanlara zarar verebileceğine yönelik endişeler kahve fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Hindistan'da muson yağmurlarının ortalamanın üstünde olması ise şekerde arz endişelerinin azalmasını, fiyatların düşmesini sağladı.

Öte yandan Analistler Fildişi Sahili'ndeki ihracatçıların kötü kalite nedeniyle kakao çekirdeklerini reddettiği bildirilirken, bu durumun küresel kakao arzını olumsuz etkileyebileceği tahmin ediliyor.

Ülkede kakao hasadında görülen azalış da kakao fiyatlarının artmasına neden oluyor.

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu,Tunahan Kükürt