En düşük emekli aylığının artırılmasıyla oluşacak mali etki analiz edildi

TBMM (AA) - AA muhabirinin etki analizinden yaptığı derlemeye göre, en düşük emekli aylığı uygulaması ilk defa 2019 Ocak ayında hayata geçirildi. Aradan geçen süreçte Türkiye'de gerçekleşen ekonomik gelişmeler çerçevesinde alt sınır aylığı günün ekonomik koşullarına göre artırıldı. 2019 Ocak ayında 1000 lira olarak belirlenen alt sınır aylığı, 2020 Nisan'da 1500 liraya, 2022 Ocak'ta 2 bin 500 liraya, 2022 Temmuz'da 3 bin 500 liraya, 2023 Ocak'ta 5 bin 500 liraya, 2023 Nisan'da 7 bin 500 liraya, 2024 Ocak'ta 10 bin liraya, 2024 Temmuz'da 12 bin 500 liraya, 2025 Ocak'ta 14 bin 469 liraya, 2025 Temmuz'da ise 16 bin 881 liraya yükseltildi.

Teklifle yapılan değişiklikle, yaşlılık, malullük, ölüm aylığı alan emeklilere ve hak sahiplerine dosya bazında 16 bin 881 lira şeklinde öngörülen en düşük aylık ödeme tutarı, 2026 Ocak ayı ödeme döneminden itibaren 20 bin liraya çıkarılacak.

16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığından yaklaşık 4 milyon 11 bin 700 emekli faydalanıyorken, yeni düzenleme ile bu sayının 4 milyon 917 bin kişiye çıkması öngörülüyor.

Düzenlemenin mali etkisinin, 2026 yılının ilk altı ayında 66,3 milyar lira olması, ikinci altı ayında ise alt sınır aylığının aynı kalacağı ve emekli aylıklarının ise OVP’de öngörülen oranlar doğrultusunda artacağı varsayımıyla 43,9 milyar lira olması, böylece mali etkinin toplam 110,2 milyar lira olması öngörülmektedir.

İşverene sağlanan 1000 liralık asgari ücret desteğinin 1270 liraya çıkarılmasına ilişkin etki analizi de yapıldı. 2016'da uygulanmaya başlanan asgari ücret desteği her yıl devam ettirildi.

2025'in ilk 10 ayında asgari ücret desteğinden aylık ortalama 1 milyon 456 bin 360 iş yeri yararlandı ve yaklaşık 52 milyar lira destek sağlandı.

Uygulamanın hayata geçirildiği 2016'dan bugüne kadar toplam 187 milyar 68 milyon lira destek verildi.

Asgari ücret desteği, 2026'da sigortalı başına günlük 42,33 lira olmak üzere aylık 1270 lira tutarında uygulanacak.

Asgari ücret desteği uygulamasının amacı, etki analizinde, "İşverenlerin iş gücü maliyetlerini düşürerek istihdamın korunması ve kayıtlı istihdamın desteklenmesidir." ifadeleriyle anlatıldı.

Düzenlemenin maliyetinin aylık 6,36 milyar lira, buna göre yıllık maliyetinin de 76,37 milyar lira olacağı öngörüldü.

Muhabir: Ahmet Buğra Olaç