Fitch: ABD'nin ticaretinde eyaletler arası ayrışmayı yapay zeka ve tarifeler yönlendiriyor

NEW YORK (AA) - Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'ten yapılan açıklamada, yüksek politika belirsizliğinin 2026 boyunca ABD mal ticaretini şekillendirmeye devam etmesinin beklendiği aktarıldı.

Tarifeler ve tedarik zincirlerinin yeniden hizalanmasının, eyaletler ve sektörler arasındaki ayrışmayı giderek daha fazla yönlendirdiğine işaret edilen açıklamada, "Yapay zeka ile bağlantılı sermaye harcamalarından fayda sağlayan eyaletler daha güçlü ticaret ivmesi gösterirken, gümrük vergilerine duyarlı otomotiv tedarik zincirlerine daha fazla maruz kalan eyaletler geride kalıyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, ABD'nin elektrikli olmayan makine ithalatının 2025'te yıllık bazda yüzde 25 arttığı belirtilerek, bunun başlıca ticaret kategorileri arasında en hızlı artış olduğu vurgulandı.

Elektrikli makineler ve elektronik ithalatının yüzde 6 yükseldiği belirtilen açıklamada, bu eğilimin yarı iletkenlerle bağlantılı ekipmanlara, bilgi işlem altyapısına ve yapay zeka ile bağlantılı diğer sermaye mallarına yönelik güçlü taleple uyumlu göründüğü ifade edildi.

Açıklamada, ithalatın yıllık bazda Arizona'da yüzde 36, Nevada'da yüzde 92 ve New Mexico'da yüzde 34 arttığı, makine döngüsündeki yükselişten faydalanan Texas'ın ithalatının da yüzde 4 yükseldiği vurgulandı.

Buna karşın, otomobiller ve parçalarının en net zayıflık alanı olmaya devam ettiğine işaret edilen açıklamada, bu kalemde ithalatın yıllık bazda yüzde 14 düştüğünün altı çizildi. Açıklamada, Michigan'ın ithalatının büyük ölçüde otomobil ve parçalarındaki gerilemenin etkisiyle yüzde 3 azaldığı, eyalette söz konusu kalemde ithalatın yüzde 7 düştüğü bildirildi.

California ve Tennessee'nin ithalatında da yüzde 1 düşüş görüldüğü belirtilen açıklamada, bu eyaletlerde otomobiller ve parçalarına yönelik ithalatın sırasıyla yüzde 14 ve yüzde 24 daraldığı kaydedildi.

Açıklamada, ihracatta da benzer bir ayrışma olduğuna dikkat çekilerek, otomotiv ağırlıklı eyaletlerin düşük performans sergilediği, Michigan, Tennessee, Ohio ve Illinois'te ihracatın gerilediği aktarıldı.

Texas'ın en büyük ihracatçı eyalet olmayı sürdürdüğü vurgulanan açıklamada, New York'un güçlü ihracat artışı kaydettiği, ancak bu artışın geniş tabanlı bir sektör gücünden ziyade büyük ölçüde altın ve kıymetli metaller ticaretinden kaynaklandığı belirtildi.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, "Eyaletlerin ticaret performansındaki artan ayrışma, gümrük vergilerinin etkilerinin artık bölgesel ticaret sonuçlarına daha doğrudan yansıdığını gösteriyor." ifadesini kullandı.

Yapay zeka bağlantılı yatırımlarla ilişkili eyaletlerin daha fazla dayanıklılık gösterdiğini vurgulayan Sonola, otomotiv tedarik zincirlerine bağlı eyaletlerin ise politika belirsizliğine karşı daha büyük kırılganlıkla karşı karşıya olduğunu kaydetti.

Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun