Gazze’de gönüllüler, Büyük Ömeri Camisi Kütüphanesi'nin kültürel mirasını korumaya çalışıyor

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik soykırımından önce yaklaşık 20 bin kitap ve el yazmasına ev sahipliği yapan kütüphanede, saldırıların ardından yapılan ilk envanter çalışmalarında eser sayısının yaklaşık 4 bine düştüğü belirtildi.

Enkaz altında kalan, yıpranan ve sayfaları zarar gören eserleri kurtarmaya çalışan gönüllüler, Gazze'nin kültürel, edebi ve bilimsel mirasını korumayı amaçlıyor.

Kütüphanede yürütülen çalışmalar hakkında bilgi veren Uyun Kültürel Miras Vakfı Müdürü Hanin el-Amassi, kültürel mirasın hedef alınması nedeniyle gönüllü bir girişim başlattıklarını belirterek, "Kurum, kültürel mirasın saldırıların tüm biçimleriyle sürekli hedef alınması nedeniyle, Büyük Ömeri Camisi Kütüphanesi'nde geriye kalanları kurtarmak amacıyla gönüllü bir girişim başlattı." dedi.

Kütüphanenin özellikle batı bölümünün ciddi zarar gördüğünü kaydeden Amassi, kütüphanenin batı kısmının doğrudan saldırılarla yakılmaya maruz kaldığını ifade etti.

Kitapların büyük bölümünün ağır hasar aldığını söyleyen Amassi "Kitapların durumu kötü, içler acısı bir halde. Bunun nedeni kitapların iki kapağı arasında küfün yayılması." diye konuştu.

Gönüllülerin şu anda kitapları korumaya yönelik ilk müdahaleyi yaptığını belirten Amassi, "Biz kütüphanedeki kitapların yüzeylerinde biriken barut tabakasını ve oluşan küfü temizliyoruz." dedi.

Büyük Ömeri Camisi Kütüphanesi'nin Osmanlı dönemine ait nadir eserler de dahil olmak üzere çok sayıda bilimsel kaynağa ev sahipliği yaptığını dile getiren Amassi, "Büyük Ömeri Camisi Kütüphanesi, Osmanlı dönemine ait nadir kitap koleksiyonları ile çok sayıda bilgi ve bilim eserini barındırmaktadır." ifadelerini kullandı.

Gönüllülerin yürüttüğü çalışmaların amacının kütüphanede kalan eserleri korumak olduğunu vurgulayan Amassi, "Biz bu kitaplara ilk yardım müdahalesi yapıyoruz ki Gazze'ye, halkına, alimlerine ve gençlerine umut ruhu geri dönsün ve onlar bilimsel, düşünsel ve kültürel hayatlarını sürdürmeye devam etsinler." dedi.

Kitapların büyük kısmının enkaz ve patlama kalıntıları arasında bulunduğunu belirten Amassi, "Kitaplar taşlarla, barut kalıntılarıyla, şarapnel parçalarıyla ve kütüphanede geceleyen hayvanların bıraktığı izlerle karışmış durumdaydı." dedi.

Yaşananların kendileri için oldukça ağır bir tablo ortaya koyduğunu dile getiren Amassi, "Bu manzara bizim için çok sarsıcı ve acı vericiydi. Bu nedenle hemen bu girişimi başlattık." diye konuştu.

Uluslararası kurumlara çağrıda bulunan Amassi, mirasa destek verenler olarak mesajlarının kültürel miras alanında çalışan kurumlara, yerel ve uluslararası kuruluşlara yönelik mesajını "Bu projelerin desteklenmesini ve Gazze’deki kültürel komplekslerden geriye kalanların kurtarılmasını istiyoruz." ifadeleriyle tamamladı.

Büyük Ömeri Camisi, Gazze’nin en eski camisi olarak kabul ediliyor ve kentin geleneksel çarşının yakınında yer alıyor.

Büyük Ömeri Camisi, Gazze’nin en büyük ve en köklü camilerinden biri olmasının yanı sıra, Filistin’de Mescid-i Aksa ve Akka’daki Cezzar Ahmed Paşa Camisinden sonra üçüncü en büyük cami olarak kabul ediliyordu.

Tarihi Filistin topraklarında yerel dinler için mabed olarak kurulan yapı, Bizanslılar tarafından 5. yüzyılda kiliseye, 7. yüzyılda Halife Hz. Ömer döneminde camiye çevrildi.

Gazze'nin "Ulu Camisi" olarak anılan mabed, yüzyıllardır Gazze kentinin kalbi konumunda, halkın ve alimlerin uğrak noktası oldu.

Ancak İsrail ordusunun bombardımanları, caminin büyük bir kısmını yerle bir ederken, geniş avlusu da "tarihin kokusunun tozlara karıştığı" bir taş yığınına dönüştü.

Muhabir: Ekrem Biçeroğlu,Hamza Z. H. Qraiqea