Hititlerin kutsal kenti Nerik'te yerel halk "Kaşkalar"ın izi aranıyor

SAMSUN (AA) - Oymaağaç Mahallesi'ndeki höyükte 2005'ten bu yana arkeolojik çalışmalar sürdürülüyor.

Hititlerin kutsal kenti "Nerik" olduğu ispatlanan alanda Orta Tunç Çağı ve Demir Çağı'na ait bulgular ortaya çıkarılıyor.

Kazı Heyeti Başkan Yardımcısı OMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Ali Yılmaz, AA muhabirine, Oymaağaç Höyük’te kazı çalışmalarının 20. yılını doldurduklarını söyledi.

Höyüğün kuzeybatı bölümünde 4 yıldır çalışmaları yoğunlaştırdıklarını anlatan Doç. Dr. Yılmaz, "Şimdi biz daha önce höyüğün tepe bölümünde Hititlerle ilgili bilgileri aldık. Buradaki hava tanrısına ait tapınağı ortaya çıkardık. En azından buranın Nerik olduğunu kesin olarak söyleyebilecek verileri elde ettik. Ama merak ettiğimiz başka sorular vardı. Yerleşim ilk önce ne zaman kurulmuştu? Bununla ilgili sadece yüzeyden buluntularımız vardı. Erken dönemlerini anlamamız için yani Milattan Önce 4 bin 500'lü yıllara işaret eden bazı bulgularımız ve radyokarbon tarihlerimiz var. Bunu daha geniş bir alanda anlayabilmemiz için yeni kazılara ihtiyaç vardı. Şimdi daha geniş bir ekiple Kültür ve Turizm Bakanlığının himayesinde Geleceğe Miras Projesi kapsamında kazılarımızı devam ettiriyoruz." dedi.

Doç. Dr. Yılmaz, ilk etapta höyüğün en son yerleşim evresi olan Demir Çağı'nı kazdıklarını belirterek, "Geniş bir alanda Demir Çağı'na ait mimariyi saptadık. Bu mimarinin aslında bölgenin geleneksel mimarisiyle çok bağlantılı olduğunu gördük. Geleneksel mimarinin öncüsü burada görünüyor. Keza Hititlerde de ahşap mimariyi ve ahşap, kerpiç ve taş üçlemesinin kullanımını görüyorduk. Bugünkü köylerde de aynı mimariyi görmek mümkün. Sadece Demir Çağı değil tabii. Demir Çağı'nın yanı sıra yine höyükte daha önce çok az bildiğimiz bir dönem var. O da Orta Tunç Çağı. Geç Tunç Çağı Hitit'le özdeşleşmiş bir dönemdi. Onun hemen öncesinde burada bir yerleşim var mıydı? Bu da bir soruydu bizim için." ifadesini kullandı.

Yeni kazılar Kaşkalarla ilgili materyaller sunuyor

Orta Tunç Çağı ile ilgili az sayıda buluntuların ellerinde olduğuna işaret eden Doç. Dr. Yılmaz, şunları kaydetti:

"Orta Tunç Çağı dönemine ait çok az sayıda buluntularımız vardı ama şimdi yeni yaptığımız kazılar Orta Tunç Çağı'na ait bir çanak çömlek repertuvarını bize sundu. Bu da yeni bir bilgi olarak aslında çalışmalarımızın içinde değerlendirilmeye devam ediyor. Yani bu alandaki kazılar belki bu dönemi aydınlatacak, gelecekte daha önemli bilgileri bize verecek. Ve daha erken dönemlerle ilgili asıl sorularımızdan birisi, Nerik kutsal şehir ne zaman kutsal oldu? Bizim düşüncemize göre kutsallık süre gelen bir kavramdır ve bu alanda Hititlerden önce de yaşayan yerli halk Kaşkalar vardı. Kaşkalar bizim Hitit metinlerinden bildiğimiz bir tanım ve bu bölgede varlık gösteren bir halk olarak biliyoruz. Hititler, Kaşkalar bu bölgede yaşarken buradaki hangi kutsal unsur için buraya gelip Kaşkalar'dan burayı alıp kuzey sınırı hakimiyeti altında tutmaya çalıştılar. Ve aslında bir bilinmeyen bir gizem olarak Kaşkalar tam olarak kimdi ve onların materyal kültürü neydi? Hangi bölgede yaşıyorlardı? Nasıl evlerde yaşıyorlardı? Bunları da anlamaya çalışıyoruz çünkü bu bölgenin yerel halkı. İlerleyen kazılar bence bu yerel halkla ilgili de bilgilerimizin artmasına neden olacak."

Muhabir: İlyas Gün