İlklerin şehri Uşak tarihi ve kültürüyle ilgi odağı oluyor

UŞAK (AA) - Anadolu'nun modernleşme yolculuğunun başladığı şehirlerden biri olan, Ege ve İç Anadolu Bölgesi arasında bir geçit niteliği taşıyan Uşak, coğrafi konumuyla da tarih boyunca önemli bir yere sahip oldu.

Doğal güzellikleri ve tarihi dokusuyla da adından söz ettiren şehir, tarihte Frigya ve Lidyalılar başta olmak üzere birçok medeniyete ev sahipliği yaptı.

Şehrin tarihi ve coğrafi önemini arttıran bir başka unsur da Ege ve Mezopotamya'yı ticaret ve kültür üzerinden birbirine bağlayan Kral Yolu'nun kilit noktasında olması.

Blaundos Antik Kenti, Sülümenli köyünün kuzeydoğu kesiminde bir tepenin üzerinde bulunuyor. Lidya Bölgesi'nde Frigya sınırına yakın olan ve Helenistik dönemde Büyük İskender'in Anadolu'ya yaptığı seferden sonra Makedonlar tarafından kurulan kent, Uşak'a 40 kilometre uzaklıkta yer alıyor.

Tiyatro, tapınak, su kemerleri ve çeşitli kaya mezarları gibi yapıların bulunduğu antik kentte, Uşak Müzesi ve Uşak Üniversitesi Arkeoloji Bölümü tarafından 2018'den bu yana kazı çalışmaları yürütülüyor.

Uşak İl merkezine 33 kilometre uzaklıktaki Ulubey Kanyonları, dünyanın 2. büyük kanyonu olarak biliniyor. Kanyonun üzerinde bulunan cam teras sayesinde ziyaretçiler, eşsiz kanyon manzarasını izleme imkanı buluyor.

Kanyon boyunca antik dönemlerden kalan su kanalları, kaya mezarları ve mağaralar yer alırken, kanyon son zamanlarda doğa ve düğün fotoğrafçıları için de popüler bir mekan haline geldi.

Kanyondaki, Banaz Çayı üzerinde bulunan Clandras Su Kemeri'nin yaklaşık 2 bin 500 yıl önce Frigyalılar döneminde inşa edildiği tahmin ediliyor.

Su, rüzgar ve tektonik hareketlerin şekillendirdiği Taşyaran Vadisi, Uşak-İzmir kara yolu üzerinde, şehir merkezine yaklaşık 45 kilometre mesafede yer alıyor.

Vadiye özgü bitki örtüsü ve jeolojik oluşumlar, Türkiye’nin ve dünyanın dört bir yanından yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.

Tarhana çorbası, yumurta sızdırması, ciğerli bulgur, döndürme, katmer, Arap aşı, keşkek, alaca tene, köpük helva, cendere tatlısı, demir tatlısı, höşmerim ve tahin helva yöreye ait geleneksel yemekler arasında yer alıyor.

Uşak'a özgü "Yaren Gecesi"nde türküler, yöresel ezgiler ve halk oyunlarına yer verilirken, katılanlar yarenlik kültürüne özgü poşu takarak türkülere eşlik ediyor.

Osmanlı dönemi halıcılığının merkezi olarak bilinen Uşak ve yöresinde 15. yüzyıldan bugüne üretilen tarihi Uşak halıları bugün Türkiye'nin ve dünyanın pek çok müzesinde sergileniyor. Halının en büyük ayırt edici özelliği ise halı üzerinde bulunan motifler olarak öne çıkıyor.

Yaklaşık 48 yıl aynı binada hizmet veren Uşak Arkeoloji Müzesi, 2018'de yeni binasına taşındı.

Üç kattan oluşan müzede Uşak sınırları içerisinde bulunan arkeolojik eserler, para ve paranın tarihine, Lidya Dönemi'ne ve Karun Hazineleri'ne ayrılan özel bölümler yer alıyor. Karun Hazineleri'nin değerli parçalarından "Kanatlı Denizatı Broşu" müzede sergileniyor.

"İlklerin Şehri" olarak anılan Uşak, 1909'da elektrik kullanımına geçerek, Türkiye'de elektrik kullanılan ilk şehir oldu.

İlk sanayi kuruluşlarının tesis edildiği şehirlerden olan kentte, ilk şeker fabrikası 1926'da Nuri (Şeker) Bey'in girişimiyle kuruldu. Fabrika aynı zamanda ilk çok ortaklı şirketti.

Halen 32 aktif cirit kulübünün yer aldığı şehirde, ata binmekte ustalık, çeviklik ve zeka gerektiren, ata sporu atlı cirit oyunu müsabakası da ilk kez Uşak'ta yapıldı.

Uşak'tan geçen Afyon-İzmir (Basmane) demir yolu hattı da 1898'den bugüne işlemeye devam ediyor.

Türkiye'nin ilk çocuk kütüphanesi, 10 Eylül 1953'te Uşak'ın kilimleriyle meşhur ilçesi Eşme'de açıldı. Türkiye'nin ilk Şayak Fabrikası 21 Şubat 1926'da Uşak'ta kuruldu.

Öte yandan Uşak’ta doğa turizmi, outdoor deneyimleri, Blaundos Antik Kenti’nde kamp ve yıldız şöleni fotoğraf çekimleri ile Ulubey Kanyonu’nda off-road ve moto-cross aktiviteleri de yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Muhabir: Ahmet Esad Şani