İspanya ve Portekiz'deki elektrik kesintisi iletişimde pilli radyonun önemini hatırlattı

ANKARA (AA) - İnsanlığın haberleşme alışkanlıklarını değiştiren ve keşfedildiği günden bu yana dijitalleşen dünyaya ayak uyduran radyo, İspanya ve Portekiz'de yaşanan elektrik kesintisi sırasında, bilgi edinmede önemli rol oynadı.

İspanya ve Portekiz'de elektrik kesintisi sırasında, birçok kişi iletişim kurmak ve güncel bilgilere ulaşmak amacıyla eski tip radyo cihazlarına yöneldi.

Elektrik kesintisi sırasında, erişimi kolay olan ve pille çalışan radyolar, internet ve cep telefonlarının çalışmaması nedeniyle önemli bir iletişim aracı haline geldi, marketlerde ilk tükenen ürünler radyo, pil ve mum oldu.

Kısa dalga, AM ve FM bantlarını kapsayan pilli radyolar, kullanıcıların yerel, ulusal ve hatta uluslararası yayınlara ulaşmasına olanak tanıdı, sokaklarda tek bir radyodan haberleri dinlemeye çalışan kalabalıklar toplandı.

AM (Amplitude Modulation) radyoları, uzak mesafelere yayın yapabilirken, FM (Frequency Modulation) radyolarının yayın mesafesi daha kısa olduğundan yerel yayınlarda kullanılıyor.

Ayrıca, FM radyoları, AM radyolarına kıyasla, yüksek ses kalitesi ve minimum gürültü seviyesi sunuyor.

Günümüzde müzik ve popüler yayın yaptığı için FM radyoları daha çok tercih ediliyor.

Küresel düzeyde en çok tercih edilen kitle iletişim araçlarından biri olma özelliğini sürdüren radyo, 19. asrın sonlarına doğru keşfedildi.

Radyo teknolojisinin temelleri, İskoç fizikçi James Clerk Maxwell'in 1864'te elektromanyetik dalgaların varlığını teorik olarak öngörmesiyle atıldı. Alman fizikçi Heinrich Hertz ise 1887'de yaptığı deneylerle Maxwell'in teorisini doğrulayarak radyo dalgalarının varlığını kanıtladı.

Bu gelişmelerin ardından "radyonun babası" olarak anılan İtalyan Guglielmo Marconi, kablosuz telgraf sistemini geliştirerek 1895'te ilk başarılı sinyali iletmeyi başardı.

Radyo, yalnızca Mors koduyla sınırlı kalmadı; 1906'da Kanadalı mucit Reginald Fessenden, insan sesi ve müziğini kablosuz ileterek tarihteki ilk radyo yayınını gerçekleştirdi.

Türkiye'de radyo yayıncılığı, 1921'de İstanbul'da amatör denemelerle başladı. Ardından 19 Mart 1923'te halka açık ilk radyo deneme yayını, İstanbul Öğretmen Okulu'nun bodrumunda, davetliler ve basın huzurunda "Telsiz Telefon Tecrübeleri" adıyla yapıldı.

1925'te "Telsiz Tesisi Hakkında Kanun" çıkarıldı ve ülke genelinde bir telsiz şebekesi kurma süreci başlatıldı. Uluslararası şirketlere de açık olan ihaleyi kazanan Fransız firma, İstanbul ve Ankara'da telsiz ve telgraf vericileri kurmaya başladı.

Çalışmaların ardından, 6 Mayıs 1927'de İstanbul Radyosu adıyla ilk radyo yayını, Sirkeci'deki Büyük Postane binasının bodrum katından yapıldı. Ancak o dönemde kimsede radyo alıcısı bulunmadığından yayınlar, postanenin dışına yerleştirilen hoparlörle halka duyuruldu.

Bugün Türkiye, 100 yıla yakın radyo geçmişi ve yayın yapan yaklaşık 1000 radyosuyla Avrupa'nın en geniş radyo ağına sahip ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.

Birleşmiş Milletler Radyosunun 13 Şubat 1946'da radyo yayınına başlaması dolayısıyla, UNESCO'nun 2011'de düzenlediği 36. Genel Konferansı'nda, 13 Şubat "Dünya Radyo Günü" olarak ilan edildi.

Muhabir: Dzhanan Mehmed Ismail