Karadeniz'de balıkçının bulduğu batık Osmanlı gemisi olabilir

DÜZCE (AA) - Karaburun açıklarında 8 ay önce su altı kamerası bağlı zıpkınla balık avına çıkan Gürkan Gürbüz, 6 metre derinlikte büyük demir kalıntıları olduğunu gördü.

Kalıntıları su altı kamerasıyla kayıt altına alan Gürbüz, DÜ Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Deniz Yağlıoğlu ile DÜ Su Altı Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Arkeolog Doç. Dr. Ahmet Bilir'e bilgi verdi.

Batığın hikayesini araştırmak için çalışma başlatan akademisyenler, bölgede dalış yaptı.

Ulaştıkları bulgulardan batığın 1. Dünya Savaşı döneminde kullanılan Osmanlı gemisi olduğunu değerlendiren akademisyenler, araştırmalarını hazırladıkları projeyle genişletmek için batığın çevresinde ve içerisinde kazı yapmak için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin talebinde bulundu.

"Süreç bizi heyecanlandırıyor"

Merkez müdürü arkeolog Doç. Dr. Ahmet Bilir, AA muhabirine, durumdan haberdar olduktan sonra dalışlar yaparak bölgede incelemelerde bulunduklarını söyledi.

Bazı bulgulara ulaştıklarını aktaran Bilir, "Bölgede metal batıkla karşılaştık. Keşiflerimiz neticesinde bölgede 1. Dünya Savaşı döneminde batmış olabileceğini düşünüyoruz. 1. Dünya Savaşı dememizin en büyük nedeni içindeki mühimmatla birlikte tespit ettiğimiz için. Bir de benzer çağdaş dönem özelliklerini taşıması yönünden de bunu net bir şekilde ifade edebilirim." diye konuştu.

Bilir, batık geminin tahrip olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

"Bunun patlama sonucu mu olduğu ya da dalgalar neticesinde mi tahrip olduğu konusunda şüphelerimiz var. Bu yönde çalışmalarımız sürüyor. Kapsamlı çalışma planlıyoruz. Batık oldukça görkemli, 50-60 metre boyunda. Metal sac bir gemi. Dönem özellikleri, gemi yapım teknolojileri açısından baktığımızda batığın oldukça önemli olduğunu düşünüyoruz. Hem 1. Dünya Savaşı savaş alanı arkeolojisi hem de turizm potansiyeli açısından böyle bir batığın bulunmuş olması bizim için çok önemli. Süreç bizi heyecanlandırıyor. Su altında batık bir gemiyi görmek zaten son derece heyecanlandırıyor, bu batık da bizi çok heyecanlandırdı. Bir kısmı kuma gömülmüş. Burada kazı çalışması yapılması gerekebilir. Yakın zaman bir batık olduğu için de tersane kayıtlarına ulaşabiliriz. İpucunu oradan toparlayabiliriz. Burada Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle çalışmalar yapmamız gerekiyor."

Fotoğraf: Ömer Ürer/AA

DÜ Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yağlıoğlu da batığın bulunduğu yerden görüntü ve koordinat aldıklarını belirterek, "Yıllardır Akçakoca bölgesinde biyoçeşitlilik anlamında çalışmalar yapıyorum. Neredeyse yılın 2-3 ayını geçirdiğim ve dalışlar yaptığım sahilde böyle bir batığın varlığını benim bile görmemiş olmam çok enteresan. Bu da bize gösteriyor ki Karadeniz'de daha buna benzer nice sırlar var. Bu da bizde heyecan oluşturuyor. " ifadelerini kullandı.

İncelemeler sonucu çarpıcı verilere ulaştıklarını anlatan Yağlıoğlu, şunları kaydetti:

"Batıkla ilgili ihtimalden biri 2. Dünya Savaşı sırasında Almanların Tuna Nehri üzerinden Karadeniz'e çıkardığı ve görev bitiminde Karadeniz'de mahsur kalması sonucu kendi mürettebatı tarafından batırılan hatta 3 denizaltından bugüne kadar bulunamayan U19 denizaltısı olduğunu düşündük çünkü bu bölgede kaybolan veya batan deniz araçlarından biri buydu. Ancak aldığımız görüntülerde batığın yapısı açıcısından denizaltına ait olmadığını gördük.

İkinci ihtimal ise tarihimiz için çok önemli olan Bezm-i Alem, Mithat Paşa ve Bahr-i Ahmer gemileri 7 Kasım 1914'te batırılmış ve tarihin seyrinin değişmesine neden olmuş. Bu 3 Osmanlı gemisi Sarıkamış'a malzeme sevk etmek için yola çıkmış ve yıllarca akıbetleri belirlenememiş. Ahmet hocamla batık içerisinde gördüğümüz torpido şeklindeki mühimmat dikkatimizi çekti. Batıkta bulduğumuz bazı materyaller bizi Sarıkamış'a yola çıkan gemilerden biri olma ihtimaline yönlendirildi. Bu ilk tespitlerin ardından batık üzerinde daha ayrıntılı araştırma yapabilmek için proje hazırlıklarına başladık. Üniversitemiz projemizi destekleyecek. Batığın tarihi ve hikayesi çıkarmayı hedefliyoruz."

Yağlıoğlu, mühimmatın tarihlenmesi için yazışmaların yapıldığını vurgulayarak, "Askeri mühimmatın tarihlendirilmesi, kim tarafından kullanıldığı, kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi gibi konularda uzmanların görüşüne ihtiyaç var. Devletimizin gerekli birimlerini bu konuda bilgilendirdik. Gemiyi tarihlendirme ve isimlendirme konusunda detaylı araştırma gerekiyor. Üzerinde ve çevresinde yapılacak kazı çalışmaları bize ışık tutacak." diye konuştu.

Muhabir: Ömer Ürer