Küresel piyasalar ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine odaklandı

İSTANBUL (AA) - ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi sonrası jeopolitik risklerin farklı bölgelere de yayılabileceği endişelerinin gölgesinde yatırımcılar, makroekonomik verileri yakından izliyor.

Bir önceki gün ABD’de tahminlerin altında kalan özel sektör istihdamı verilerinin ardından, bugün açıklanacak istihdam raporu kapsamındaki tarım dışı istihdam verisinin ülkedeki iş gücü piyasasının seyrine ilişkin daha sağlıklı sinyaller vermesi bekleniyor.

Analistler, tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine yönelik beklentiler açısından kritik bir gösterge olduğunu belirterek, federal hükümetin kapalı kaldığı sırada devam eden veri belirsizliğinin de büyük bir kısmını ortadan kaldırmasının öngörüldüğünü ifade etti.

İstihdam piyasasında zayıflama sinyallerine rağmen, para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed’in bu ay faizi sabit bırakacağı beklentisinin korunduğuna, yılın ilk faiz indiriminin ise hazirana kadar yapılabileceğine işaret ediyor.

Öte yandan bugünün odak noktalarından birini, ABD Yüksek Mahkemesi'nin gümrük vergileriyle ilgili olası kararı oluşturuyor. Mahkemenin ABD gümrük vergilerini iptal etmesi durumunda, ABD Başkanı Donald Trump ve yönetiminin geri adım atmayacağı ve vergileri sürdürmenin başka yollarını arayabileceği bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, dün verdiği röportajda ABD'nin uluslararası hukuka uygun hareket edip etmeyeceği konusunda çarpıcı açıklamalar yaparken, ülkesinin ulusal çıkarlarına vurgu yaptı.

Rusya-Ukrayna Savaşı bağlamında yorumlar da yapan Trump, kendisinin Avrupa'nın güvenliğine ve NATO'ya bağlı olduğunu belirtti.

"Ben olmasaydım Rusya, şu anda Ukrayna'nın tamamına sahip olurdu." diyen Trump, NATO ülkelerinin savunma harcamalarını da kendisinin artırdığını savundu.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Tayvan'a müdahale etmesini beklemediğini ifade ederek, "Umarım böyle bir şey yapmaz." dedi.

ABD Başkanı, "Grönland'ı ele geçirmenin mi yoksa NATO'yu bir arada tutmanın mı daha öncelikli olduğu" sorusuna ise doğrudan cevap vermekten kaçınırken, bu ikisi arasında bir seçim yapacağını söylemekle yetindi. Trump, "Grönland'a sahip olmak çok önemli." değerlendirmesini yaptı.

Bu gelişmelere ek olarak Trump, konut piyasasını desteklemek amacıyla temsilcilerine 200 milyar dolarlık ipotekli tahvil (mortgage bond) alımı talimatı verdi.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 3 Ocak ile biten haftada bir önceki haftaya kıyasla 8 bin kişi artarak 208 bine yükseldi.

Ülkede tarım dışı iş gücü verimliliği geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 4,9 artarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) takip ettiği enflasyon göstergelerinden biri olan birim emek maliyeti, aynı dönemde yüzde 1,9 düştü.

ABD'nin dış ticaret açığı ise geçen yıl ekim ayında 29,4 milyar dolara inerek Haziran 2009'dan bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

Ayrıca gelecek hafta açıklanacak enflasyon verileri öncesi New York Fed, Aralık 2025'e ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarını yayımladı. Buna göre, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi geçen ay yüzde 3,4'e yükselirken, orta ve uzun vadeli enflasyon beklentileri değişmeyerek yüzde 3 seviyesinde kaldı.

Bu arada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisini bu yıl için yüzde 1,9'dan yüzde 2'ye çıkardı.

Bu gelişmelerle, dün ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 4 baz puan yükselerek yüzde 4,18'e çıkarken, yeni işlem gününde ise yatay seyrediyor.

Küresel çapta giderek artan jeopolitik gerilimler ve olası gümrük vergileri iptalleri dolar endeksinin yönü üzerinde etkili oluyor. Dün, dolar endeksi yüzde 0,3 artışla 98,9 seviyesine çıktı ve yükselişini 3. işgününe taşıdı. Endeks, şu sıralarda ise yatay seyrediyor.

Kıymetli metallerden altın ve gümüşteki düşüş eğilimi devam ediyor. Altının onsu yüzde 0,3 azalışla 4 bin 463 dolardan, gümüşün onsu da yüzde 0,4 kayıpla 76,6 dolardan işlem görüyor.

İran'daki karışıklıkların petrol arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla dün Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,2 artışla 62,7 dolarda kapandı. Brent petrolün varil fiyatı yeni günde ise yüzde 0,9 azalışla 62,1 dolarda bulunuyor.

Kurumsal tarafta ise ABD Başkanı Trump'ın askeri ekipman üretimindeki sorunları çözene kadar savunma şirketlerinin temettü dağıtımı ve hisse geri alımı yapmasına izin vermeyeceğini açıklamasının ardından düşüşe geçen savunma hisseleri, Trump'ın 2027 yılı savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolar olması gerektiğini belirtmesi sonrası yükseldi.

Savunma sanayi alanında faaliyet gösteren şirketlerden Lockheed Martin'in hisseleri yüzde 4,3, Northrop Grumman'in hisseleri yüzde 2,4 ve Kratos Defense'in hisseleri yüzde 13,8 değer kazandı.

Savunma hisselerinin aksine teknoloji hisselerinde düşüş görüldü. Yapay zeka ile bağlantılı öne çıkan hisselerden Nvidia'nın hisseleri yüzde 2,2, Broadcom'un hisseleri yüzde 3,2 ve Oracle'ın hisseleri yüzde 1,7 geriledi.

Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yatay seyrederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,44 geriledi. Dow Jones endeksi ise yüzde 0,55 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları dün karışık seyrederken, bugün ABD'deki tarım dışı istihdam verisine ek olarak Almanya'daki sanayi üretimi verileri yatırımcıların odağında yer alıyor.

Analistler, ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi sonrasında gerilimlerin korkulduğu derecede yaşanmamasının Avrupa borsalarına yansıdığını belirtirken, petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün enerji maliyetlerine duyarlı bölge için önemli olduğunu ifade etti.

Bu arada, Ukrayna'daki savaşın sonlanmaması nedeniyle Almanya'da savunma hisseleri yükseliyor. Alman silah üreticisi Rheinmetall'in hisseleri yüzde 1,42, tank şanzıman üreticisi Renk'in hisseleri yüzde 2,93 artış kaydetti.

Dün bölgede açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, kasım ayında yüzde 6,3'e düştü. Bölgede, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise, geçen yılın kasım ayında önceki aya kıyasla yüzde 0,5 arttı.

Bu gelişmelerle, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,1 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 arttı. İngiltere'de FTSE 100 endeksi ve Almanya'da DAX 40 endeksi yatay seyretti.

Almanya’da DAX 40 endeksi gün içinde 25.217,52 puanla rekor seviyeyi görürken, kapanışı 25.127,46 puandan yaptı.

Asya borsalarında alıcılı bir seyir izlenirken, bölgede yarı iletken, savunma ve havacılık öncülüğünde yükselişler görülüyor.

Makroekonomik tarafta Çin'de açıklanan enflasyon rakamları ülkede tüketici fiyatlarının arttığına ancak üretici fiyatlarının gerilemeye devam ettiğine işaret etti.

Bugün açıklanan verilere göre Çin'de yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aralıkta yüzde 0,8 ile beklentilere paralel arttı ve son 34 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise aralıkta yıllık bazda yüzde 1,9 geriledi.

Analistler, üretici fiyatlarının gerilemesinin, talep zayıflığı ve sanayi tarafındaki deflasyonist baskıların sürdüğünü gösterdiğini belirterek, ülkede fiyat artışlarının kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini de güçlendirdiğini aktardı.

Japonya’da hanehalkı harcamaları kasımda yıllık bazda yüzde 2,9, aylık bazda ise yüzde 6,2 artarak beklentileri aştı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 yükseldi.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,49 değer kazanarak 12.087,97 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 12.152,59 puana taşıdı.

Böylece, BIST 100 endeksi son 3 işlem gününde de rekor kırdı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 yükseldi.

Dolar/TL dün yatay seyirle 43,0380'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında da önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 43,1520'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi verisinin, yurt dışında ise ABD'de istihdam verileri ve Almanya'da sanayi üretimi ile dış ticaret dengesi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.200 ve 12.300 puanın direnç, 12.000 ve 11.900 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, kasım ayı sanayi üretimi

10.00 Almanya, kasım ayı dış ticaret dengesi

10.00 Almanya, kasım ayı sanayi üretimi

13.00 Avro Bölgesi, kasım ayı perakende satışlar

16.30 ABD, aralık ayı tarım dışı istihdam

16.30 ABD, aralık ayı işsizlik oranı

16.30 ABD, aralık ayı ortalama saatlik kazançlar

16.30 ABD, ekim ayı inşaat izinleri

16.30 ABD, ekim ayı konut başlangıçları

18.00 ABD, ocak ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu