Küresel piyasalar Orta Doğu'daki gelişmelere odaklandı

İSTANBUL (AA) - Orta Doğu'ya ilişkin olumlu ve olumsuz gelişmeler küresel pay piyasalarında dalgalanmalara yol açıyor. ABD kanadından bölgedeki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlik içeren mesajlara karşın İran tarafının aksi yönde beyanatlar vermesi varlık fiyatlarındaki oynaklığı artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta başında yaptığı açıklamada, İran'ın enerji altyapılarına yönelik saldırılara 5 gün ara verildiğini belirtmesini takiben bölgeye binlerce askerin sevk edilmesi, kısa vadede olası bir kara harekatı ihtimalini gündemde tutuyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğünü ifade ederek, Trump'ın tercihinin her zaman barış olduğunu, ancak İran'ın, askeri açıdan mağlup oldukları gerçeğini kabul etmezse, Trump'ın onların şimdiye kadar hiç olmadığı kadar sert şekilde vurulduklarından emin olacağını söyledi.

Analistler, bölgeyle ilgili haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ederek, varlık fiyatlarında belirgin oynaklıkların oluşabileceği uyarısında bulundu.

Bölgede düşük yoğunluklu da olsa çatışmaların sürmesi, varlık fiyatları üzerinde etkisini hissettirmeye devam ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin kısmen artması ve enerji tesislerine yönelik saldırıların azalması petrol fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırladı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel çapta enflasyonist baskıları güçlendirebileceğine ilişkin değerlendirmeler sürerken, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin duruşunu koruması bekleniyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın yıl genelinde politika faizini sabit tutacağı ihtimalleri güçlü kalırken, bazı Fed yetkilileri her ne kadar güvercin mesajlar verse de faiz indirimi olasılıkları büyük ölçüde fiyatlamalardan çıktı.

Bu gelişmelere ek olarak Fed, 2025 yılına ait denetlenmiş mali tablolarını yayımladı. Buna göre banka 18,7 milyar dolarlık faaliyet zararı bildirirken, bankanın son üç yılda açıkladığı toplam zararı 210 milyar doları geçti.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ithalat fiyat endeksi şubatta aylık bazda yüzde 1,3 ile Mart 2022'den, ihracat fiyat endeksi de yüzde 1,5 ile Mayıs 2022'den bu yana en yüksek artışlarını kaydetti.

ABD'de cari işlemler açığı ise 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 20,2 azalışla 190,7 milyar dolara indi ve 2021'in ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Bu arada Leavitt, Başkan Trump'ın ertelenen Çin ziyaretini 14-15 Mayıs'ta yapacağını belirtti. Beyaz Saray Sözcüsü ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu yıl içerisinde ilerleyen aylarda Washington'a bir ziyaret gerçekleştireceğini de sözlerine ekledi.

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,36 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi de kritik eşik niteliğindeki 100 seviyesine yakın seyrediyor.

Orta Doğu'daki gerilimi azaltma çabalarında daha net ilerleme işaretleri beklenirken, dün altının ons fiyatı yüzde 0,7 artışla 4 bin 506 dolara yükselmesinin ardından yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 490 dolardan alıcı buluyor.

Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,54, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükselirken, ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsalarında Orta Doğu'da ateşkes olabileceğine dair iyimserlikle alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları yakından takip edildi.

Lagarde, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ve Tahran'ın misillemelerinin yol açtığı enerji şoku karşısında Avro Bölgesi ekonomisinin kritik bir sınavdan geçtiğini belirterek, bankanın orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefinden sapmalara karşı son derece duyarlı olacağını ifade etti.

Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkilerine değinen Lagarde, "Eğer bu şok, hedefimizde büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılması meşru hale gelebilir. Belirsizliğin arttığı bir dünyada, risklere ve senaryolara odaklanan kademeli eylem planlarımız mevcuttur." diye konuştu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, ECB'nin yıl sonuna kadar en az 2 faiz artırımı yapabileceği ihtimallerine işaret ediyor. Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik risklerin Avrupa ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen de ithal fosil yakıtlardaki fiyat artışlarına karşı hedefli ve geçici önlemler alınması gerektiğini bildirdi. Bölgede açıklanan verilere göre İngiltere'de yıllık enflasyon şubatta beklentilere paralel yüzde 3 olarak gerçekleşti.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,33, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,41 yükseldi. Yeni günde Avrupa'da endeks vadeli kontratlar karışık seyrediyor.

Asya tarafında Orta Doğu'daki gelişmelerde "netlik" arayışı ön planda yer alırken, nihai sonucun henüz gelmemesi bölgedeki risk algısını yükseltti.

Bununla birlikte, Japonya'da bugün açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin beklenenden daha fazla hızlanmasıyla, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma yönünde adım atabileceği ihtimallerini yeniden gündeme taşıdı.

BoJ'a yönelik sıkılaşma ihtimallerinin artmasıyla Japonya'nın 5,10 ve 20 yıllık tahvillerinin getirisi yükseldi. Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,74'e çıkarak 1997'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkenin 10 yıllık tahvil getiri yüzde 2,27'ye, 20 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,11'e çıktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 düştü.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 değer kazanarak 12.963,87 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 azalışla 15.163,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,3320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3710'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.200 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Almanya, nisan ayı GfK tüketici güven endeksi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu