Küresel şirketler on binlerce kişiyi işten çıkarıyor

NEW YORK (AA) - AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, ekonomik belirsizliklere rağmen yapay zeka yatırımlarına hız veren firmalar, bu teknolojilerin sağladığı verimlilik artışıyla kurumsal kadrolarını küçültmeye başlıyor.

Verimlilik hedeflerinin yanı sıra durgun tüketici talebi, artan maliyetler ve zayıf büyüme görünümü de yeniden yapılanma sürecini hızlandırıyor. Yapay zeka destekli otomasyonun iş süreçlerini dönüştürmesi, özellikle beyaz yakalı çalışanlar için iş bulmayı zorlaştırırken, mavi yakalı ve teknik mesleklerde hala açıklar bulunuyor.

Ancak birçok vasıflı çalışan ve yeni mezun, değişen iş gücü piyasasında rekabet baskısı altında kalıyor. Son dönemde perakende, teknoloji ve telekomünikasyon gibi sektörlerdeki çok sayıda şirket, ardı ardına kurumsal kadrolarında binlerce kişilik küçülme kararı alıyor.

Bu ay yalnızca ABD'de 25 binden, Avrupa'da ise 20 binden fazla kişiyi etkileyen işten çıkarma duyurusu yapılması dikkati çekiyor.

İstihdam azaltan şirketler arasında Amazon, UPS, Nestle, Target ve Accenture gibi küresel devlerin yer alması, iş gücü piyasasında dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.

Bu hafta 2025'in üçüncü çeyreğine dair bilançosunu açıklayan ABD merkezli nakliye şirketi UPS, operasyonel iş gücünün yaklaşık 34 bin kişi azaltıldığını bildirdi.

UPS, daha verimli bir işletme modeline dönmek ve işi piyasa dinamiklerine daha hızlı yanıt verecek şekilde uyarlamak amacıyla başlatılan girişim kapsamında da öncelikle yönetim kademelerinde olmak üzere, yaklaşık 14 bin kişinin işten çıkarıldığını kaydetti.

Böylece UPS, bu yıl şimdiye kadar toplamda 48 bin kişinin işine son verdi.

ABD'li teknoloji şirketi Amazon da bu hafta şirket genelinde bazı organizasyonel değişiklikler yapacağını duyurdu. Bu değişikliklerin bazı alanlarda küçülme bazı alanlarda ise işe alım anlamına geldiğini kaydeden şirket, ancak genel olarak verimliliği artırmak amacıyla yaklaşık 14 bin kurumsal pozisyonu azaltacağını ifade etti.

Amazon, yapay zekanın dönüştürücü etkisine de işaret ederek, daha yalın, daha az katmanlı ve daha fazla sahiplenmeye dayalı bir organizasyon yapısına geçilmesi gerektiğine inandığını bildirdi.

ABD'li çip şirketi Intel, bu yaz yıl sonuna kadar 24 bin çalışanıyla yollarını ayıracağını, Almanya, Polonya ve Kosta Rika'daki projeleri iptal edeceğini ve üretim kapasitesini talebe göre yeniden şekillendireceğini duyurdu.

İsviçre merkezli gıda ve içecek şirketi Nestle, maliyet azaltma programı kapsamında iki yıl içinde dünya çapında 16 bin çalışanını işten çıkarmayı planladığını açıkladı.

Şirket, bu çalışanların 12 binini beyaz yakalıların oluşturacağını, kalan 4 bin pozisyonun ise ağırlıklı olarak imalat ve tedarik zinciri birimlerinden olacağını kaydetti.

İrlanda merkezli bilgi teknolojisi hizmetleri ve yönetim danışmanlığı şirketi Accenture, yapay zekanın operasyonlarına hızla entegre edilmesi ve kurumsal talebin yavaşlaması dolayısıyla yeniden yapılandırmaya gitmeyi kararlaştırdı.

Bu yapılandırmanın, dünya genelinde 11 binden fazla çalışanın işten çıkarılmasını da içerdiği ifade edildi.

Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk, yeniden yapılanmaya giderek 9 bin kişiyi işten çıkarmayı planladığını bildirdi. İlaç üreticisinin yapacağı işten çıkarmaların 5 bininin şirketin merkezi Danimarka'da olmasının beklendiği aktarıldı.

ABD'li otomobil üreticisi General Motors'un dün Michigan ve Ohio'daki üretim tesislerinde 1700'den fazla çalışanı işten çıkardığı bildirildi. Bu kapsamda, Detroit'teki elektrikli araç fabrikasında yaklaşık 1200 kişinin ve Ohio'daki batarya fabrikasında 550 kişinin işten çıkarıldığı kaydedildi.

Şirket, işten çıkarmalara gerekçe olarak elektrikli araç pazarındaki yavaşlamayı gösterdi.

Medya şirketi Paramount Skydance'in dün itibarıyla yaklaşık 1000 çalışanı işten çıkarma sürecini başlattığı bildirildi. ABD basınında yer alan haberlerde, işten çıkarılanların sayısının toplamda 2 bine ulaşmasının beklendiği aktarıldı.

Paramount ve Skydance'in ağustos ayındaki birleşmesinin ardından gelen işten çıkarmaların, organizasyonun yeniden yapılandırılmasından kaynaklandığı belirtildi.

ABD'li teknoloji devlerinden Microsoft, temmuzda, çalışanlarının yaklaşık yüzde 4'ünü işten çıkaracağını açıkladı. Şirketin açıklamasında, yönetim katmanlarının azaltılacağına işaret edilerek, verimliliği artırmak için süreçler, ürünler ve rollerin sadeleştirilerek gereksiz tekrarların en aza indirileceği belirtildi.

ABD basınında da işten çıkarmaların yaklaşık 9 bin çalışanı kapsadığı haberleri yer aldı.

Londra merkezli denetim firması PwC, 30 Haziran'da sona eren 12 aylık dönemde çalışan sayısını 5 bin 600 kişi azalttı.

ABD merkezli yazılım şirketi Salesforce, 4 bin çalışanını işten çıkardığını açıkladı.

Salesforce Üst Yöneticisi Marc Benioff, eylül ayında katıldığı bir podcast yayınında, yapay zekanın etkisine işaret ederek daha az çalışana ihtiyacı olduğunu ifade etti.

ABD'li perakende şirketi Target, geçen hafta, şirket genelinde 1800 kişinin işten çıkarılacağını açıkladı. Bu, Target'ın 10 yıldaki ilk büyük işten çıkarması oldu. Target Üst Yöneticisi Michael Fiddelke, çalışanlara gönderdiği notta, bunun "İlerleme ve büyümeyi sağlamak için gerekli bir adım." olduğunu belirtti.

ABD'li market zinciri Kroger'in, ağustosta, yaklaşık 1000 kurumsal çalışanı işten çıkaracağı bildirildi.

Yarı iletken üretimi için ekipman ve yazılım sağlayan Applied Materials, geçen hafta, çalışanlarının yüzde 4'ünden daha azının işten çıkaracağını açıkladı.

Applied Materials Üst Yöneticisi Gary Dickerson, konuya ilişkin çalışanlara gönderdiği notta, otomasyon, dijitalleşme ve coğrafi değişimlerin iş gücü ihtiyaçlarını ve beceri gereksinimlerini yeniden tanımladığını belirtti.

Teknoloji devlerinden Meta'nın da geçen hafta yapay zeka biriminde yaklaşık 600 çalışanı işten çıkaracağı bildirildi.

Fiyat istikrarının yanı sıra maksimum istihdamı da sağlamakla görevli olan ABD Merkez Bankası (Fed), istihdama yönelik aşağı yönlü riskler nedeniyle çarşamba günü yılın ikinci faiz indirimine gitti.

Fed Başkanı Jerome Powell da düzenlediği basın toplantısında, önemli sayıda şirketin işe alım yapmayacağını veya işten çıkarmalara gideceğini duyurduğunu belirterek, "Çoğu zaman yapay zeka ve yapay zekanın neler yapabileceğinden bahsediyorlar." diye konuştu.

Bunun istihdam yaratımı üzerinde etkileri olabileceğini kaydeden Powell, bu tür durumların verilere yansımasının zaman alması nedeniyle işsizlik maaşı başvurularında henüz artış görülmediğini ifade etti.

Powell, "Bu durumu çok dikkatli şekilde izliyoruz." dedi.

Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun,Dilara Zengin Okay