Namibya'nın ilk kadın cumhurbaşkanı: Nandi-Ndaitwah

CAPE TOWN (AA) - Yaklaşık 34 yıldır iktidarda olan Güney Batı Afrika Halkları Örgütü'nün (SWAPO) adayı olarak oyların yüzde 57'sinden fazlasını alan Nandi-Ndaitwah'ın seçim başarısı ve siyasi kariyeri Afrika'da kadınların siyasetteki rolüne ilişkin önemli bir örnek teşkil ediyor.

AA muhabiri, Nandi-Ndaitwah'ın ırkçı apartheid rejimi karşıtı bağımsızlık hareketinden cumhurbaşkanlığı koltuğuna uzanan siyasi kariyerini derledi.

Nandi-Ndaitwah, 29 Ekim 1952'de, dönemin Güney Afrika'nın beyaz ırkçı apartheid rejimi yönetimi altındaki Güney Batı Afrika bölgesinin Ovamboland kasabasında, 13 çocuklu bir ailenin 9. çocuğu olarak dünyaya geldi.

Papaz bir babanın kızı olan Nandi-Ndaitwah, ilköğretimini Namibya'da Anglikan cemaatine bağlı bir misyoner okulunda tamamladıktan sonra genç yaşlardan itibaren, bağımsızlık mücadelesine aktif katılım gösterdi.

Siyasi faaliyetlerinden dolayı 1970'li yılların ortalarında Zambiya'ya sürgün edilen Nandi-Ndaitwah, burada ulusal bağımsızlık hareketi SWAPO saflarına katıldı.

Nandi-Ndaitwah, Namibya'nın bağımsızlığını kazandığı 1990 yılına kadar, SWAPO'nun yurt dışı ofislerinde diplomatik faaliyetlerde bulundu.

Bu dönemde İskoçya ve İngiltere'de kamu yönetimi ve uluslararası ilişkiler alanlarında lisansüstü eğitimini tamamlayan Nandi-Ndaitwah, SWAPO içindeki en güçlü kadın figürlerden biri olmasının yanı sıra partinin dış temaslarında kilit oyunculardan biri haline geldi.

Nandi-Ndaitwah, ülkede 1990 yılında düzenlenen ilk demokratik seçimlerde milletvekili seçildikten sonra, 1991'de ülkenin en büyük kadın hakları örgütü Namibya Ulusal Kadın Örgütü'nün (NANAWO) başkanı seçildi.

Namibya'nın ilk kabinesinde Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakan Yardımcısı olarak görev alan Nandi-Ndaitwah, bu görevini 1996 yılına kadar sürdürdü.

Nandi-Ndaitwah, 2000 yılında Cinsiyet Eşitliği ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı görevine atanarak, yaklaşık 24 yıl kesintisiz sürecek bakanlık kariyerine başladı.

Bu görevde başarılarıyla dikkati çeken Nandi-Ndaitwah, 2005-2010 yıllarında Enformasyon ve Yayıncılık Bakanı, 2010-2012 yıllarında Çevre ve Turizm Bakanı olarak görev aldı.

Nandi-Ndaitwah, 2012 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Hifikepunye Pohamba tarafından Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığına atanarak, yaklaşık 12 yıl boyunca ülkenin dış politikalarındaki en önemli isim oldu.

Cumhurbaşkanı Hage Geingob'un şubatta vefatının ardından göreve gelen Nangolo Mbumba yönetiminde Cumhurbaşkanı Yardımcılığına atanan Nandi-Ndaitwah, SWAPO'nun 27 Kasım genel seçimindeki cumhurbaşkanı adayı seçildi.

Dünyada gelir adaletsizliğinin en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alan ve yüzde 20'ye varan işsizlik sorunuyla mücadele eden Namibya'da, Nandi-Ndaitwah'ın seçim kampanyasında, ekonomik dönüşüm ve istihdam en önemli gündem maddeleri arasında yer almıştı.

Ülkeyi 34 yıldır yöneten SWAPO'nun ilk kadın cumhurbaşkanı adayı olan Nandi-Ndaitwah, cinsiyet eşitliği ve kadın hakları gibi konulara da seçim vaatlerinde sıklıkla yer vermişti.

Nandi-Ndaitwah, ayrıca yolsuzlukla mücadeleyi de seçim kampanyasının temel maddelerinden biri haline getirmişti.

Namibya'da 27 Kasım genel seçimlerinde en yakın rakibi Değişim için Bağımsız Vatanseverler (IPC) partisinin adayı Panduleni Itula'ya yüzde 30'dan fazla fark atan Nandi-Ndaitwah, oylarında yüzde 57'sinden fazlasını alarak, ülkenin ilk kadın cumhurbaşkanı seçilmişti.

Nandi-Ndaitwah'ın siyasi kariyeri ve seçim zaferi, ülkede ve kıtada, kadınların başta siyaset olmak üzere toplumun her alanında liderlik rolü üstlenmesi açısından önemli bir ilham kaynağı ve örnek teşkil ediyor.

Ülkenin en saygın ve başarılı politik figürleri arasında gösterilen Nandi-Ndaitwah'ın, Namibya'nın ekonomik ve sosyal kalkınmasına önemli katkılarda bulunması öngörülüyor.

Muhabir: Murat Özgür Güvendik