ODTÜ'nün bilim seferi yerli uydu takip sistemiyle izlenecek

ANKARA (AA) - Yerli olarak geliştirilen uydu tabanlı teknolojiler, Türkiye'deki bilimsel çalışmalara destek veriyor.

Türkiye'nin deniz araştırmalarındaki köklü kurumlarından biri olan ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsüne (DBE) ait R/V Bilim-2 araştırma gemisinin çalışmalarında, uydu haberleşme teknolojileri konusunda çalışmalar yürüten Plan-S tarafından geliştirilen IoT cihazı kullanılacak.

R/V Bilim-2 araştırma gemisi, oşinografi, deniz biyolojisi ve balıkçılık, deniz jeolojisi ve jeofiziği ile çevresel gözlem çalışmalarında kullanılıyor. 45 güne kadar kesintisiz görev yapabilen gemi, gelişmiş bilimsel cihazlarla donatılmış çok disiplinli bir platform olması sebebiyle birçok araştırmaya ev sahipliği yapıyor.

Plan-S, geliştirdiği uydu tabanlı varlık takip çözümlerinden Connecta IoT Tracker Lite cihazını R/V Bilim-2'ye entegre ederek uydudan gemi takibi teknolojisini devreye aldı. GSM kapsama alanının bulunmadığı açık denizlerde bile kesintisiz takip sağlayan sistem, geminin Mersin-Erdemli’den başlayıp Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’i kapsayan 45 günlük bilimsel seferini yörüngedeki uydular aracılığıyla izleyecek.

Veri iletimi için uydu tabanlı çözümler kritik önem taşıyor

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü tarafından geliştirilen açık deniz oşinografik gözlem sistemlerinde, GSM kapsama alanı dışında kalan bölgelerde veri iletimi için uydu tabanlı çözümler kritik önem taşıyor. Özellikle yüzey akıntılarını takip eden ve otonom hareket eden cihazların sürekli yer değiştirmesi, bu verilerin güvenilir şekilde aktarılmasında zorluklar yaratıyor.

Plan-S, geliştirdiği uydu tabanlı izleme teknolojisi ile bu ihtiyaca çözüm sunuyor. Sisteme entegre edilecek bir tracker, cihazın farklı zamanlardaki konum bilgilerini Plan-S uydularına aktarabiliyor.

Otonom gözlem sistemlerinde kullanıma geçmeden önce ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ve Plan-S, bu teknolojiyi hareketli bir platform üzerinde test etti. Sefer öncesinde ODTÜ'nün amiral gemisi R/V Bilim-2'ye entegre edilen cihaz, kısa sürede operasyonel hale getirildi. Böylece deniz araştırma gemisinin seyir halindeyken uydular üzerinden izlenmesi mümkün hale getirilerek, hareketli platformların takibinde yenilikçi bir teknoloji başarıyla test edilmiş oldu.

Connecta IoT Tracker Lite, 2 saatte bir otomatik olarak devreye girerek geminin konumunu belirliyor ve kaydediyor. Bu veriler, uydu geçişleri sırasında toplu olarak Connecta IoT Network üzerinden ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsüne iletiliyor. Plan-S, ilerleyen dönemde uydu sayısını artırarak veri iletim sıklığını 15 dakikanın altına indirmeyi hedefliyor. Kompakt tasarımı sayesinde geniş bir montaj alanına ihtiyaç duymayan cihaz, gemi ve teknelerde gökyüzü görüşü olan herhangi bir noktaya kolayca sabitlenerek çalışabiliyor.

Sefer sırasında Connecta IoT Tracker Lite’in gemi üzerindeki konumu değiştirilerek stres testleri yapıldı. Cihaz tüm konum verilerini eksiksiz ileterek zorlu koşullarda tam güvenilirlik sağladı.

Gelecek teknolojilere ilk adım

Plan-S Üst Yöneticisi (CEO) Özdemir Gümüşay, geliştirdikleri uydu tabanlı haberleşme çözümleriyle farklı sektörlere hizmet sunduklarını söyledi.

Bunun yanında zorlayıcı koşulları da barındıran bilimsel çalışmalarda yer almaya, bu çabalara katkı sağlamaya özel önem verdiklerini vurgulayan Gümüşay, "Bu işbirliği özellikle oşinografik ve çevresel izleme çalışmalarına önemli katkı sağlayacak. Sistem, ODTÜ'nün deniz araştırmalarında kullandığı şamandıra ve diğer otonom sistemlerden alınan verilerin, GSM kapsama alanı dışındaki bölgelerde de uydu üzerinden iletilmesini sağlayacak altyapının ilk adımını oluşturuyor." diye konuştu.

Bu teknoloji sayesinde ODTÜ tarafından geliştirilecek deniz gözlem sistemlerinden elde edilen veriler gerçek zamanlıya yakın hızda kara istasyonlarına ulaştırılabilecek. Böylece hem saha gözlem kapasitesi güçlenecek hem de erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesine önemli bir katkı sağlanacak.

Connecta IoT Tracker Lite, Plan-S'in varlık takibi için geliştirdiği 3 cihaz serisinin (Solar Panelli, Hibrit, Modem Lite) ilk ürünü olarak oluşturuldu. R/V Bilim-2 seferinden elde edilen veriler, güneş enerjili ve hibrit modellerin optimizasyonu için de kullanılacak. Böylece Türkiye'nin deniz araştırmalarında yerli uydu tabanlı izleme teknolojilerinin yaygınlaştırılması yönünde önemli bir adım atılmış olacak.

Muhabir: Göksel Yıldırım,Firdevs Bulut Kartal