ŞAM (AA) - Şam'da düzenlenen etkinlik, Suriye Dışişleri Bakanlığı ile BM İnsan Hakları Komiserliği Ofisi’nin himayesinde gerçekleştiriliyor.
Programa Dışişleri, Kültür, Yükseköğretim, Sağlık, Eğitim ve Maliye bakanları, BM İnsan Hakları Komiserliği Ofisi temsilcileri, büyükelçiler ve çok sayıda devlet yetkilisi etkinliğe katıldı.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, BM İnsan Hakları Komiserliği Orta Doğu ile Kuzey Afrika Ofisi'nden Muhammed en-Nüsür, BM Komiser Yardımcısı Nade en-Naşef ile Dışişleri Bakanlığı Akıbeti Bilinmeyenler Dosyası Sorumlusu ve Hukuk Müşaviri Behiyye Mardini açılış konuşmalarını yaptı.
Suriye'nin yeniden insan haklarına saygı gösteren bir devlet haline geldiğini belirten Dışişleri Bakanı Şeybani, "Bugün, Suriye'nin kalbine yeniden ruh dönüyor.” dedi.
Şeybani, konuşmada, bu günün iki önemli olaya denk geldiğine dikkat çekerek, "Suriye’nin kurtuluş bayramı ve Dünya İnsan Hakları Günü gibi iki kıymetli günü birlikte yaşıyoruz." ifadesini kullandı.
Şeybani, bu günün geçmişte "baskıcı rejimin insan hakları ihlallerini kınamak için bir platform" olarak görüldüğünü ancak artık “insan haklarının korunup yüceltildiği bir güne dönüştüğünü" vurguladı.
Şeybani, Suriye'nin yeni dönemde insan haklarını "ulusal önceliklerin en üstüne yerleştirdiğini" söyledi.
Esed rejimi dönemindeki insan hakları ihlallerine dikkati çeken Şeybani, "Dünya İnsan Hakları Günü, zalim rejimi devirme sürecinde önemli bir platform olmuştu, yeni dönemde insan haklarını koruma konusundaki taahhüdümüzü yineliyoruz." dedi
Şeybani, "8 Aralık" tarihinin ülkenin uzun ve karanlık bir dönemden kurtuluşunun sembolü olduğunu ifade etti.
Devrik rejimin ülkeyi boğucu bir karanlığa sürüklediğini vurgulayan Şeybani, "Bugün ise insan haklarının korunması üzerine kurulu yeni bir dönemin başlangıcındayız." diye konuştu.
"Bu trajediler asla yeniden yaşanmayacak"Şeybani, Suriye halkının kimyasal saldırılar, zorla kaybetmeler ve on binlerce kişinin akıbetini bilinmezliğe sürükleyen ağır ihlaller yaşadığına dikkati çekerek, "Bu kürsüden halkımıza söz veriyoruz: Bu trajediler asla yeniden yaşanmayacak. Kimliğimizin köklerindeki insani ve ahlaki değerler buna izin vermez." şeklinde konuştu.
Savaş döneminde bile sivillerin korunması, mülklerin muhafazası ve yaralılara merhametle davranılması için kesin talimatlar verildiğini aktaran Şeybani, "Kahraman savaşçılarımız bu talimatlara bağlı kaldı, savaşın ortasında dahi insani değerlerden vazgeçmedi." dedi.
Şeybani, özgürlüğün kazanılmasının ardından insan haklarının ülkenin temel önceliği haline geldiğini ve yeni Suriye Anayasası'nın temel hak ve özgürlükleri, uluslararası sözleşmelere bağlılığı ve hukukun üstünlüğünü güvence altına aldığını belirtti.
Şeybani, bu çerçevede oluşturulan yapıları ise "Bağımsız adalet kurumları, geçiş dönemi adalet kurulları, kayıp kişilerin akıbetini araştırma mekanizmaları, toplumsal uzlaşı komisyonları ve BM ilkeleriyle uyumlu soruşturma birimleri." şekilde sıraladı.
"Bu sistem dört temel üzerine inşa edilmiştir: Hakikat, adalet, tazminat ve tekrar etmeme garantisi." diyen Şeybani, eski rejimin bıraktığı toplu mezarların ortaya çıkarılmaya devam ettiğini, bu dosyaların uluslararası işbirliğiyle teknik ve hukuki gerekliliklere uygun şekilde ele alındığını kaydetti.
"Hep birlikte daha adil, daha özgür ve daha insani bir Suriye inşa edeceğiz"Şeybani, yeni dönemde "uluslararası kurumlara kapıların açık" olduğunu ifade ederek, OHCHR Suriye Ofisi, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve bağımsız uluslararası mekanizmalarla resmi temasların sürdüğünü aktardı.
Bu kapsamda gözaltı merkezlerine erişim sağlandığını, tutuklu ziyaretlerine izin verildiğini ve rehabilitasyon programlarının hayata geçirildiğini kaydeden Şeybani, 6 Mart 2025 sahil bölgelerinde yaşanan olaylara ilişkin ise "intikam" söylemini reddettiklerini vurguladı.
Konuşmasını, "Hep birlikte daha adil, daha özgür ve daha insani bir Suriye inşa edeceğiz" sözleriyle tamamlayan Şeybani, tüm katılımcıların Dünya İnsan Hakları Günü'nü kutladı.
BM yetkilisi Muhammed en-Nüsür, Suriye’de ilk kez düzenlenen Dünya İnsan Hakları Günü etkinliğine dikkat çekerek, "Bugün burada toplanmamız, Suriye halkının verdiği büyük mücadele ve Suriye hükümetinin insan haklarına gösterdiği yoğun ilgi sayesinde mümkün oldu." dedi.
Nüsür, başkent Şam'daki Emevi Konferans Sarayı’nda düzenlenen etkinlikte yaptığı konuşmada, "Bu tarihi an, sadece siyasi bir dönüşümü değil, aynı zamanda insan haklarının bölgedeki yeni dönemini de yansıtıyor." ifadelerini kullandı.
"Bugün, Suriye'de insan hakları için yeni bir başlangıcı temsil ediyor"Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Yardımcısı Nede en-Naşef, "Bugün, Suriye’de insan hakları için yeni bir başlangıcı temsil ediyor." dedi.
Başkent Şam'da düzenlenen etkinlikte konuşan Naşef, BM'nin Suriye hükümetiyle iş birliği içinde insan hakları alanında "umut verici ve aydınlık bir gelecek" hedeflediğini vurguladı.
Açılış konuşmalarının ardından, devrik rejime karşı 15 yıl süren devrim sürecini ve kurtuluş operasyonlarını içeren “Suriye Hikayesi” adlı video gösterildi.
Dünya İnsan Hakları Günü kapsamındaki etkinlikte, sosyal ve kültürel hakların teşvik edilmesi, korunması ve yerine getirilmesinde işbirlikçi yaklaşımlar ve ortaklıklar" ile "Ekonomik hakların yerine getirilmesinde cinsiyet eşitliği, kadınların güçlendirilmesi ve kimsenin geride bırakılmamasını esas alan, insan haklarına dayalı bir iyileşme ve yeniden yapılanma yaklaşımı" başlıklı paneller düzenlenecek.
Panellerde, devrik rejim hapishanelerinden sağ kurtulan görgü tanıkları ile bakanlık ve BM ofisi yetkilileri, ayrıca sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri konuşmalar yapacak.
Muhabir: Muhammed Karabacak,Ömer Koparan
