Senegalli aktivist sörfçü Thiaw'dan, okyanusları korumak için "sıfır atık" seferberliği

DAKAR (AA) - Denizle kurduğu bağ henüz 6 yaşındayken sörf yapmaya başlamasıyla şekillenen Thiaw, bu tutkuyu zamanla çevre koruma mücadelesine dönüştürdü.

Thiaw, Dakar'ın Yoff semtinde 2013'te babasından devraldığı "Copacabana Surf Village" isimli restoranını, 2019'da Senegal'in ilk sıfır atık restoranına dönüştürdü.

Plastik şişe, pipet ve tek kullanımlık ürünleri tamamen ortadan kaldırarak cam şişe ve bambu pipet kullanmaya başlayan restoran, kısa sürede Dakar'da 65'ten fazla restoranın benzer uygulamalara geçmesine öncülük etti.

Thiaw, 2020'de kurduğu "Surfrider Foundation Senegal" aracılığıyla çevre ve okyanus temizliği alanında eğitim çalışmaları yürüterek özellikle çocuklarda çevre bilinci ve okyanusları koruma farkındalığı oluşturmayı amaçlıyor.

Kıyı ekosistemlerinin korunmasını "kültürel ve insani bir sorumluluk" olarak tanımlayan Thiaw'ın mücadelesi, plastik kirliliğinin insan yaşamına etkisini konu alan "The Human Side of Plastic (Plastiğin insan yüzü)" adlı uluslararası belgesele de konu oldu.

AA muhabiri, 8 Haziran Dünya Okyanus Günü dolayısıyla Thiaw ile okyanusun korunması ve çevre bilincinin yaygınlaştırılmasına yönelik yürüttüğü çalışmaları konuştu.

Babasının balıkçı olması nedeniyle çocukluğunu okyanus kıyısında geçiren Thiaw, tüm hayatının sörf ve okyanus etrafında şekillendiğini söyledi.

Thiaw, "Yabancı arkadaşlarımla bir gün sörf yaparken etrafımızın tamamen plastik atıklarla çevrili olduğunu gördüm ve kendi kendime 'Onlar bir gün buradan gidecek ama ben hayat boyu bu pislikle mi yaşamak zorundayım?' diye sordum ve harekete geçtim." dedi.

İlk etapta Senegal'deki "Zero Dechet (sıfır atık)" derneğiyle tanıştığını aktaran Thiaw, plastiğin okyanusları ne kadar kirlettiğini görmesiyle, okyanus kenarındaki restoranını da ülkenin ilk sıfır atık restoranına dönüştürdüğünü belirtti.

Thiaw, amacının çevre ve okyanusu kirleten alışkanlıklar konusunda toplumu bilinçlendirmek olduğunun altını çizerek şöyle devam etti:

"Burada büyülü bir doğaya sahibiz. Bu, bir miras. Atalarımızdan kalan bu güzelliği korumak, hem kendimize hem gelecek nesillere borcumuz. Bu konuda halkı bilinçlendirmenin en etkili yolu çocuklar çünkü geleceğin sahibi onlar. Bu kapsamda ilkokul öğrencilerine 2 yıldır çevre ve sörf eğitimi veriyoruz. Onların durumu daha iyi kavrayabilmesi için plastiğin zarar verdiği deniz canlılarının fotoğraflarından oluşan bir resim kutumuz var. Kaplumbağanın plastik yediğinde sindiremeyip öleceğini anladıklarında bu konuda çok hassaslaşıyorlar. Ailelerine de 'Plajları, denizi temiz tutalım plastik zararlıymış' diyorlar ve bu da istediğimiz zincirleme etkiyi yaratıyor."

Thiaw, hem öğrenciler hem yetişkinlerle zaman zaman plaj temizleme etkinlikleri düzenlediklerini anlatarak Senegal kıyılarının yalnızca plastik değil, aynı zamanda sıvı atık tehlikesiyle de karşı karşıya olduğunu vurguladı.

Sıvı atıkların, ülke kıyılarındaki en büyük çevre sorunlardan biri olduğuna dikkati çeken Thiaw, "Hem sanayi atıkları hem de kıyı yerleşimlerinin kanalizasyonları doğrudan okyanusa boşalıyor. Bu, halk sağlığı için de korkunç bir tehdit." dedi.

Thiaw, bu konuda bireysel çabaların yetersiz olduğunu ve hükümetin de gerekirse okyanus ve çevre temizliğinde daha deneyimli ülkelerle işbirlikleri yapabileceğini sözlerine ekledi.

Batı Afrika'da Atlantik Okyanusu'na komşu Senegal, 700 kilometreyi aşan kıyı şeridiyle hem zengin bir deniz biyoçeşitliliğine ev sahipliği yapıyor hem de halkın ana geçim kaynaklarından biri olan balıkçılık faaliyetlerinin merkezinde bulunuyor.

Son yıllarda sörf gibi deniz sporlarının da artmasıyla su sporları için de cazibe merkezine dönüşen Senegal'de, artan plastik ve sıvı atık kirliliği nedeniyle okyanus ekosisteminin ciddi tehditlerle karşı karşıya kaldığı biliniyor.

"Science" dergisinin 2015'te yayımladığı "Karadan okyanusa plastik atık akışı" başlıklı araştırmaya göre, Senegal, denizlere en fazla plastik atık bırakan 21. ülke konumunda bulunuyor.

Senegal'in 2010'da denizlere bıraktığı plastik atığın 254 bin 770 ton olduğuna dikkat çekilen araştırmada, bu rakamın 2025'te yıllık 738 bin tona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Bilimsel yayın platformu ScienceDirect'e göre, küresel düzeyde okyanuslardaki plastik atıkların yaklaşık yüzde 80'i karadan geliyor, geriye kalan yüzde 20'nin de misina, ağ ve halat gibi balıkçılık faaliyetlerinden kaynaklandığı tahmin ediliyor.

Muhabir: Fatma Esma Arslan Özdel