Sermaye piyasalarında yatırımcı tabanı finansal ürün çeşitliliğiyle genişleyecek

İSTANBUL (AA) - AA muhabirinin 2026 yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan derlediği bilgiye göre, finans sektörünün toplam aktif büyüklüğü, Haziran 2025 itibarıyla 2024 yıl sonuna göre lira bazında yüzde 22,9 artarak 54,6 trilyon liraya, dolar bazında yüzde 9 artarak 1,4 trilyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde finansal sektörün toplam aktiflerinin gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 99,6’dan yüzde 104,1’e çıktı.

2025 yılının ilk yarısında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) gözetimindeki banka dışı finansal kuruluşların, sigorta ve emeklilik şirketlerinin, portföy yönetim şirketlerinin ve aracı kurumların sektör payında artış görüldü. Bu dönemde mevduat bankalarının ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarının sektör payları ise azaldı.

Türkiye’nin hanehalkı ve finans dışı kesim borçluluğu, diğer ülkelerle karşılaştırıldığında düşük bir görünüm sergiliyor. Bu yılın haziran ayı itibarıyla hanehalkı finansal varlıkları ve yükümlülükleri artış eğilimini sürdürürken 2024 yıl sonu ile kıyaslandığında varlıklardaki büyüme yükümlülüklerin üzerinde gerçekleşti.

Hanehalkı finansal varlıkları Haziran 2025 itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41,5 artışla 19,8 trilyon liraya ulaştı. Bu dönemde varlık kompozisyonunun ana unsurunu oluşturan mevduatlar yüzde 37,1 artarak 12,4 trilyon liraya yükseldi.

Mevduatlar içinde tasarruf mevduatı 7,7 trilyon liraya ulaşırken döviz tevdiat hesapları 2,7 trilyon lira seviyesinde gerçekleşti.

Kıymetli maden depo hesapları da değer kazançlarıyla yıllık yüzde 87 artarak 1,9 trilyon liraya yükselirken varlık bileşenlerinden yatırım fonları 5,2 trilyon liraya çıkarak Haziran 2025 itibarıyla yıllık yüzde 79,1 yükseliş kaydetti.

Milli gelire oranla değerlendirildiğinde, hanehalkı varlıklarının GSYH’ye oranının yüzde 37,3, yükümlülüklerin oranının ise yüzde 9,3 düzeyinde kaydedildiği gözlendi.

Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre, gelecek yıl finansal sektörde etkinlik ve ürün çeşitliliği artırılacak. Sermaye piyasalarında finansal ürün ve hizmet çeşitliliği geliştirilecek ve küçük yatırımcı hakları gözetilerek yatırımcı tabanı genişletilecek.

Ekosistemdeki girişimciler ve yatırımcıların ihtiyaçları ile uygulamada karşılaşılan olası sorunlar dikkate alınarak kitle fonlaması düzenlemelerinde güncellemeler yapılacak.

Gelecek yıl sermaye piyasalarının yenilikçi ürünlerle geliştirilerek derinleştirilmesi hedeflenirken işletmelerin sermaye piyasalarından ya da yurt içi ve yurt dışı piyasalardan doğrudan yatırım şeklinde fon sağlamalarına yönelik aracılık ve danışmanlık hizmetleri verilecek.

Ayrıca yerel para birimlerinin dış ticarette kullanımını artırmak amacıyla, ekonomik ve stratejik öneme sahip ülkelerin merkez bankalarıyla para takası ve benzeri işbirliği mekanizmalarının araştırılması için çalışmalar yapılacak.

Sermaye piyasası uyuşmazlıklarının çözüme kavuşturulması için alternatif çözüm yollarının yaygınlaştırılmasına yönelik mevzuat çalışmaları sürdürülecek.

Sermaye piyasalarının ve borsanın ekonomideki payının 2026'da artması öngörülüyor. Gelecek yıl borsada işlem gören şirketlerin piyasa değerinin GSYH'nin yüzde 36,5’ine ulaşması hedeflenirken bu yılın sonunda bu oranın yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Bununla birlikte finansal hizmet ihracatının toplam ihracattaki payının arıtılması planlanıyor.

Öte yandan, FinTek ve dijital finans altyapısı güçlendirilmesi planlanıyor. İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü ile işbirliği yapılarak finansal teknolojiler uzmanlık sertifikası programı başlatılacak.

Finansal sektörde ise sürdürülebilirlik çalışmaları desteklenecek. Çevresel, Sosyal ve Yönetişimsel (ÇSY) kriterlere yönelik farkındalık artırılarak sürdürülebilir finans alanında yeni ürün ve hizmetler geliştirilecek. Finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla kurumsal altyapı iyileştirilecek, serbest piyasanın işleyişini bozabilecek müdahalelerden kaçınılacak.

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu