Son 5 yılda yapımına başlanan nükleer reaktörlerin tamamı Çin ve Rus tasarımı

İSTANBUL (AA) - AA muhabirinin Uluslararası Enerji Ajansı verilerinden yaptığı derlemeye göre, geçen yıl dünya genelinde 7 gigavatın üzerinde nükleer enerji kapasitesi devreye alındı. Yeni kapasite artışı, bir önceki yıla kıyasla yüzde 33 oranında bir yükselişe denk gelirken küresel nükleer enerji kurulu gücü 420 gigavata ulaştı.

Geçen yıl tamamlanan ve büyük ölçekli nükleer reaktörlerden oluşan 6 projenin ikisi Çin'de, geri kalan reaktörler ise Fransa, Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve ABD'de inşa edildi.

Dünya genelinde 2020-2024 döneminde yapımına başlanan 38 reaktörün tamamı, Çin veya Rus tasarımı olmasıyla dikkat çekiyor. Buna göre, 2020'de başlatılan 5 projeden dördü Çin, biri ise Rusya tasarımına sahipken, 2021'deki 17 projenin altısı Rusya, dördü Çin tasarımıyla inşa ediliyor.

Toplam 8 nükleer reaktörün yapımına ise 2022'de başlandı. Söz konusu reaktörlerin beşi Rus, üçü ise Çin tasarımı olarak kayıtlara geçti. 2023'te ise 6 nükleer reaktörün inşasına başlanırken, bunların beşi Çin, biri ise Rusya tarafından geliştiriliyor.

Geçen yıl dünya genelinde 9 yeni nükleer reaktörün inşasına başlandı. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 50 artış gösterdi. Çin, geçen yıl 6 yeni reaktörün inşasına başlayarak küresel liderliğini pekiştirdi. Bu dönemde Pakistan, Çin tasarımı olan üçüncü nesil gelişmiş bir reaktörün inşasına başlayan ilk ülke oldu. Mısır ve Rusya da geçen yıl birer nükleer reaktörün temellerini attı.

Böylece, 2020-2024 döneminde inşasına başlanan reaktörlerin 23'üne Çin, 15'ine ise Rus tasarımı damga vuruyor. Son beş yılda nükleer enerji yatırımlarında Çin'in ağırlığı giderek artarken, Rusya'nın da küresel pazardaki konumunu koruduğu görülüyor.

Halihazırda dünya genelinde 15 ülkede toplam 70 gigavat kapasiteye sahip 62 nükleer reaktörün inşası sürüyor. Çin, küresel ölçekte yapımı devam eden nükleer kapasitenin yaklaşık yarısını oluşturuyor.

Düşük emisyonlu elektrik kaynaklarından biri olan nükleer enerji, küresel elektrik arzının yaklaşık yüzde 10'una tekabül ediyor. Bu yıl, dünyada faaliyet halinde olan yaklaşık 420 nükleer enerji reaktöründen üretilen elektriğin tüm zamanların en yüksek seviyesine çıkacağı öngörülüyor.

Öte yandan, mevcut nükleer enerji filosunun çoğu gelişmiş ekonomilerde bulunmasına rağmen Çin'de 33 gigavatı aşan yeni kapasite kurulumuyla küresel nükleer enerji haritasının da değişmesi bekleniyor.

Muhabir: Firdevs Yüksel