Sudan Egemenlik Konseyi Üyesi Koramiral Cabir: Bütün halk çatışmaların bitmesi konusunda kararlı

PORT SUDAN (AA) - Doğu Afrika ülkesi Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana ordu ile HDK arasındaki çatışmalar sürüyor.

• BM: Sudan'daki iç savaş nedeniyle Nisan 2023'ten bu yana 12 milyondan fazla kişi yerinden edildi
• Sudan Ulusal Televizyonu zorluklara rağmen yeni yerinde yayınını sürdürüyor
• Sudan iç savaşında Türkiye umudu
• Sudan'da çatışmalardan kaçan siviller "tekke" isimli yerlerde sıcak yemeğe ulaşıyor

Ülkedeki çatışmalar sebebiyle altyapı, ekonomi, eğitim ve sağlık gibi alanlarda ciddi yıkım yaşanırken halk, türlü zorluklarla karşı karşıya kalıyor.

Ordu ile bir zamanlar ona bağlı HDK arasında askeri reform ve entegrasyon gibi konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle süren çatışmaların sona ermesi için başlatılan tüm çözüm girişimleri sonuçsuz kaldı.

Birleşmiş Milletlere (BM) göre, çatışmalar sonucu 20 binden fazla kişi hayatını kaybetti, ülkeden ayrılanların sayısı 3 milyonu geçti, 9 milyona yakın kişi ülke içinde yerinden edildi, 25 milyondan fazla kişi ise insani yardıma muhtaç durumda bulunuyor.

Sudan Egemenlik Konseyi Üyesi Koramiral Cabir, AA muhabirine, ülkede Aralık 2018'deki devrim sonrası süreci değerlendirdi.

Cabir, "Silahlı kuvvetler olarak inisiyatif bizde. Bütün halk çatışmaların bitmesi konusunda kararlı ve düzenli kuvvetlere destek vermektedir." dedi.

Sudan halkının savaş sebebiyle çok acı çektiğini anlatan Cabir, bir başbakanın ataması için çalışmaların devam ettiğinin altını çizdi.

Cabir, Sudan halkının 1964'te ve 1985'te "başarılı devrimler" yaptığını ve bu devrimler sonrasında ülkeyi yönetmeye başlayan askeri kurumun, 1 yıl içinde demokratik seçimleri düzenlediğini hatırlattı.

Sudan'da Aralık 2018'de halkın 30 yıllık Ömer el-Beşir'in iktidarına karşı ayaklandığını ve Nisan 2019'da askeri konsey olarak iktidarı ele aldığını belirten Cabir, ülkede önceki devrimlerde olduğu gibi bir geçiş dönemi başlatmayı ve 2 yıl içinde seçim düzenlenmesini planladıklarını söyledi.

Cabir, "Bu devrimde farklı bir şey vardı. Ordu ile halk arasında nefret yaratmak için Sudan dışından sistematik bir programdan beslenen güçler vardı ve silahlı kuvvetlere yönelik itibar suikastı yapılıyordu." diye konuştu.

Geçiş döneminin iki yıl olması kararının derin istişareler sonucunda alındığını ve siyasi partilerin ve ülkenin seçime hazırlanması için iyi bir süre olduğunu düşündüklerini aktaran Cabir, uzun süredir Sudan dışında olan, ülkeyi ve halkını tanımayan Abdullah Hamduk'un sivil başbakan olarak atandığını ifade etti.

Egemenlik Konseyi Üyesi Cabir, iki yılın sonunda geçiş döneminin de bitmesiyle tek bir ordunun olacağı konusunda anlaştıklarını dile getirerek "Bu konu isyancı milisleri (HDK) tatmin etmedi. Hem onlar hem bazı siyasi güçler, seçim olmadan en uzun süre iktidarda kalmak istiyordu." değerlendirmesinde bulundu.

Aralık 2022'de askerler ve siviller arasında imzalanan Çerçeve Anlaşma ile ilgili Cabir, şunları kaydetti:

"Çerçeve Anlaşma'nın üç ekseni vardı: Siyasi, güvenlik ve ekonomik ekseni. Ekonomik ve siyasi ekseninde hiçbir sorunumuz yoktu ama güvenlik ekseninde bazı sorunlarımız vardı. İki yıllık geçiş döneminin bitiminden sonra tek orduya sahip olma taahhüdü. HDK ve anlaştığı bazı siyasi güçlerin, HDK'nin 10 yıl için orduya paralel kalması yönünde düşünceleri vardı. Elbette ülke açısından bu tehlikeli bir şey."

Cabir, çatışmaların başlamasıyla ilgili, "15 Nisan 2023'te yaşananların tanımı askeri darbedir. HDK, Hartum'a 250 bin savaşçı ve 6 bin askeri araçla saldırdı. Bu darbe 5 saat içinde bastırıldı. Sonrasında milisler camilere, kiliselere, yüksek binalara ve sivil tesislere konuşlanmak, ana yolları kapatmak ve keskin nişancılarını yerleştirmek suretiyle B planına geçti. Onlar saldırıyor silahlı kuvvetler ise kendini savunuyordu." ifadelerini kullandı.

İki taraf arasında Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde bir anlaşmaya varıldığını anımsatan Cabir, HDK'nin imzaladığı anlaşmayı yerine getirmediğini ileri sürdü.

Cabir, HDK'nin, ülkedeki hapishaneleri açtığını ve mahkumları savaşmak için kullandığını, ayrıca diğer Afrika ülkelerinden paralı savaşçılar getirdiğini belirtti.

Savaşın çok kötü bir insani durum ve büyük bir yıkım yarattığına işaret eden Koramiral Cabir, "HDK'nin hiçbir siyasi amaç ya da programı yok. Tek amaçları iktidarı ele geçirmekti. Demokrasiyi getireceklerini iddia ettiler ama demokrasiyi silahla getirmek kabul edilemez." diye konuştu.

Muhabir: Ahmed Satti,Gökhan Kavak