TARSİM tarafından 2026'te teminat altına alınacak ürün ve riskler belirlendi

ANKARA (AA) - Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'nin 5. mükerrer sayısında yayımlandı.

Buna göre, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı üreticiler için TARSİM kapsamında uygulanan, bitkisel ürünler için dolu ana riskiyle birlikte fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını ve kara, hava, deniz taşıtının çarpma riskleriyle tarla ürünlerinde, sebzelerde ve çilekte yaban domuzu ve geyik zararı, pamukta hasat döneminde miktar kaybına yol açan yağmur zararı, ayçiçeğinde kuş zararı ek riskleri dolu paketine dahil edildi.

Açık alanda yetiştirilen meyveler, yağ gülü ve enginar için don riski, dolu ağı ve örtü sistemleriyle bu sistemlerin altında bulunan ürünler için dolu, kar ağırlığı, fırtına, hortum, yangın, deprem, heyelan, sel ve su baskını, kara, hava, deniz taşıtının çarpma riskleri ile kiraz, incir ve üzümde yağmur riski teminat altına alındı.

Şekerpancarı, çerezlik kabak, domatesi, biber, patlıcan, karpuz, kavun, patateste yeniden ekim dikim masrafı ödenecek don zararı, altıntop, limon, mandalina, portakal ve üzümde sıcak hava ve güneş yanıklığı zararı, kayısı, şeftali, nektarin, erik, elma, armut, ayva, kiraz ve vişnede garanti edilen verimle sınırlı olmak üzere kış donu zararı da sigorta kapsamına dahil edildi.

Meyve ağaçları, çay ve asmalarla bu ürünlerin fidanlarında ve süs bitkisi fidanlarında paket halinde, dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, taşıt çarpması, kar ağırlığı, sel ve su baskını riskleriyle yaban domuzu ve geyik zararı riskinin sadece fidanlara verdiği zararlar da sigorta kapsamına dahil edildi.

Köy bazlı verim sigortası ile kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünleriyle bu ürünlerin sertifikalı tohumluklarından dolu paketi riskleri dışındaki kuraklık, don, sıcak rüzgar, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları da teminat kapsamına alındı.

Seralar için de dolu ana riskiyle fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskınıyla taşıt çarpması, kar ağırlığı ek riskleri paket halinde sigortalanabilmesi hükme bağlandı.

- Büyükbaş ve küçükbaşta hırsızlık da teminat kapsamında

Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta ölüm riski ve ek olarak isteğe bağlı olarak hırsızlık, terör, grev, lokavt, kargaşa ve halk hareketleri riskleri, kapalı sistemde üretim yapılan, biyogüvenlik ve hijyen tedbirleri alınmış tesislerde yetiştirilen kümes hayvanlarının ölüm riski ve açık ve yarı açık sistemde yetiştirilen kümes hayvanlarının ölüm riski ve ek olarak isteğe bağlı olmak üzere terör, grev, lokavt, kargaşa ve halk hareketi riskleri de TARSİM tarafından teminat kapsamına alındı.

Denizlerde ve iç sularda yetiştirilen su ürünleri için hastalık, yetiştiricinin kontrolü dışındaki kirlenme ve zehirlenmeler, fırtına, hortum deprem, sel ve su baskını, kazalar, predatörler, alg patlaması nedeniyle meydana gelen ölüm riski ile kafes ve ağlar için kazalar, predatör saldırısı, fırtına, hortum, deprem, sel ve su baskını riskleri, Arıcılık Kayıt Sistemi'ne kayıtlı plakalı kovanlar için fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını, taşıt çarpması, nakliye ile vahşi hayvan saldırısı riskleri teminata dahil edildi.

Sisteme kayıtlı ipek böceği yetiştiriciliği için fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını, taşıt çarpması da teminat kapsamına alındı.

Ürünlerle ilgili belirlenen riskler için 2026'da sigorta priminin yüzde 50'si oranındaki prim desteği TARSİM'e Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinin ilgili tedbirinden aktarılarak karşılanacak.

Açık alanda yetiştirilen meyveler, yağ gülü, enginar, şekerpancarı, çerezlik kabak, domates, biber, patlıcan, karpuz, kavun, patates ürünleri ile meyve ve bağ fidanlarında ve kayısı, şeftali, nektarin, erik, elma, armut, ayva, kiraz, vişnede kış donu zararı risk priminin yüzde 70'i oraında prim desteği TARSİM bütçesinden karşılanacak.

Sigorta priminin köy bazlı verim sigortasında yüzde 70'i, büyükbaş dar kapsamlı sigorta tarifesinde ise yüzde 60'ı oranında prim desteği aktarılacak.

Karar, 1 Ocak 2026'ten itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi.

Öte yandan Tarım Sigortaları Havuzu Tarafından 2025 Yılında Kapsama Alınacak Riskler, Ürünler ve Bölgeler ile Prim Desteği Oranlarına İlişkin Kararda değişiklik yapıldı.

Buna göre, gelir koruma sigortasıyla, emeklik ve makarnalık buğday, arpa ve çavdarda verim değişimi ve TMO Genel Müdürlüğü alım baremine göre Konya Ticaret Borsası'nda hasat sonrası oluşan ürün fiyatının beklenen fiyattan farklı olması nedenlerine bağlı oluşacak gelir kaybı riski, ilgili genel şartlarla tarife ve talimatlar kapsamında, Bakanlıkça belirlenen kayıt sistemlerine kayıtlı çiftçilerin, özlük, ürün ve arazi bilgileri dikkate alınarak Tarım Sigortaları Havuzu tarafından teminat altına alınacak.

Gelir koruma sigortasında, sigorta priminin yüzde 60'ı oranında prim desteği, Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden Tarım Sigortaları Havuzu'na katarılarak karşılanacak.

Muhabir: Serhat Tutak