Tatlı su hayvanlarının yaklaşık dörtte biri yok olma tehlikesiyle karşı karşıya

WASHINGTON (AA) - Çeşitli üniversitelerinden bir araya gelen araştırmacılar, Uluslararası Doğa Koruma Birliğinin (IUCN) kırmızı listesinde yer alan, nesli kritik seviyede tehlike altında olan ve sadece tatlı su ekosisteminde yaşayan yaklaşık 23 bin 500 balık, yengeç ve yusufçuk gibi hayvan türlerini inceledi.

İnceleme sonucunda araştırmacılar, su kirliliği, balıkların göç yollarını engelleyen barajların inşası, tarım, iklim değişikliği ve avlanma başta olmak üzere çeşitli etkenlerin neden olduğu tehditlere maruz kalan tatlı su hayvanlarının yaklaşık yüzde 24'ünün tükenme riski altında olduğunu buldu.

Araştırmacılar, tehdit altındaki bu türlerin çoğunlukla Orta Afrika'daki Victoria Gölü, Bolivya ve Peru sınırındaki Titicaca Gölü, Sri Lanka ve Hindistan'ın Batı Ghats çevresindeki tatlı su ekosistemlerinde bulunduğunu ortaya koydu.

Araştırmanın yazarlarından, İngiltere'deki IUCN'de zoolog olarak görev yapan Catherine Sayer, nehirler, göller, göletler, akarsular, bataklıklar ve sulak alanlar da dahil olmak üzere tatlı su ekosisteminin "gezegen yüzeyinin yüzde 1'inden daha azını kapladığını, ancak hayvan türlerinin yüzde 10'unu içinde barındırdığını" ifade etti.

Sayer, "Çoğu türün nesli tükenme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olan tek bir tehdit yok, birlikte hareket eden birçok tehdit var." dedi.

Brezilya'daki Ceara Federal Üniversitesi'nde biyolog olan araştırmanın yazarlarından Patricia Charvet, nehir ve sulak alanların "etraflarındaki her şeyi yoğunlaştırdığına" dikkati çekerek, "Eğer asit veya petrol sızıntısı gibi bir durum yaşanırsa, tüm bir tür tehdit altında kalabilir. Bu hayvanların gidebileceği başka bir yer yok." ifadelerini kullandı.

Araştırmada yer almayan Duke Üniversitesi ekolojisti Stuart Pimm ise bu çalışmayı "uzun zamandır beklenen, son derece önemli bir makale" olarak nitelendirdi.

Bulguları "Nature" dergisinde yayımlanan araştırma, "bilim insanlarının tatlı su türlerine yönelik küresel riski analiz ettikleri ilk çalışma" olma özelliğini taşıyor.

Muhabir: Şilan Turp