Türk Standardları Enstitüsü yapay zekaya standart koyuyor

ANKARA (AA) - TSE Başkanı Mahmut Sami Şahin, AA muhabirine, 14 Ekim Dünya Standartlar Günü etkinliğini bu yıl ilk defa Ankara'da düzenleyeceklerini söyledi.

Dünya Standartlar Günü'nün standartların insan yaşamına kattığı güveni, kaliteyi ve sürdürülebilir kalkınmadaki önemini hatırlatmak için belirlenmiş özel bir gün olduğunu vurgulayan Şahin, "Bu fikrin doğuşunda Türkiye'nin imzası var. Dönemin TSE Başkanı Faruk Sünter, bu kutlamanın başlatılması için Uluslararası Standartlar Örgütüne (ISO Konseyi ) bir öneri sunuyor. Bu öneri kabul ediliyor ve 1970'ten itibaren dünyada 'Dünya Standartlar Günü' kutlanmaya başlanıyor. Dolayısıyla, bu gün TSE için hem tarihi bir hatırayı hem de uluslararası alandaki öncü rolümüzü temsil ediyor." diye konuştu.

Şahin, bu yılın temasının "dijital güven ve yapay zeka" olduğu bilgisini vererek, dijital dönüşümün artık sadece teknoloji meselesi olmadığını, hayatın tüm alanlarını dönüştüren bir süreç niteliği taşıdığını dile getirdi.

Yapay zeka sistemlerinin artık üretimden ulaştırmaya, sağlıktan kamu yönetimine kadar birçok alanda karar verici rol üstlendiğine dikkati çeken Şahin, şöyle devam etti:

"Bu da beraberinde büyük bir sorumluluk getiriyor. Bu sistemlerin şeffaf, etik, hesap verebilir ve veri güvenliği ilkelerine uygun olması gerekiyor. İşte burada standartlar devreye giriyor. Standartlar, verinin nasıl işleneceğini, algoritmaların nasıl test edileceğini ve yapay zekada önyargıların nasıl önleneceğini belirleyen güvenli bir çerçeve sunuyor. ISO ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu, geliştirdiği 'Smart Standards' yaklaşımıyla standartlar artık dijital, makine tarafından okunabilir hale geliyor yani doğrudan sistemlere uygulanabiliyor. Bu da dijital güven ve yapay zeka konusunu yalnızca teknik bir mesele olmaktan çıkarıp, etik ve toplumsal boyutuyla da ele almamızı sağlıyor."

Şahin, TSE olarak, yapay zeka ve dijital güvenlik alanlarında çok yönlü çalışmalar yürüttüklerine işaret ederek, 2022'de kurdukları Yapay Zeka Ayna Komitesi ile hem Avrupa Birliği (AB) hem de uluslararası alandaki standart taslaklarını yakından takip ettiklerini anlattı.

Bu alanda Türkiye'nin görüşlerini ilgili platformlara ilettiklerini, özellikle AB'nin Yapay Zeka Tüzüğü ile uyumlu bir altyapı oluşturmak için çalıştıklarını vurgulayan Şahin, "Ayrıca, ISO/IEC 42001 Standardı çerçevesinde yapay zeka yönetim sistemi belgelendirmelerini uygulamaya başladık. Bu belge, yapay zeka sistemlerinin etik, güvenilir ve hesap verebilir biçimde çalıştığını kanıtlayan uluslararası bir güven göstergesi niteliğinde. Eğitim ve insan kaynağı yönü de bizim için önemli. Orta Doğu Teknik Üniversitesinde açılan yapay zeka mühendisliği yüksek lisans programı TSE'nin bu alandaki teknik altyapısını destekliyor. Ayrıca, Ankara Kalite Kampüsü Projemiz ile yapay zeka, siber güvenlik ve yazılım testleri için yeni laboratuvar merkezleri kuruyoruz. Siber güvenlik tarafında ise ortak kriterler, veri merkezi belgelendirmesi, bilgi güvenliği denetimleri, sızma testi uzmanı ve beyaz şapkalı hacker eğitimleri gibi uygulamalar yürütüyoruz. Kamu projelerinde TSE onaylı sızma testi sertifikası aranabiliyor. Bu, ülkemizin dijital altyapısının güvenliğini güçlendiren somut bir adım." değerlendirmesinde bulundu.

Şahin, yaptıkları bu çalışmaların Türkiye'ye rekabet gücü, güven ve itibar, risk yönetimi gibi ciddi katkılar sağladığını söyledi.

TSE belgeli ürün ve sistemlerin, uluslararası standartlara uygun hale geldiğini ve bunun da ihracatçı firmalara büyük avantaj kazandırdığını vurgulayan Şahin, şöyle konuştu:

"Dijital güven ve siber güvenlik alanında TSE'den belge alan kurumlar, hem müşterileri hem de iş ortakları nezdinde güven kazanıyor. Standartlara dayalı denetimlerle kurumlar, siber tehditleri erken tespit edebiliyor ve olası zararları en aza indiriyor. Ayrıca, AB'nin yapay zeka ve veri koruma düzenlemelerine uyum kolaylaşıyor. Böylece Türk firmaları küresel pazarda daha rahat yer buluyor. En önemlisi, bu süreç akademi, sanayi ve kamu arasında güçlü bir ekosistem işbirliği oluşturuyor."

Şahin, Enstitünün, Türkiye'nin ulusal standardizasyon kuruluşu olduğunu hatırlatarak, ülkedeki tüm sektörlerde standardizasyon, belgelendirme, test, kalibrasyon ve muayene faaliyetleri yürüttüklerini dile getirdi.

Sanayiden tarıma, bilişimden enerjiye kadar çok geniş alanda çalıştıklarını belirten Şahin, "Temel görevimiz, ülkemizin ihtiyaçlarına uygun standartlar hazırlamak, uluslararası standartları Türk sanayisine uyarlamak ve üreticilerimizin küresel ticarette rekabet gücünü artırmak. TSE, üreticiyle tüketici arasında güven köprüsü kuruyor. Bu sayede hem ürünlerin güvenliği hem de Türkiye'nin kalite altyapısı güçleniyor." dedi.

Şahin, Ankara Kalite Kampüsü'nün, TSE'nin geleceğe dönük en önemli yatırımlarından biri olduğunu bildirdi.

Proje tamamlandığında test, muayene, kalibrasyon ve belgelendirme hizmetlerinin tamamının tek bir kampüste toplanacağını vurgulayan Şahin, şunları kaydetti:

"Yüksek teknolojili laboratuvarlar kurulacak. Özellikle savunma, enerji, otomotiv, yazılım, yapay zeka ve dijital güvenlik gibi stratejik sektörlere hizmet vereceğiz. Kampüs aynı zamanda bir eğitim ve AR-GE merkezi olacak. Nitelikli mühendisler, araştırmacılar ve uzmanlar burada yetişecek. Bu yatırım, sadece TSE'nin kapasitesini artırmakla kalmayacak, Türkiye'nin kalite altyapısını da küresel ölçekte rekabetçi hale getirecek. Kampüs tamamlandığında Türkiye'nin ihracatında 'güven ve kalite' vurgusu daha güçlü hissedilecek."

Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur