Türkiye'de 32 bin 936 kişi organ nakli olmayı bekliyor

ANKARA (AA) - AA muhabirinin Sağlık Bakanlığı verilerinden derlediği bilgilere göre, dünya standartlarında donanıma sahip ve alanında uzman hekimlerce yönetilen yüksek kapasiteli organ nakli merkezlerine sahip olan Türkiye'de her yıl ortalama 5 bin organ nakli başarıyla gerçekleştiriliyor.

Türkiye genelinde faaliyet gösteren organ nakli merkezleri, türlerine ve gerçekleştirdikleri nakil tiplerine göre çeşitlilik gösteriyor. Eğitim ve araştırma hastanelerinde 2 akciğer, 19 böbrek, 4 kalp, 2 kalp-akciğer, 9 karaciğer ve 2 pankreas nakli merkezi olmak üzere toplam 38 merkez bulunuyor. Özel hastanelerde 13 böbrek, 7 karaciğer ve 2 pankreas nakli merkezi yer alıyor. Toplamda 22 merkeze ulaşılıyor.

Devlet üniversite hastanelerinde 1 akciğer, 21 böbrek, 6 kalp, 18 karaciğer ve 2 pankreas nakli merkezi olmak üzere toplam 48 merkez faaliyet gösteriyor. Vakıf üniversitesi hastanelerinde ise 21 böbrek, 4 kalp, 12 karaciğer ve 4 pankreas nakli merkezi bulunuyor. Bu hastanelerde ise 41 merkez buluyor.

Türkiye genelinde 3 akciğer, 74 böbrek,14 kalp, 2 kalp-akciğer, 46 karaciğer ve 10 pankreas nakli merkezi olmak üzere toplam 149 organ nakli merkezi faaliyet gösteriyor.

Bakanlık verilerine göre, Türkiye'de yılda ortalama beş bin organ nakli işlemi gerçekleştiriliyor. Bu nakillerin yüzde 90'ı canlı vericilerden (donör) yapılıyor.

Organ nakli sonrası sağkalım oranları açısından Türkiye, dünyada en başarılı ülkeler arasında yer alıyor.

2024 yılı verilerine göre, 3 bin 468 böbrek (3121 canlı, 347 kadaverik donör) ve bin 731 karaciğer (1543 canlı, 188 kadaverik donör) nakli yapıldı. Aynı yıl 43 kalp, 18 akciğer, 1 pankreas ve 3 ince bağırsak nakli gerçekleştirildi.

2025 yılı Ekim ayı itibarıyla ise 2 bin 683 böbrek (2281 canlı, 402 kadaverik donör) ve bin 410 karaciğer (1188 canlı, 222 kadaverik donör) nakli yapıldı. Ayrıca bu 10 aylık dönemde 41 kalp, 16 akciğer, 1 ince bağırsak ve 1 pankreas nakli yapıldı.

Türkiye'de organ nakli bekleyen hasta sayıları yıllara göre incelendiğinde ise 2023'te 32 bin 863 bekleyen hasta sayısı, 2024'te 33 bin 589'a yükseldi. 2025 Ekim ayı itibarıyla da bu sayı 32 bin 936 olarak kaydedildi.

Organ nakli türlerine göre incelendiğinde, 2023 yılı sonunda 24 bin 551 kişi böbrek, 2 bin 592 kişi karaciğer, bin 450 kişi kalp, 198 kişi akciğer, 277 kişi pankreas, 1 kişi ince bağırsak ve 3 bin 794 kişi kornea nakli bekleme listesinde yer aldı.

2024 yılı sonunda bu sayılar böbrek için 25 bin 438, karaciğer için 2 bin 674, kalp için bin 510, akciğer için 211, pankreas için 267, ince bağırsak için 2 ve kornea için 3 bin 487 olarak tespit edildi.

2025 yılı Ekim ayı itibarıyla ise böbrek nakli bekleyen hasta sayısı 25 bin 651, karaciğer için 2 bin 504, kalp için bin 540, akciğer için 207, pankreas için 235, ince bağırsak için 4 ve kornea için 2 bin 795 olarak kaydedildi.

Türkiye, organ nakillerindeki başarısını, dünyanın her yerinden gelen hastalara hizmet vererek tüm dünya ile paylaşıyor.

2011 yılından bu yana 4 bin 948'i böbrek, 2 bin 967'si karaciğer nakli olmak üzere toplam 7 bin 915 yabancı uyruklu hastaya organ nakli işlemi başarıyla uygulandı.

Türkiye canlı vericili organ nakillerinde, nakil sayısı ve nakilden sonraki sağkalım oranları açısından dünyanın en iyi ülkeleri arasında yer alıyor.

Gelişmiş ülkelerde 1 milyon nüfus başına düşen "canlı verici" verilerine göre Türkiye, canlı vericili böbrek nakillerinde yüzde 36,16 (3 bin 121 kişi) ve canlı vericili karaciğer nakillerinde yüzde 17,88 (bin 543 kişi) ile birinci sırada yer alıyor.

Muhabir: Duygu Yener