Türkiye’deki konutların neredeyse yarısının Zorunlu Deprem Sigortası bulunmuyor

İSTANBUL (AA) - AA muhabirinin Doğal Afet Sigortaları Kurumundan (DASK) edindiği bilgiye göre, 17 Ağustos 1999’da meydana gelen Marmara Depremi derin izler bıraktı.

Söz konusu depremden bu yana geçen 26 yılda, Türkiye irili ufaklı çok sayıda depremle karşı karşıya kaldı. Son yıllarda ise başta Kahramanmaraş merkezli depremler ile 23 Nisan'da İstanbul'da ve Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde meydana gelen depremler olmak üzere dahil pek çok deprem yaşandı. Bu olaylar hem ülke genelinde hem de etkilenen bölgelerde Zorunlu Deprem Sigortası'nın önemini bir kez daha hatırlattı.

DASK verilerine göre, Türkiye genelinde 20 milyon 32 bin konut bulunurken, Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında yürürlükteki poliçe sayısı 11 milyon 491 bin oldu. Böylece ülke genelinde DASK'lılık yüzde 57 seviyesine ulaştı.

Türkiye'de en yoğun kentleşmenin yaşandığı Marmara Bölgesi yüzde 65 ile 6 milyon 840 bin poliçeyle deprem sigortasına en fazla ilgi gösteren bölge oldu.

Marmara Bölgesini yüzde 61 ile Doğu Anadolu Bölgesi, yüzde 57 ile Ege Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yüzde 56 ile Akdeniz Bölgesi ve yüzde 50 ile İç Anadolu Bölgesi izledi. En düşük deprem sigortası oranı ise yüzde 45 ile Karadeniz Bölgesi'nde görüldü.

10 Ağustos'ta Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depreme ilişkin ilk hasar ihbarı olaydan yaklaşık bir saat sonra alınırken, depremin ertesi sabahına kadar DASK’a ulaşan toplam ihbar sayısı 15 oldu. Bu ihbarların tamamına eksper atamaları da hızlıca gerçekleştirildi. Balıkesir sigortalılık oranının ise yüzde 64 ile Türkiye ortalamasının üstünde olduğu görüldü.

İl bazında Bolu yüzde 91 ile ilk sırada yer alırken, Düzce'de bu oran yüzde 90, Yalova'da yüzde 85, Muğla'da ve Sakarya'da yüzde 84 olarak belirlendi.

Sigortalılık oranının en düşük olduğu il yüzde 30 ile Gümüşhane oldu. Onu sırasıyla yüzde 33 ile Rize, yüzde 35 ile Bayburt, yüzde 36 ile Kırıkkale izledi.

25 yıldır yürürlükte olan Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında gerek kurum gerekse sigorta şirketleri, toplumda sigorta bilincini artırmak amacıyla çok sayıda kampanya düzenledi. Yeterli görülmeyen sigortalılık oranının istenilen düzeye çıkması için çalışmalar devam ediyor.

DASK'ın toplam ödeme gücü 355 milyar liraya ulaşırken, aynı yıl içinde meydana gelebilecek iki ayrı depreme karşı dahi teminat sunabilecek kapasitede bulunuyor. DASK, mali gücün yanı sıra operasyonel yetkinliği ve nitelikli insan kaynağıyla başta Marmara Denizi’nde beklenen olası deprem olmak üzere yüksek etkili tüm senaryolarda vatandaşlara kesintisiz finansal güvence sağlayabilecek durumda konumlanıyor.

DASK’ın kuruluşundan bugüne gerçekleştirdiği toplam hasar ödemesi ise 41 milyar lirayı bulurken, bunun en büyük kısmını, Kahramanmaraş merkezli 2023 depremleri oluşturdu. Söz konusu deprem sonrası DASK'a toplam 629 bin 203 hasar ihbarı ulaşmıştı. Bunların yüzde 99’unda inceleme süreci kısa sürede tamamlanarak, 526 binin üzerinde hasar dosyası için toplam 39 milyar 343 milyon lira ödeme yapılmıştı.

Türkiye'de yakın zamanda yaşanan depremlerde ödenen tazminatlara ilişkin açıklanan verilere bakıldığında, Kahramanmaraş sonrasında en fazla tazminat ödemesi 2020'de İzmir'deki deprem sonrasında gerçekleştirildi. İzmir depremi sonrası DASK'ın ödediği tutar 472 milyon lira oldu.

2020 yılında Elazığ'a deprem sonrası yapılan ödeme tutarı 458 milyon lira, 2024'te Malatya-Kale depreminde ödenen tutar 391 milyon lira ve 2025'teki deprem sonrası İstanbul'a ödenen tutar 155 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Elazığ’da 2020'deki deprem öncesinde yüzde 35 olan sigortalılık oranı, depremden sonraki ilk bir yıl içinde yüzde 52’ye yükselirken, İzmir’de 2020 depremi sonrasında bu oran yüzde 56,8’den yüzde 63’e çıktı. Ege Bölgesi genelinde ise bu oran yüzde 54’ten yüzde 59’a ulaştı.

Kahramanmaraş merkezli 2023 depremleri sonrası ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sigortalılık oranı yüzde 50’den yüzde 57’ye yükseldi.

Ağustos 2025 itibarıyla poliçelerin genel yenileme oranı yüzde 60 olurken, vatandaşların yenileme motivasyonunu artırmak amacıyla poliçelerini düzenli olarak yenileyenlere yüzde 20 yenileme indirimi yapılıyor. Bu sayede, hem sigortalılık oranının sürdürülebilirliğini sağlamak hem de vatandaşların sürekli olarak finansal güvence altında olması hedefleniyor.

Muhabir: Mücahit Enes Sevinç,Bahar Yakar