Türkiye'deki plajlar uydu görüntüleriyle haritalandırıldı

NIĞDE (AA) - Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed Zeynel Öztürk, Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdullah Soykan ve Ege Üniversitesi doktora öğrencisi Berkay Yılmaz ile 8 bin 483 kilometrelik kıyı şeridindeki 6 bin 110 plajı bilimsel yöntemlerle uydu üzerinden haritalandırdı.

Türkiye'nin kıyı coğrafyasındaki çeşitliliği ve doğal zenginliği bütüncül veri setiyle ortaya koyan çalışmayla elde edilen bulguların, kıyıların sürdürülebilir kullanımı ve korunmasına yönelik planlamalara bilimsel zemin oluşturması da hedefleniyor.

Prof. Dr. Muhammed Zeynel Öztürk, AA muhabirine, Türkiye'de plaj dağılımını merak ettiklerini ve 2 yıldır bu konu üzerinde çalışma yaptıklarını söyledi.

Türkiye'nin plajlarıyla ilgili ayrıntılı çalışma yürüttüklerini anlatan Öztürk, ilk olarak uydu görüntüleri üzerinden bütün plajları haritalandırdıklarını dile getirdi.

Öztürk, plajların il bazlı dağılışını ortaya çıkardıklarına dikkati çekerek, kentlere göre plaj uzunluğu ve sayılarını da çıkardıklarını kaydetti.

"Türkiye'de 6 bin 110 plajımız var"

Türkiye'nin coğrafi özelliklerinin plajlar üzerindeki etkilerini incelediklerini belirten Öztürk, şöyle konuştu:

"Geçmiş uydu görüntülerine bakarak bu plajlar üzerinde yapılaşma var mı, turizm yapılıyor mu, o plaj üzerinde bir tesis var mı, bunları haritaladık ve insan etkisini de ortaya çıkartmaya çalıştık. Kapsamlı bir çalışma ortaya çıktı. Türkiye'de 6 bin 110 plajımız var. Bunların belirli bir dağılışı var. Özellikle Batı Anadolu'da plaj yoğunluğumuz çok fazla ama buradaki plajlar kısa. Ege'de ise dağlar kıyıya dik uzanıyor. Bu durum Ege kıyısında çok fazla girintili çıkıntılı bir yapının oluşmasına ve plajların irili ufaklı olmasına neden oluyor. Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel uzandığı için plajlar da geniş ve uzun."

Türkiye'deki en uzun plajı Sakarya'da tespit ettiklerini belirten Öztürk, "Akarsularla birbirinden ayrılan 3 plajı var ve ortalama uzunluğu 18 kilometre çıktı. Bu bizi de şaşırttı. Biz de bu kadar büyük, uzun, geniş plajların olduğunun farkında değildik." değerlendirmesinde bulundu.

Öztürk, deniz turizminde Ege ve Akdeniz kıyılarının daha ön planda olduğuna dikkati çekerek, Karadeniz'in de deniz turizminde önemli yere sahip olduğunu, turizm açısından ön planda tutulması gerektiğini ifade etti.

"Türkiye'deki bütün plajları ilk kez haritaladık. Bu sayede bir bilgi eksikliğini tamamlamış olduk." diyen Öztürk, Türkiye'nin deniz turizmi açısından çok önemli bir konumda olduğunu söyledi.

Google Earth uygulamasından son birkaç yıldaki görüntülere ulaşabildiklerini anlatan Öztürk, şunları kaydetti:

"O görüntüler üzerinden hepsini coğrafi bilgi sistemleri tabanında çizdik ve il tabanlı haritalamaları yaptık. Daha sonra çeşitli özelliklerini hesapladık. Geçmiş uydu görüntülerine baktık. Yaklaşık 20-30 yıl geriye giden uydu görüntülerimiz var. Mesela 20-30 yılda o plaj üzerinde bir insan yapısı olmuş mu, bunu tespit ettik. Yine uydu görüntüleri üzerinden bir turizm tesisi var mı, bunları da ortaya koyarak hem insan yapılaşması hem de turizm için yapılan plaj sayısını ortaya çıkardık. Çalışma geçen yıl kasım ayında Turkish Journal of Earth Sciences dergisinde yayımlandı. Herkesin erişimine açık, makale indirilip ayrıntısına ulaşılabilir. Bütün veriyi de orada vermeye çalıştık. İki yıl boyunca bunları sayısallaştırdık."

Prof. Dr. Öztürk, araştırmanın plajlar üzerinde yapılacak çalışmalara da kolaylık sağlayacağını sözlerine ekledi.

Muhabir: Ahmet Demircan